Ανθρωπιστική παιδεία, εθνική παράδοση και πολιτικά κόμματα (Ημερίδα 16-4-2007)

Θέμα: Ανθρωπιστική παιδεία, εθνική παράδοση και πολιτικά κόμματα (Ημερίδα 16-4-2007)
 
Συντάκτης: Αντώνιος Ν. Κουνάδης, Ακαδημαϊκός, Ομότ. Καθηγητής ΕΜΠ
 
Ημερομηνία καταχώρησης: 22 Αυγούστου 2007
 

Η μετά την Μεταπολίτευση εμπέδωση των δημοκρατικών θεσμών συνοδεύτηκε με μια προοδευτική άμβλυνση των κομματικών και πολιτικών παθών που ταλάνιζαν επί μακρόν τον ελληνικό λαό. Τα τελευταία μάλιστα χρόνια παρατηρούνται μεγάλες μετακινήσεις οπαδών ενός κόμματος σε άλλο, αφού πλέον οι παληές διαχωριστικές γραμμές έπαψαν να υπάρχουν. Αλλά και πολιτικές συνδεόμενες, με την ταυτότητα ενός κόμματος βλέπουμε να εφαρμόζονται κατά τα τελευταία χρόνια από άλλο κόμμα διαφορετικής ιδεολογίας.
Ανεξάρτητα από τα παραπάνω, η Μεταπολιτευτική περίοδος συνοδεύτηκε και με μια βαθμιαίως αυξανόμενη κοινωνική κρίση με θύμα πρωτίστως την νέα γενιά, την ελπίδα του εθνικού μας αύριο. Ναρκωτικά, εγκληματικότητα, σωματεμπορία, έκλυση ηθών, αύξηση εκτρώσεων, αύξηση διαζυγίων, ανεργία, υπογεννητικότης και πληθυσμιακή αλλοίωση, βαθειά και παρατεταμένη κρίση στο χώρο της παιδείας, αναξιοκρατία, βιαιοπραγίες, καταστροφές ακόμη και κακουργηματικές πράξεις εντός ΑΕΙ που μένουν ατιμώρητες λόγω του περιβόητου ασύλου, βία στα γήπεδα, χαριστικές απαλλαγές στρατεύσεως επωνύμων, έλλειψη ενδιαφέροντος της νεολαίας για τα εθνικά μας θέματα, και το χειρότερο μη εφαρμογή των νόμων, αυτά - και όχι μόνο - αποτελούν τα βασικά χαρακτηριστικά της σημερινής παθογένειας της ελληνικής κοινωνίας. Παθογένειας που επιδείνωσε ακόμη περισσότερο η διαπλοκή και η διαφθορά, ο ξύλινος πολιτικός λόγος, η κοινωνική απαξίωση του πολιτικού κόσμου, η απεμπόληση πνευματικών και ηθικών αξιών και η γενικότερη χαλάρωση των ηθών.
Θα πρέπει ακόμη να επισημανθεί ότι θύμα της Μεταπολιτευτικής περιόδου υπήρξε και η Κλασσική και Ανθρωπιστική Παιδεία, και προεχόντως η Ελληνική γλώσσα, η οποία υπέστη σοβαρά πλήγματα με τις αλλεπάλληλες εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις και αντιμεταρρυθμίσεις. Και τούτο, διότι η συνταγματική προστασία της γλώσσας μας που υπήρχε σε προηγούμενα Συντάγματα δεν επαναλήφθηκε στο Σύνταγμα του 1975, οι δε επόμενες αναθεωρήσεις του αναφέροντο σε άλλα θέματα εκτός αυτού του ζωτικής σημασίας για την ταυτότητα και την συνέχεια του Ελληνισμού θέματος. Ας σημειωθεί ότι η «Ελληνική Γλωσσική Κληρονομιά», αναγνωρισμένο πολιτιστικό σωματείο, με εξέχοντα πρόσωπα στους κόλπους της – της οποίας ο ομιλών είναι ιδρυτικό μέλος και Επίτιμος Πρόεδρος – με την ευκαιρία της τελευταίας αναθεωρήσεως του Συντάγματος υπέβαλε αρμοδίως συγκεκριμένη πρόταση για τη Συνταγματική Προστασία της γλώσσας μας.

Η ουσιαστική κατάργηση στο Γυμνάσιο της διδασκαλίας των αρχαίων ελληνικών από το πρωτότυπο σηματοδότησε μία φθίνουσα πορεία για την Κλασσική μας Παιδεία και ιδιαίτερα για την Ελληνική γλώσσα με την υποβάθμιση του ρόλου της Γραμματικής, του Συντακτικού και της Ετυμολογίας, με την κατάργηση του παραδοσιακού τονισμού. Πορεία που είχε ως αποτέλεσμα – μετά την αποκοπή της νεοελληνικής από τις ρίζες της - τα αρχαία Ελληνικά - την συρρίκνωση του λεξιλογίου της νεολαίας μας που χρησιμοποιεί στο καθημερινό λεξιλόγιο της λιγότερες από οκτακόσιες (800) λέξεις, την υπέρμετρη χρήση ξένων λέξεων, την παραμορφωτική εκφορά λόγου και τους καθημερινούς βαρβαρισμούς και σολοικισμούς που ακούμε ακόμη και από εκπροσώπους των μέσων ενημέρωσης. Ο Παπαδιαμάντης διδάσκεται πλέον από μετάφραση. Και όλα αυτά, διότι αγνοήθηκε ηθελημένως ή μη το αυτονόητο! Φαίνεται ότι οι έντονες ιστορικές διαμάχες για το γλωσσικό τίποτε δεν μας εδίδαξαν, ότι δηλαδή όπως έγραφε ο σοφός Ακαδημαϊκός Κων. Τσάτσος: οι γλώσσες δεν νομοθετούνται. Επιτρέψατε μου δε να συμπληρώσω ότι η γλώσσα μας από την εποχή του Ομήρου μέχρι σήμερα – ενιαία, αδιαίρετη και αδιάσπαστη όπως πρόσφατα δήλωσε και ο κορυφαίος γλωσσολόγος Ισπανός Καθηγητής Ρ.Φ. Αντράντος – αποτελεί ένα αλληλοσυμπληρούμενο και διαχρονικά εξελισσόμενο με την δική του δυναμική σύνολο. Για να ομιλείς και γράφεις σωστά την Δημοτική πρέπει να έχεις διδαχθεί την Αρχαία Ελληνική, έστω και υπό την μορφήν που αυτή εδιδάσκετο κατά το παρελθόν. Ο μεγάλος και μαχητικός δημοτικιστής Ιωάννης Κακριδής το 1986 είχε δηλώσει σε συνέντευξη του στο φιλολογικό περιοδικό «Πλάτων»: «η γλώσσα μας αργοπεθαίνει, της λείπει το οξυγόνο και μόνον όποιοι γνωρίζουν Αρχαία Ελληνικά μπορούν να χρησιμοποιούν σωστά τη Νεοελληνική Δημοτική».
Παρήγορο, ωστόσο, είναι το γεγονός ότι το ΥΠΕΠΘ προχώρησε προ διετίας με τόλμη και αποφασιστικότητα στην λήψη μέτρων για την αναβάθμιση της γλωσσικής μας Παιδείας στη Β΄-θμια Εκπαίδευση με τη αύξηση των ωρών διδασκαλίας των αρχαίων Ελληνικών από το πρωτότυπο κατά έξι (6) ώρες εβδομαδιαίως. Αξίζει επίσης να επισημανθεί ότι με το από 27.9.2005 έγγραφό της η αρμοδία Υπουργός απαντώντας σε ερώτηση του Βουλευτού Β. Πολύδωρα σχετικά με την προαιρετική χρήση του πολυτονικού εγνώρισε προς την Βουλή των Ελλήνων τα εξής: ‘‘(α). Σε ό,τι αφορά στην εκπαιδευτική διαδικασία είναι γνωστό ότι το πολυτονικό σύστημα διδάσκεται στην Β΄-θμια Εκπαίδευση μέσω του μαθήματος των αρχαίων ελληνικών, και (β). σε ό,τι αφορά το γραπτό λόγο των Ελλήνων πολιτών στη δημόσια και ιδιωτική τους ζωή είναι προφανές ότι ο καθένας είναι ελεύθερος να χρησιμοποιεί το τονικό και γραμματικό σύστημα που επιλέγει σύμφωνα με τα προσωπικά του κριτήρια’’. Προσθέτω δε το αυτονόητο: ότι τα ανεπανάληπτα και μοναδικά εγχειρίδια Γραμματικής και Συντακτικού του Αχιλλέα Τζαρτζάνου θα πρέπει να επανέλθουν άμεσα στην Εκπαίδευση. Όμως, τα θετικά αυτά βήματα στη Β΄-θμια Εκπαίδευση (που ασφαλώς θα συμπληρωθούν και με άλλα, όπως π.χ. είναι η ίδρυση των Κλασσικών Λυκείων) δεν θα οδηγήσουν στα προσδοκώμενα αποτελέσματα αν δεν ληφθούν ανάλογα μέτρα και στην Α΄-θμια Εκπαίδευση. Διότι αυτή απευθύνεται αφ΄ενός μεν σε μικρές ηλικίες, όπου η μαθησιακή ικανότης της γλώσσας είναι ηυξημένη, αφ’ ετέρου δε σε όλη τη μάζα του πληθυσμού. Αρκεί βεβαίως να δοθεί ο προσήκων αριθμός ωρών διδασκαλίας, διότι δυστυχώς με την εισαγωγή ‘‘μαθηματιδίων’’ φροντιστηριακού τύπου – που μπορούν να διδαχθούν και υπό την μορφή κατ’ οίκον εργασιών – έχουν συρρικνωθεί δραματικά από πλευράς ωρών διδασκαλίας τα γλωσσικά μαθήματα και το μάθημα της Ιστορίας. Και όχι μόνον αυτό αλλά η διδασκαλία της Ιστορίας αντί να επικεντρώνεται στα περιστατικά που αποτελούν την βάση της και τα οποία και ευχερώς εξακριβώσιμα είναι και συνέπειες συχνά δραματικές που ακόμα και σήμερα έχουν, εστιάζεται σε ιδεολογικά ρεύματα και στις κοινωνικοοικονομικές και πολιτιστικές συνθήκες των διαφόρων εποχών. Δηλαδή, ο τρόπος αυτός της διδασκαλίας αφορά σε θέματα που απαιτούν εκ μέρους των μαθητών δυσανάλογη για την ηλικία τους κριτική ικανότητα αλλά και δυνατότητα άμεσης και εκτεταμένης πρόσβασης σε πρωτογενές υλικό. Η Οικογένεια και ο Δάσκαλος δεν είναι πλέον οι δύο βασικοί πυλώνες της πνευματικής, ψυχικής και ηθικής αγωγής της νεολαίας μας. Ο δάσκαλος έχει περιθωριοποιηθεί. Τον έχει, εδώ και αρκετά χρόνια, αντικαταστήσει η Τηλεόραση, η οποία λόγω της πολύωρης καθημερινής παρακολούθησής της από τις νέες και τους νέους μας ασκεί ολέθρια επίδραση όχι μόνο στη γλώσσα και στην έκφραση αλλά και στη διαμόρφωση χαρακτήρα, την διάπλαση ήθους.

Το βιβλίο της Ιστορίας της Στ΄ Δημοτικού – αλλά και άλλα, όπως το βιβλίο Ιστορίας της Α΄ Λυκείου - δεν αποτελούν ένα μεμονωμένο σύμπτωμα εκδόσεως ατυχών σχολικών εγχειριδίων αλλά εκδήλωση μιας προσχεδιασμένης παραμορφωτικής προσέγγισης του καυτού θέματος της ιστορίας μας. Τούτο εντάσσεται στο πλαίσιο μιας γενικότερης προσπάθειας αποσιώπησης, παραποίησης ή και διαστρέβλωσης ιστορικών αληθειών με στόχο την σταδιακή απώλεια της ιστορικής μνήμης και της εθνικής συνειδήσεως του λαού μας, που είναι αρρήκτως συνδεδεμένες με το πολιτισμικό παρελθόν και αποτελούν αναγκαία προϋπόθεση για την συνέχεια, την ταυτότητα και την επιβίωση του Έθνους. Στο πλαίσιο αυτό ενδεικτικώς αναφέρω:

1. Την προ αρκετών χρόνων συμφωνία μεταξύ των Υπουργείων Εξωτερικών Ελλάδος και Τουρκίας για την απάλειψη από τα σχολικά βιβλία των δύο χωρών όλων όσων κρίνει η άλλη πλευρά ότι την θίγουν. Έτσι, ουσιαστικά παραλείφθηκαν ή υποβαθμίστηκαν οι θυσίες των ηρώων την Ελληνικής Επαναστάσεως, ενώ παρατίθενται βιογραφικά στοιχεία αγωνιστών με πολύ μικρή ή και άγνωστη δράση. Επίσης, χαρακτηριστικό είναι ότι πέρυσι από την αίθουσα τελετών της Εθνικής Τραπέζης της Ελλάδος κατά την ημέρα υπογραφής της συμφωνίας για την εξαγορά από την Εθνική Τράπεζα μεγάλου μέρους μετοχών Τουρκικής Τραπέζης αφηρέθησαν οι πίνακες ζωγραφικής ηρώων της Επαναστάσεως για να μην ενοχληθεί η Τουρκική πλευρά.

2. Την συνεχιζόμενη ανενδοίαστη προπαγάνδα των Σκοπίων σε βάρος της Ελληνικότητας της Μακεδονίας μας. Οι Σκοπιανοί φτάσανε μέχρι σημείου να καταχωρίζουν επί πληρωμή διαφημίσεις τουριστικής φύσεως σε Ελληνικές Εφημερίδες χωρίς να χρησιμοποιούν την επίσημη ονομασία του κρατιδίου τους ‘‘FYROM’’ αλλά το όνομα Μακεδονία, παραθέτοντας και χάρτη περιλαμβάνοντα εδάφη της Ελληνικής Μακεδονίας. Βεβαίως, η αντίδραση από Ελληνικής πλευράς υπήρξε ακαριαία, πράγμα που ανάγκασε τον εκδότη της εφημερίδας να ζητήσει συγγνώμη από τους αναγνώστες της γι’ αυτήν την απαράδεκτη καταχώριση.

3. Την Υπουργική απόφαση του ΥΠΕΠΘ του παρελθόντος Ιουλίου για την καθιέρωση της Τουρκικής ως δεύτερης ξένης γλώσσας σε όλα τα σχολεία της χώρας μας! Η μετά από έντονη αντίδραση νεότερη Υπουργική απόφαση απλώς διευκρίνιζε ότι η εφαρμογή της προηγούμενης απόφασης θα γίνει πιλοτικά σε ορισμένα σχολεία της Δ. Θράκης κατά την τρέχουσα σχολική χρονιά.

4. Την έκδοση 4τομου βιβλίου Ιστορίας των Βαλκανίων που εξέδωσε το ‘‘Κέντρο για την Δημοκρατία και την Συμφιλίωση στην Νοτιοανατολική Ευρώπη (CDRSEE)’’ με χρηματοδότηση ή ενθάρρυνση των Υπουργείων Εξωτερικών ΗΠΑ, Βρεταννίας και άλλων Ευρωπαϊκών χωρών, του ‘‘Συμφώνου Σταθερότητας’’ (Stability Back), της ‘‘Ενώσεως για την Δημοκρατία στα Βαλκάνια’’, του ‘‘Ιδρύματος Λεβέντη’’, αλλά και άλλων φορέων όπως το Ελληνικό Υπουργείο Μακεδονίας-Θράκης, καθώς επίσης και με χρηματοδότηση του οικονομικού μεγιστάνα Σόρου. Το βιβλίο αυτό επρόκειτο να διανεμηθεί δωρεάν στους εκπαιδευτικούς των σχολείων όλης της χώρας μετά από σχετική έγκριση από το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο για να διδάσκεται στους Έλληνες μαθητές, παράλληλα με το παραπάνω βιβλίο της Ιστορίας της Στ’ Δημοτικού. Ωστόσο, όπως δήλωσε στις 29.1.07 στη Βουλή των Ελλήνων η Υπουργός Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων δεν το είχε εγκρίνει, γνωρίζοντας προδήλως ποιους στόχους αυτό εξυπηρετεί.
Όλοι αυτοί οι φορείς υποκινούνται ή χρηματοδοτούνται από σκοτεινά διεθνή κέντρα και έχουν ως εμφανή στόχο την συμφιλίωση, την αλληλοκατανόηση και ειρηνική συμβίωση λαών ομόρων χωρών, οι οποίοι – κατά τα κέντρα αυτά – θα πρέπει προοδευτικώς να λησμονήσουν τις παλαιές εχθρότητες και αντιπαλότητες τους, τις πολεμικές συγκρούσεις τους, τους αγώνες για την ανεξαρτησία τους, τις αλυτρωτικές επιδιώξεις τους, τα μίση του παρελθόντος κ.λ.π. Με άλλα λόγια οι λαοί αυτοί θα πρέπει να παραχαράξουν την ιστορία τους, να λησμονήσουν βεβαίως την πολιτισμική τους κληρονομία και την καταγωγή τους στο πλαίσιο μιας μελλοντικής ειρηνικής συνύπαρξης με τους γείτονές τους. Έτσι, με την ενθάρρυνση και την οικονομική στήριξη των Διεθνών αυτών Κέντρων ξαναγράφεται η ιστορία όχι επί τη βάσει ακριβών ιστορικών γεγονότων αλλά επί τη βάσει ιδεολογικών κριτηρίων και με συγκεκριμένες κατευθύνσεις. Αυτό ακριβώς συμβαίνει και με το βιβλίο της Ιστορίας της Στ΄ Δημοτικού, της Α΄ Λυκείου και φυσικά με το παραπάνω 4τομο βιβλίο της Ιστορίας των Βαλκανίων. Είναι αναγκαία πλέον η άμεση επανεξέταση όλων των σχολικών εγχειριδίων Ιστορίας, παράλληλα με την ριζική αναθεώρηση του Αναλυτικού Προγράμματος της Α΄-θμιας Εκπαίδευσης από την οποίαν πρέπει να ξεκινάει κάθε σοβαρή μεταρρύθμιση.
Κυρίες και Κύριοι, όταν λαοί αποκόπτονται από τις ρίζες τους και το παρελθόν τους αδυνατούν να κατανοήσουν το παρόν. Αν θέλουμε να πάμε μπροστά, έλεγε ο μεγάλος Γερμανός συγγραφέας και διανοητής Φ. Νοβάλις θα πρέπει να κοιτάμε και πίσω, διότι η παράδοση λειτουργεί ως δεξαμενή αντλήσεως πείρας, γνώσης, αξιών και αρχών αναγκαίων για την διαμόρφωση και ανάπτυξη Κοινοτήτων με οργανωμένες δομές, πνευματική και υλική συνοχή. Δυστυχώς στην εποχή μας υπάρχουν και οπαδοί της νεοτερικότητας που απορρίπτουν το παρελθόν. Χαρακτηρίζοντας κάθε αναφορά σε αυτό ως συντήρηση επιχειρούν να καταστρέψουν ή εξαφανίσουν ό,τι αντιπροσωπεύουν οι εθνικές παραδόσεις στην αντοχή των οποίων βασίζεται η κοινωνική συνοχή, η συνέχεια και συνακόλουθα η διατήρηση της ταυτότητας, η επιβίωση και η προοπτική ενός λαού.
Ο Ελληνικός λαός δεν κρύβει πλέον την ανησυχία του για την γενικότερη βαθειά κοινωνική κρίση που διέρχεται η χώρα μας αλλά και ολόκληρη η οικουμένη. Κρίση πνευματικών, ηθικών και πολιτισμικών αξιών, αποτέλεσμα κατά κύριο λόγο της υποβαθμίσεως της Κλασσικής και Ανθρωπιστικής Παιδείας. Η Οικονομική και η Τεχνολογική ανάπτυξη που είναι κυρίαρχη επιδίωξη στα προγράμματα όλων των μεταπολιτευτικών κυβερνήσεων έγινε πλέον αυτοσκοπός και όχι ένα μέσο, που να στοχεύει στην πνευματική, ηθική και πολιτισμική ανέλιξη του πολίτου, παράλληλα με την εξασφάλιση των αναγκαίων συνθηκών αξιοπρεπούς διαβιώσεως. Μία κοινωνία, όμως, υλικώς ευημερούσα αλλά με πολίτες που στερούνται ιδανικών και αρχών μοιραίως γίνεται ευάλωτη στις μάστιγες του σημερινού κόσμου. Αποτελεί θλιβερή διαπίστωση ότι όσο ο χρόνος κυλά και οι Τεχνικές και οι Οικονομικές επιτεύξεις αυξάνουν, τόσο ο άνθρωπος απομακρύνεται από τον προορισμό του, χάνοντας την επικοινωνία του όχι μόνο με τον συνάνθρωπό του αλλά και με τον ίδιο του το εαυτό. Απομακρύνεται από τις πανανθρώπινες αξίες και τα ύψιστα πνευματικά και πολιτιστικά αγαθά που έχουν τις καταβολές τους στον Ελληνοχριστιανικό Πολιτισμό.
Κατά την επικείμενη προεκλογική περίοδο δίδεται μια θαυμάσια ευκαιρία στα Πολιτικά Κόμματα της Χώρας να αποδείξουν το ενδιαφέρον τους για την Ανθρωπιστική Παιδεία μέσω των Προγραμμάτων που θα εξαγγείλουν προς τον Ελληνικό Λαό. Ο ανθρωπιστικός χαρακτήρας της Εκπαίδευσης επιβάλλεται να είναι στις προτεραιότητες όλων των κομμάτων και της νέας κυβέρνησης, παράλληλα με την προσπάθεια επίτευξης του στόχου οικονομικής σύγκλισης με τις χώρες της Ε.Ε. Αναγκαία είναι προς τούτο η ηθική εξυγίανση της σημερινής κοινωνίας μας με την πάταξη της διαφθοράς αλλά και η διαφύλαξη της Ιστορίας μας, της εθνικής μας παραδόσεως και οντότητος, καίριας σημασίας χαρακτηριστικών για την επιβίωση, το όραμα, την προοπτική και την προς τα πρόσω ασφαλή πορεία του Γένους. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται και η διαφύλαξη του ύψιστου πολιτιστικού αγαθού της γλώσσης μας και γλώσσης των Ευαγγελίων, η λήψη δραστικοτέρων μέτρων για την αντιμετώπιση της υπογεννητικότητας , η προαιρετική αναγραφή του θρησκεύματος στις ταυτότητές μας, σύμφωνα με την ανεκπλήρωτη προεκλογική εξαγγελία του κυβερνώντος κόμματος. Αυτά τα ζωτικής σημασίας κοινωνικά θέματα μαζί με την πάταξη της διαπλοκής και της διαφθοράς είναι εκείνα που πρέπει να βαρύνουν ιδιαίτερα στην πλάστιγγα της κρίσεως του κάθε Έλληνα ψηφοφόρου.
Σήμερα, κατά την περίοδο της Παγκοσμιοποίησης και της πορείας της χώρας μας προς την Ευρωπαϊκή ολοκλήρωση είναι αναγκαία όσο ποτέ άλλοτε στη νεότερη Ιστορία μας η θωράκιση και η ενίσχυση της εθνικής μας οντότητος, των πολιτιστικών και εθνικών παραδόσεών μας, η συνταγματική προστασία της γλώσσας μας, η ενίσχυση των δεσμών Πολιτείας και Εκκλησίας με βάση τις Ελληνορθόδοξες καταβολές μας και τον ένδοξο αγώνα της Παλιγγενεσίας. Αποτελεί εθνική επιταγή η συστράτευση των απανταχού της γης Συνελλήνων και όλων των δυνάμεων του έθνους πολιτικών, πνευματικών, οικονομικών με στόχο την ενίσχυση της χώρας μας στους τομείς της Παιδείας, της Άμυνας και της Οικονομίας. Αυτό το μήνυμα πρέπει να εκπέμψει η αποψινή σύναξη.