ΜΕΙΖΟΝ ΗΘΙΚΟ ΘΕΜΑ Η OΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΕΠΙΛΥΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΕΩΣ ΤΟΥ ΜΕΤΟΧΙΚΟΥ ΤΑΜΕΙΟΥ ΣΤΡΑΤΟΥ

ΜΕΙΖΟΝ ΗΘΙΚΟ ΘΕΜΑ Η OΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΕΠΙΛΥΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΕΩΣ ΤΟΥ ΜΕΤΟΧΙΚΟΥ ΤΑΜΕΙΟΥ ΣΤΡΑΤΟΥ

(Υπό Καναβάκη Εμμανουήλ Αντιστρατήγου ε. α.)

Τους τελευταίους μήνες το θέμα του Μετοχικoύ Ταμείου Στρατού (ΜΤΣ) βρίσκεται στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος και των συζητήσεων, όλων των εν αποστρατεία, αλλά και των εν ενεργεία στελεχών του Στρατού, λόγω της αδυναμίας του να καταβάλλει το προβλεπόμενο μέρισμα. Η εξέλιξη αυτή υπήρξε κεραυνός εν αιθρία για τα περισσότερα στελέχη, πλην των αρμοδίων που γνώριζαν, όπως ανάλογη εμφάνιση είχε και η παρούσα οικονομική κρίση την οποία βιώνει η πατρίδα μας, αλλά και κάθε πολίτης χωριστά. Τα στελέχη του Στρατού και οι οικογένειες τους αντιμετωπίζουν μια πρωτοφανή και δραματική οικονομική πραγματικότητα, η οποία μετά τις σημαντικές περικοπές των μισθών και των συντάξεων, αναμένεται να επιδεινωθεί με τις σχεδιαζόμενες αλλαγές, που προκαλεί μια ψυχρή και λογιστική αντιμετώπιση του χρέους του ΜΤΣ.

Έχουν δημοσιευθεί πρόσφατα για το θέμα αυτό πολλά άρθρα, απόψεις, προτάσεις και μακροσκελείς πίνακες αριθμητικών δεδομένων, που αναλύουν και σχολιάζουν το  πρόβλημα. Οι προτεινόμενες λύσεις, ως επί το πλείστον, είναι αμιγώς  οικονομικές και λογιστικές. Στο παρόν άρθρο δεν θα παραθέσω οικονομικές αναλύσεις και τεχνοκρατικές λεπτομέρειες, αλλά θα επιχειρήσω μια διαφορετική προσέγγιση του θέματος. Οι αριθμοί αν και είναι απαραίτητοι για το προσδιορισμό και τη λύση ενός προβλήματος, στερούνται της δυνατότητας να απεικονίσουν και να παρουσιάσουν όλες τις διαστάσεις, τις πτυχές και τις δημιουργούμενες επιπτώσεις. Ουδείς βέβαια αρνείται μια τέτοια προσέγγιση, αλλά σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να αγνοηθεί ή να υποτιμηθεί ο ανθρώπινος παράγων, η εθνική προσφορά των στελεχών του Στρατού και η αποστολή του ΜΤΣ. Έχω την άποψη, ότι η απόλυτα τεχνοκρατική διαχείριση του προβλήματος όχι μόνο είναι ελάχιστα δίκαιη και βιώσιμη, αλλά επιπλέον επιβαρύνει το ήδη υφιστάμενο κλίμα δυσαρέσκειας και  επηρεάζει αρνητικά το ηθικό, τη συνοχή και την γενικότερη προσφορά των εν ενεργεία και αποστρατεία στελεχών του Στρατού. Μια ορθολογική και δίκαιη λύση πρέπει να στηρίζεται στην υπέρβαση της λογικής των αριθμών και της ψυχρής τεχνοκρατικής αντίληψης.

Κρίνω σκόπιμο να επιχειρήσω μια ιστορική αναδρομή στο 1853 για να υπενθυμίσω, ότι αρχικά ο σκοπός της ίδρυσης του ΜΤΣ ήταν η μέριμνα των χηρών και των ορφανών των στελεχών του Στρατού και της Χωροφυλακής. Σήμερα η κύρια αποστολή του ΜΤΣ είναι η παροχή μερίσματος, το οποίο έχει ανταποδοτικό χαρακτήρα και συνδέεται άμεσα με τις εισφορές, τις οποίες κατέβαλαν τα στελέχη κατά τη διάρκεια της ενεργού υπηρεσίας. Κατά συνέπεια το μέρισμα δεν αποτελεί «βοήθημα», όπως αναφέρθηκε πρόσφατα σε ανακοινώσεις, που εμφανίσθηκαν στα μέσα μαζικής ενημέρωσης (ΜΜΕ).Το μέρισμα δεν εντάσσεται στις κοινωνικές παροχές, ούτε χορηγείται και ούτε προσδιορίζεται με βάση την εκάστοτε οικονομική πολιτική της κυβερνήσεως.

Είναι γνωστό, ότι το ΜΤΣ υπήρξε ένας εύρωστος και υποδειγματικός οικονομικός οργανισμός, που αποτελούσε το στήριγμα  των στελεχών, των οικογενειών και των ορφανών του Στρατού. Η οικονομική κρίση του ΜΤΣ οφείλεται σε λανθασμένες επιλογές και την απαράδεκτη διαχρονικά διαχείριση της περιουσίας του (κινητής και ακίνητης), από τις πολιτικές ηγεσίες και τις υπεύθυνες διοικήσεις των τελευταίων τριάντα ετών. Οι χορηγήσεις επισφαλών δανείων σε προβληματικές επιχειρήσεις, με εντολές ή εγκρίσεις των πολιτικών ηγεσιών του Υπουργείου Άμυνας, οδήγησαν σε απαξίωση τη Γενική Τράπεζα, που αποτελούσε τον οικονομικό και επενδυτικό βραχίονα του ΜΤΣ. Διαπιστώθηκε, ότι το ΜΤΣ ανάλωσε μεγάλο μέρος της κινητής και ακίνητης περιουσίας του για τη στήριξη της Γενικής Τράπεζας, η οποία ακόμη και σήμερο, εννιά χρόνια μετά την εξαγορά της, παραμένει ζημιογόνος και δεν χορηγεί μέρισμα στους μετόχους της. Αυτό και μόνο το γεγονός καταδεικνύει τις άστοχες επιλογές, αλλά και το μέγεθος του προβλήματος της Γενικής Τράπεζας. Το τελικό συμπέρασμα είναι, ότι ο πλούτος του ΜΤΣ διοχετεύθηκε μέσω της Γενικής Τράπεζας σε επισφαλείς τοποθετήσεις και την ανεξέλεγκτη χοάνη του χρηματιστηριακού τζόγου.

Έχω τη βεβαιότητα, ότι τα στελέχη του Στρατού και της ΕΛΑΣ μέτοχοι του ΜΤΣ, εν ενεργεία και αποστρατεία, απαιτούν να ενημερωθούν με στοιχεία πότε, πως, γιατί και από ποιούς οδηγήθηκε το ΜΤΣ στη χρεοκοπία. Βασική προϋπόθεση πριν αποφασισθεί οποιαδήποτε λύση, είναι να γίνει διαχειριστικός έλεγχος από το ΣΔΟΕ και το σχετικό πόρισμα να κοινοποιηθεί στα εν ενεργεία και αποστρατεία στελέχη, τα οποία καλούνται να σηκώσουν στους ώμους τους το υπέρογκο χρέος. Το αίτημα αυτό δεν αποτελεί φραστικό σχήμα λαϊκισμού, αλλά πράξη ευθύνης και σεβασμού προς τις προηγούμενες, τις παρούσες και τις επερχόμενες γενεές συναδέλφων.

Το ΜΤΣ είναι ένας οικονομικός οργανισμός με εθνική διάσταση, διότι υποστηρίζει άτομα που είναι ταγμένα στην υπηρεσία της πατρίδας, που διασφαλίζουν με κίνδυνο της ζωής τους τα κυριαρχικά μας δικαιώματα. Τα στελέχη των Ε Δ, εν ενεργεία ή εν αποστρατεία, αποτελούν μια υγιή κοινωνική τάξη, η οποία υπηρετεί την πατρίδα αθόρυβα, χωρίς ταξικές διεκδικήσεις και συνδικαλιστικές κινητοποιήσεις. Οι οικονομικές παροχές, που απολαμβάνουν, χαρακτηρίζονται απλώς αξιοπρεπείς και υπολείπονται χαρακτηριστικά του εισοδήματος άλλων κοινωνικών τάξεων, οι οποίες εισπράττουν, όπως αποκαλύφθηκε πρόσφατα, διπλάσιες ή τριπλάσιες αποδοχές και μάλιστα με οκτάωρη απασχόληση, ιδανικές συνθήκες εργασίας και με μηδενικό βαθμό επαγγελματικού κινδύνου. Αντίθετα είναι γνωστό, ότι η υπηρεσία των στελεχών των Ε Δ ακόμη και σε ειρηνική περίοδο συνοδεύεται από ανθρώπινες απώλειες, λόγω του υψηλού βαθμού κινδύνου που έχει η στρατιωτική εκπαίδευση και η εκτέλεση της επιχειρησιακής αποστολής.

Οι αυξανόμενες απόψεις και κρίσεις, που εκφράζονται δημοσίως και θέτουν υπό αμφισβήτηση το κύρος και την προσφορά των στελεχών των Ε Δ, έχει δημιουργήσει την εντύπωση, ότι επίκειται μια ψυχρή και ανάλγητη επίλυση του προβλήματος του ΜΤΣ. Κρίνω σκόπιμο να επισημάνω, ότι οι Ε Δ είναι θεσμός ζωτικής σημασίας για την ασφάλεια και την ευημερία της κοινωνίας και του κράτους. Επιπλέον είναι η σημαντικότερη ίσως ομάδα της κοινωνίας, διότι εξασφαλίζει την κρατική κυριαρχία, η οποία αποτελεί βασική αρχή του διεθνούς δικαίου. Το υπέρτατο αγαθό της ελευθερίας δεν υφίσταται, όταν υπάρχει έλλειψη εθνικής και κρατικής κυριαρχίας. Οι Ε Δ «παράγουν» την Στρατιωτική Ισχύ, η οποία προσδιορίζει το ειδικό βάρος και τα διαπραγματευτικά ερείσματα τους κράτους σε πλήθος συναλλαγών και διεθνών συμμετοχών. Κατά τον διαχρονικό Θουκυδίδη το  διεθνές σύστημα είναι άναρχο και «το δίκαιο υπολογίζεται όταν υπάρχει δύναμη επιβολής».

Το ΜΤΣ έχει σήμερο μερισματούχους τραυματίες και οικογένειες στελεχών που έπεσαν στο βωμό του καθήκοντος και έγραψαν λαμπρές σελίδες της εθνικής μας ιστορίας εντός και εκτός συνόρων και τελευταία στη μαρτυρική Κύπρο. Επιπλέον μερισματούχοι του ΜΤΣ είναι και οι τραυματίες και οι οικογένειες των νεκρών ειρηνικής περιόδου του Στρατού και της ΕΛΑΣ. Η οποιαδήποτε λύση σχεδιάζεται για τη αντιμετώπιση του χρέους και τη διατήρηση της βιωσιμότητας του ΜΤΣ, πρέπει να γίνει με την επιβαλλόμενη ευαισθησία, με αίσθημα ευθύνης και με σεβασμό της αποστολής, την οποία εκτελούν τα στελέχη του Στρατού και της ΕΛΑΣ. Τα εν ενεργεία και εν αποστρατεία στελέχη έχουν οδηγηθεί στο έσχατο όριο αντοχής ή κατά τη στρατιωτική ορολογία «έσχατο όριο εχθρικής εισχωρήσεως», λόγω της προβληματικής οικονομικής καταστάσεως. Αποσπασματικές και επώδυνες λύσεις του προβλήματος του ΜΤΣ είναι ανεπίτρεπτες και καταστροφικές, διότι θέτουν σε άμεσο κίνδυνο το ηθικό και το αξιόμαχο των Ε Δ. Η οικονομική κρίση και τα υπό διαπραγμάτευση εθνικά μας θέματα, απαιτούν την ύπαρξη αξιόλογης εθνικής και στρατιωτικής ισχύος. Κατά το Θουκυδίδη «Ο ισχυρός επιβάλλει, ότι του επιτρέπει η δύναμη του και ο αδύναμος υποχωρεί και προσαρμόζεται».

Ελπίζω και εύχομαι η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας να εξετάσει το θέμα του ΜΤΣ με την επιβαλλόμενη ευαισθησία και να υιοθετήσει μια ορθολογική λύση, η οποία θα ανταποκρίνεται σε μια θεμελιώδη αρχή της «ηγεσίας» ενδιαφέρον και μέριμνα για τα στελέχη και την αποστολή των Ε Δ.