Ανταγωνισμός Επιρροών στην Ασία

Θέμα: Ανταγωνισμός Επιρροών στην Ασία. Συντάκτης: Δημήτριος Λακαφώσης, Αντιστράτηγος ε.α. Ημερομηνία καταχώρησης: 18 Δεκεμβρίου 2008 Οι πλούσιες ενεργειακές πηγές των χωρών της Κ. Ασίας, οι ταχύτατα ανταπτυσσόμενες μεγάλες οικονομίες της Κίνας, της Ινδίας, οι απαιτήσεις του αντιτρομοκρατικού αγώνα, οι περιφερειακές έχθρες και οι ιστορικές παραδοσιακές καταβολές, διαμορφώνουν τον επιχειρούμενο ανταγωνισμό των Μεγάλων Δυνάμεων για την επιρροή και την κυριαρχία στην ευρύτερη περιοχή της Ασίας. Διεξήχθηκαν το 2007 δύο (2) πολυεθνικές ασκήσεις από κράτη της Ασίας. Όμως, η συνηθισμένη θεώρηση τέτοιων ασκήσεων ως ρουτίνα εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων, στην προκειμένη περίπτωση δεν είναι τόσον απλή. Ίσως προοιωνίζουν δύο (2) ομάδες κρατών ανταγωνισμού προβαδίσματος στην Ασία. Η πρώτη ομάδα: ΗΠΑ - Ιαπωνία-Αυστραλία και πιθανόν Ινδία-Σιγκαπούρη και Μογγολία. Οι ΗΠΑ σχεδιάζουν με τους παραδοσιακούς συμμάχους -Ιαπωνία και Αυστραλία- αντιπυραυλική ζώνη έναντι απειλής από τον ηπειρωτικό χώρο της Ασίας. Προβλέπουν σταθερές νησιωτικές βάσεις πιο αξιόπιστες από τις πλωτές βάσεις. Η Συμφωνία ΗΠΑ-Ινδίας για τα πυρηνικά όπλα της Ινδίας πιθανόν να φέρει πιο κοντά τις δύο χώρες. Αν και η εφαρμογή της συμφωνίας καθυστερεί λόγω εσωτερικών κωλυμάτων. Η Ινδία παράλληλα επιδιώκει και οικονομική συνεργασία και συνοριακή συμφωνία με την Κίνα. Επίσης, η προσέγγιση ΗΠΑ-Σιγκαπούρης προσδίδει δυνατότητα στις ΗΠΑ να ελέγχουν τις θαλάσσιες γραμμές επικοινωνίας μεταξύ Ειρηνικού-Ινδικού ωκεανού μέσω των στενών Σιγκαπούρης-Μαλαισίας. Η δεύτερη ομάδα: Κίνα-Ρωσία-Καζακστάν-Κιργιστάν-Ταζικιστάν και Ουζμπεκιστάν, όλα μέλη του Συμφώνου της Σαγκάης, με παρατηρητή το Ιράν. Το Σύμφωνο ιδρύθηκε το 2001 με αποστολή στην ουσία να αποτρέψει ξένη επιρροή στην Ασία. Η Κίνα συνεννοείται καλύτερα με τις αυταρχικές κυβερνήσεις των χωρών της Κ. Ασίας και χρησιμοποιεί την οικονομική επιρροή για να προσεγγίσει τις άλλες χώρες της Ασίας Η Ρωσία ενισχύει με όπλα την Κίνα μεταξύ των οποίων και με βλήματα κατά πλοίων. Μεταξύ των δύο (2) ομάδων αιωρούνται άλλες χώρες της Ασίας, ανάλογα με τις επιδιώξεις τους. Η Ινδονησία, με το μεγαλύτερο μουσουλμανικό πληθυσμό στον κόσμο, δε βλέπει με καλό μάτι την επέμβαση των ΗΠΑ σε μουσουλμανική χώρα, στο Ιράκ. Πράγμα που συμβαίνει, ως επί το πλείστον και με άλλες μουσουλμανικές χώρες της Ασίας. Εν τούτοις, η Ινδονησία συνεργάζεται με τις ΗΠΑ για θέματα αντιτρομοκρατικού αγώνα χωρίς βέβαια να απορρίπτει και την προσέγγιση με την Κίνα. Η Ταϊλάνδη υποστηρίζεται από την Κίνα στην αντιμετώπιση μουσουλμάνων ανταρτών και δέχεται θετικά τις προτάσεις της Κίνας για να ανοίξει πορθμό στην Ταϊλάνδη από όπου θα παρακάπτονται τα στενά της Σιγκαπούρης - Μαλαισίας από τα κινεζικά πλοία. Η Κίνα προσεγγίζει τις μεταστρατιωτικές κυβερνήσεις της Βιρμανίας και του Πακιστάν για εξασφάλιση λιμένων ώστε να αποτραπεί η θαλάσσια προσέγγιση αμερικανικών πλοίων σ’ αυτή την περιοχή. Από την άλλη πλευρά, οι ΗΠΑ επιδιώκουν τον εκδημοκρατισμό αυτών των χωρών. Επιπλέον και σχετικά με το Πακιστάν, οι ΗΠΑ θεωρούν το Πακιστάν ως κύριο σύμμαχο κατά της τρομοκρατίας αλλά τηρούν σήμερα και επιφυλάξεις αφού οι δυτικές επαρχίες του Πακιστάν συνεχίζουν ακόμη να αποτελούν καταφύγιο της Al Quaeda και των Ταλιμπάν. Επίσης, αιωρούνται στις επιδιώξεις τους η Καμπότζη, η Μαλαισία και το Βιετνάμ. Επιπλέον, ο σύνδεσμος των χωρών της ΝΑ Ασίας (Asean) ασκεί επιρροή στον οικονομικό και πολιτικό τομέα, μεταξύ των μελών του. Για τη χερσόνησο της Κορέας, οι εξαμελείς διαπραγματεύσεις ΗΠΑ-Ρωσίας-Κίνας-Ν.Β. Κορέας και της Ιαπωνίας, επέλυσαν πρόσφατα το οξύ πρόβλημα με την αποδοχή της Β. Κορέας να καταστρέψει τα πυρηνικά όπλα. Όμως, οι παλαιότερες έχθρες, οι ιστορικές καταβολές και οι συνοριακές διαφορές επιβραδύνουν την εμβάδυνση των σχέσεων των χωρών της ευρύτερης περιοχής. Η σημαντικότερη, όμως, επιρροή ασκείται μέσω της ενέργειας και της οικονομίας. Η Κίνα, για την ταχύτατα αναπτυσσομένη μεγάλη οικονομία της, έχει ανάγκη του πετρελαίου και του φυσικού αερίου των χωρών της Κ. Ασίας, που εκπροσωπούν το 1/5 των πηγών ενεργείας στον κόσμο. Η Ρωσία θέλει να πωλήσει πετρέλαιο και φυσικό αέριο για έσοδα. Επιδιώκει τη διοχέτευση ενέργειας από την Κ. Ασία προς τη Δύση με αγωγούς μέσω Ρωσίας ή άλλων περιοχών που ελέγχει. Επίσης η Ρωσία επιδιώκει να διοχετεύσει πετρέλαιο και φυσικό αέριο προς την Κίνα. Η Κίνα προσπαθεί να ενισχύσει την επιρροή της περισσότερον με οικονομική παρά με στρατιωτική ισχύ και όχι με επαναστατικές τακτικές περασμένων 10ετιών, χωρίς να παραλείπει να εκσυγχρονίσει ανησυχητικά τις Ένοπλες Δυνάμεις. Πάντως, ακόμη παρουσιάζεται τρωτότητα των προϊόντων που εξάγει. Ωστόσο, η ιδιαιτερότητα της Κίνας ως «κράτος με δύο πολιτικά συστήματα προσελκύει το διεθνές επενδυτικό ενδιαφέρον για τις ειδικές διοικητικές περιοχές Macao και Hong-Kong ως και για την εκσυγχρονισμένη Σαγκάη. Για την Κίνα, η Ταϊβάν, το Θιβέτ και τα ανθρώπινα δικαιώματα δεν την διευκολύνουν στην επιθυμητή διεθνή προβολή της. Η Κίνα έναντι της Ταϊβάν ακολουθεί την «πολιτική της μίας Κίνας». Ενώ το καθεστώς της Ταϊβάν παραμένει ακόμη σε εκκρεμότητα. Οι συναντήσεις του Dalai Lama, εξόριστος θρησκευτικός ηγέτης του Θιβέτ, με ηγέτες της Δύσης, πρόσφατα με την Καγκελάριο Mercel και το Bush, προκαλούν διπλωματικές αντεγκλήσεις. Προσπαθεί η Κίνα να δείξει ότι είναι ανοικτή προς τα έξω και με τη φιλοξενία των Ολυμπιακών αγώνων, το 2008. Στις προσπάθειες μεταρρυθμίσεων για ενίσχυση του γοήτρου ως μεγάλη δύναμη έναντι των ΗΠΑ, η Κίνα βρίσκεται ίσως ακόμη μακριά από αυτό το στόχο. Πάντως, προς το παρόν, εκτιμάται ότι κινείται μάλλον στη σωστή κατεύθυνση για ευνοϊκή προοπτική στο μέλλον, αν και τώρα δηλώνει ότι δεν υιοθετεί μεταρρυθμίσεις δυτικού τύπου, αφού ακόμη δεν είναι δημοκρατική χώρα.