Θέμα: Η οικονομία ως παράγων Εθνικής Ισχύος.( Ημερίδα 14ης Μαΐου 2007)
Συντάκτης: Κωνσταντίνος Γ. Αθανασόπουλος Καθηγητής Πανεπιστημίου
Ημερομηνία καταχώρησης: 2 Νοεμβρίου 2007
Κεφάλαιο Α΄
Οικονομικά Δεδομένα πέραν των Εθνικών Συνόρων
Α. Παγκόσμιο κέλυφος και οικονομικές δραστηριότητες: παραδοχές, οράματα και επιφυλάξεις
Παρά την πάροδο δεκαετιών από την ουσιαστική λήξη του λεγομένου Ψυχρού Πολέμου, ιδίως μεταξύ των δύο Υπερδυνάμεων της εποχής, μία κοινώς αποδεκτή τάξη δεν έχει εμπεδωθεί ακόμη παγκοσμίως και η κατάσταση εκτιμάται μεταβατική, υπό άποψη μίας πολιτικής παγκόσμιας διακυβέρνησης, με κύριες εκφάνσεις έντονες αβεβαιότητες, ακραίες ανισότητες, ποικίλες αντιπαραθέσεις και διαρκείς αλλαγές.
Υπ’ αυτές τις συνθήκες, η αναζήτηση, υπό καθεστώς «παγκοσμιοποίησης»1 ενός νέου οράματος και προγράμματος θετικών δράσεων είναι επιτακτική προς την κατεύθυνση επίτευξης συνολικής ευημερίας2, δικαίως και συμμέτρως κατανεμημένα, υπό ασφαλείς συνθήκες ειρήνης, μέσω νέων καινοτόμων3, λυσιτελών και θετικών δράσεων, πέραν πολιτικών σκοπιμοτήτων και εθνικών αντεγκλήσεων.
Έτσι, δεν είναι τυχαίο το γεγονός, ότι 189 Κράτη Μέλη του Οργανισμού των Ηνωμένων Εθνών συμφώνησαν το έτος 2000, ότι πρέπει να εργασθούν από κοινού μέχρι το έτος 2015 εντός του πλαισίου του Προγράμματος «Στόχοι της Χιλιετίας» ούτως ώστε:
– Να επιδιώξουν μία παγκόσμια σύμπραξη για την ανάπτυξη, στα πλαίσια της οποίας θα αναπτυχθεί ένα ανοικτό εμπορικό και χρηματοοικονομικό σύστημα εδραζόμενο επί κανόνων κοινής αποδοχής, θα αντιμετωπισθούν οι ειδικές ανάγκες των ολιγώτερον ανεπτυγμένων Χωρών και θα διευθετήσουν προβλήματα χρεών των αναπτυσσόμενων Χωρών.
– Να εξασφαλίσουν την περιβαλλοντική βιωσιμότητα σε παγκόσμιο επίπεδο
– Να εξαλείψουν φαινόμενα πείνας και πενίας.
– Να επιδιώξουν την καθιέρωση της υποχρεωτικής στοιχειώδους εκπαίδευσης, παγκοσμίως.
– Να προωθήσουν την ισότητα των φύλων κ.ά.
Κατ’ άλλη προσέγγιση, προέχει η αντιμετώπιση των πέντε τομέων κυριωτέρων ανισοτήτων, υπό των οποίων ταλανίζεται ο Πλανήτης, ήτοι των τομέων της διακυβέρνησης, της ασφάλειας, της προστασίας και βιωσιμότητας των φυσικών πόρων, των σχέσεων μεταξύ πλουσίων και πτωχών και των ανθρωπίνων, κοινωνικών και εργασιακών δικαιωμάτων.
Προς αντιμετώπιση και εξάλειψη των ανισοτήτων αυτών προτείνεται η εμπέδωση των δημοκρατικών θεσμών, όπου παρατηρείται υστέρηση, ο αναπροδιορισμός της αναπτυξιακής πολιτικής, τόσο σε επίπεδο Διεθνών Οργανισμών, όσο και σε επίπεδο ευρώστων οικονομικώς Κρατών, η θέσπιση κανόνων περί θεμιτού εμπορίου, η χάραξη μιας νέας πολιτικής επί θεμάτων απασχόλησης, η μεταρρύθμιση του διεθνούς οικονομικού συστήματος, η προώθηση των διαπεριφερειακών συνεργασιών κ.ά.4
Εάν τεθεί το ερώτημα κατά πόσον οι αναφερθέντες στόχοι είναι επιτεύξιμοι εντός συντόμου χρονικού ορίου, η επ’ αυτού απάντηση μάλλον δεν θα είναι επιθυμητή, δεδομένων των ισχυουσών κατ’ αυτάς παγκοσμίων και διεθνών δεδομένων επί πολιτικού, οικονομικού και κοινωνικού πεδίου.
Η πολιτική κατάσταση σε πολλά σημεία του Πλανήτου είναι ιδιατέρως ρευστή, επισφαλής και ευμετάβολη, εγκυμονούσα «εκρήξεις» και τοπικές συρράξεις.
Η οικονομική κατάσταση προιωνίζεται στο άμεσο μέλλον καλή, παρά το γεγονός, ότι εκτιμάται πως η ανάπτυξη παγκοσμίως θα κυμανθεί περί το 4% κατά το τρέχον έτος, έναντι 5% κατά το παρελθόν, οφειλόμενο κατά τινες Αναλυτές σε τρεις παράγοντες ευρύτατης εμβέλειας: στο μέγεθος της αμερικανικής ζήτηση,ς στην ραγδαία οικονομική ανάπτυξη και στοιαθέισμο χρήμα, λαμβανομένου υπ’ όψη του γεγονότος, ότι λόγω των χαμηλών αμερικανικών επιτοκίων το χρήμα «ωθείται» σε εκροή απότον ανεπτυγμένο εν γένει κόσμο σε αναζήτηση υψηλότερων αποδόσεων στις αναπτυσσόμενες αγορές, με ό,τι αυτό συνεφέλκεται5.
Τέλος, επί κοινωνικού πεδίου Ομάδες Πολιτών, συνεχώς διογκούμενες, αντιδρούν, στρεφόμενες κατά της νέας τάξης πραγμάτων και τη εν γένει «παγκοσμιοποίησης» και «πιέζουν» προς νέες κατευθύνσεις «εξανθρωπισμού» ή «εξορθολογισμού» δράσεων πολιτικών και οικονομικών, συνήθων και «αποδεκτών» μέχρι τούδε παγκοσμίως.
Β. Το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ
Οταν πριν από 34 έτη ο Klaus Schwab ίδρυσε το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ (World Economic Forum) μάλλον δεν είχε κατά νουν την μετέπειτα εξέλιξη του εγχειρήματός του, ούτε το ενδεχόμενο, ότι αυτό πέραν των οικονομικών και επιχειρηματικών εκφάνσεων των δραστηριοτήτων του, θα περιελάβανε εκτενείς συζητήσεις θρησκευτικού περιεχομένου, (με συμμετοχή σ’ αυτές κορυφαίων Θρησκευτικών Ηγετών)και οι Υψηλοί Συμμετέχοντες θα επεσκέπτοντο πριν το Άγιον Όρος, (το οποίο έχει εξελιχθεί σε προσφιλή τόπο προσκυνήματος των Δυτικών), αναζητούντες εκεί πνευματική ηρεμία6.
Σημειώνεται, ότι τα θέματα, τα οποία απησχόλησαν το παρελθόν έτος, το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ ήταν κατά σειρά ιεράρχησης η ειρήνη, η αντιμετώπιση της φτώχειας, η πολιτική σταθερότητα σε διάφορες περιοχές της Γης, η αλλαγή του κλίματος και η απελευθέρωση του εμπορίου.
Κατά το τρέχον έτος τα ενδιαφέροντα των Συνέδρων περιεστράφησαν περί τα θέματα εν γένει της ανάπτυξης, εντός κλίματος ιδιαζούσης αισιοδοξίας:
Κατά την εκτίμηση, λοιπόν, διακεκριμένων Οικονομολόγων κατά το τρέχον έτος η ανάπτυξη στην Ευρώπη και στην περιοχή της Ασίας και του Ειρηνικού αναμένεται να αντισταθμίσει ενδεχόμενη επιβράδυνση των αντίστοιχων ρυθμών των ΗΠΑ. Οι Οικονομολόγοι, πάντως, υποδεικνύουν και τους ενδεχόμενους κινδύνους, την προβληματική αγορά ακινήτων στις ΗΠΑ και μια άνοδο της τιμής του πετρελαίου και των επιτοκίων. Κατά τους ίδιους Οικονομολόγους, 40-50% του παγκοσμίου οικονομικού προϊόντος παράγεται σήμερα από τις αναδυόμενες οικονομίες. Έτσι, ο κόσμος δεν είναι πλέον εξαρτημένος από την αμερικανική οικονομική μηχανή για να τον τραβηξει μπροστά, δήλωσε η Λόρα Taysson, Καθηγήτρια των Οικονομικών στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας (Μπέρκλει). Άλλοι Οικονομολόγοι επισήμαναν ότι οι δυσοίωνες προβλέψεις του παρελθόντος έτους δεν επαληθεύτηκαν:«Ηιστορία του 2006 είναι μια ιστορία όσων δεν συνέβησαν». «Το δολάριο δεν κατάρρευσε, η τιμή του πετρελαίου δεν έφτασε στα 100 δολάρια, δεν υπήρξε έξαρση του προστατευτισμού και τα δημοσιονομικά στοιχεία μερικών κυβερνήσεων εβελτιώθησαν». Πάντως, εκπρόσωπος της Τράπεζας της Κίνας προειδοποίησε, ότι τα μεγάλα εμπορικά ελλείμματα μπορούν να βλάψουν τις κορυφαίες δυτικές οικονομίες. Εκείνο, όμως που πολλοί θεωρούν ως μεγαλύτερη μακροπρόθεσμη απειλή, είναι οι αυξανόμενες ανισότητες στον κόσμο. Συνεχώς και περισσότεροι εργαζόμενοι χάνουν τα οφέλη της παγκοσμιοποίησης, ιδιαιτέρως άνθρωποι των μεσαίων τάξεων, οι οποίοι βλέπουν τις αμοιβές τους να συμπιέζονται».
Σημειώνεται ότι, όπως προκύπτει από σχετική έρευνα μεταξύ 1.100 Μάνατζερς του Οίκου Price Waterhouse Coopers, η οποία εδόθη στην δημοσιότητα ταυτοχρόνως με την έναρξη των εργασιών του Παγκοσμίου Οικονομικού Φόρουμ, η αισιοδοξία των Επιχειρηματιών για την πορεία των εν γένει δραστηριοτήτων τους έχει φθάσει στο σημείο ζενίθ, δεδομένου, ότι κατά την εκτίμησή τους, η οικονομία διανύει μια από τις μεγαλύτερες περιόδους ανάπτυξης.
Γ. Η Σύνοδος του G7
Εξάλλου, τους συμμετάσχοντες σε πρόσφατη Σύνοδο των Μελών του G7 απησχόλησαν θέματα, όπως οι αγορές συναλλάγματος, η αποδυνάμωση του δολλαρίου ΗΠΑ (και εν σχέσει με το ευρώ), η διόγκωση του αμερικανικού ελλείμματος, οι σχέσεις του εθνικού νομίσματος της Κίνας γουάν με το δολλαριο ΗΠΑ κ.α., ενώ απεφασίσθη και η διαγραφή των χρεών 27 πτωχών χωρών συνολικού ύψους 27.000.000.000 δολλ. ΗΠΑ.
Σημειώνεται, ότι οι ΗΠΑ «ενοχοποιούν» το φθηνό γουάν εν σχέσει με το δολλάριό τους για το έλλειμμα στο εμπορικό ισοζύγιό τους και ελπίζουν, ότι ανατίμησή του (του γουάν) θα οδηγήσει στην μείωση των εισαγωγών κινέζικων προϊόντων στις ΗΠΑ, καθ’ όν χρόνο η Κίνα «απορροφά» μόλις ποσοστό 10% των εξαγωγών των ΗΠΑ.
Δ. Η προσέγγιση της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Με δεδομένη την άποψη, ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση εισέρχεται σε περίοδο μεγάλων αλλαγών επί όλων σχεδόν των επιπέδων (πολιτικό, εσωτερικών ανακατατάξεων, εσωτερικών λειτουργιών, αναθεώρησης του Συμφώνου Σταθερότητας, αναθεώρησης των Αποφάσεων, της Λισσαβώνας, νέων πολιτικών επί των εργασιακών θεμάτων, νέων ρυθμίσεων περί μετανάστευσης κ.ά.)7, η ακριβής αποτίμηση της αποτελεσματικότητας των ακολουθούμενων στρατηγικών, πολιτικών και μέτρων για την περαιτέρω εξέλιξή της, την προσδοκώμενη ανάπτυξή της, υπό την συνθήκη τριημερή προσέγγιση του όρου8, και την άσκηση επιρροής και οικονομικών παρεμβάσεων επί γειτονικών προς τις Χώρες Μέλη των Χωρών, καθίσταται μάλλον επισφαλές εγχείρημα.
Υπό καθεστώς διαφορετικών εθνικών προσεγγίσεων (π.χ. εκείνων της Γαλλίας, της Γερμανίας κ.ά.) η Commission διακηρύσει, ότη η Ένωση χρειάζεται ισχυρή ώθηση για να εξέλθει από ενδεχόμενο οικονομικό τέλμα και πιέζει τις Εθνικές Κυβερνήσεις να ολοκληρώσουν συμπεφωνημένες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις.
Ο Πρόεδρος της Commission Jose Manuel Barroso ομιλών προσφάτως ενώπιον του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου του Στρασβούργο με στόχο την οικονομική ανάπτυξη και την ανταγωνιστικότητα της Ε.Ε., προέταξε το «σύνθημα»:«Ευημερία, Αλληλεγγύη και Ασφάλεια» και υπεγράμμισε, μεταξύ άλλων, ότι το «status quo δεν είναι επιλογή μας, πρέπει να αποφασίσουμε μια θαρραλέα αλλαγή» κ.ά.
Πέραν αυτών, η «φιλοσοφία» της Commission κατ’ αυτάς είναι αντίθετη με μεγάλες νομοθετικές πρωτοβουλίες, (δεδομένου ότι αφ’ ενός αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στην «αυτορρύθμιση» και αφ’ ετέρου προτάσσει την ανάγκη εφαρμογής της υπάρχουσας νομοθεσίας), εκτιμά, ότι ο ευρωπαϊκός προϋπολογισμός πρέπει να χρησιμοπιοείται μόνον στις περιπτώσεις εκείνες, κατά τις οποίες προσφέρει μια καλλίτερη προστιθέμενη αξία από τις δαπάνες, οι οποίες καταγράφονται σε εθνικό επίπεδο, θεωρεί αναγκαία την βελτίωση της προσαρμοστικότητας των επιχειρήσεων κ.ά.
Σημειώνεται ότι τα «παλαιά» Μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης ταλανίζονται, από χρόνια προβλήματα, όπως η «χαμηλή» ανταγωνιστικότητα, ελλείμματα, προβληματικές αγορές εργασίας κ.ά., ενώ τα νέα Μέλη είναι εν πολλοίς ανέτοιμα να προβούν σε διαρθρωτικές αλλαγές, προσβλέπουν ως σανίδα σωτηρίας προς τα κοινοτικά κονδύλια, έχουν ελλείμματα μεγαλύτερα εκείνων, τα οποία προβλέπει το ισχύον Σύμφωνο Σταθερότητας (έξη Χώρες) και όλα τα Μέλη «καταγράφουν» συρρικνωμένες εξαγωγές, λόγω της συνεχιζόμενης θεαματικής ανατίμησης του ευρώ.
* * *
Κεφάλαιο Β
Η Ελληνική Οικονομία, παρούσα κατάσταση, προβλήματα προοπτικές
Α. Γενική προσέγγιση
Η διεθνής πρακτική έχει καταδείξει ότι η επιδίωξη της ανάπτυξης και της εν συνεχεία «κατάκτησή της», αποτελεί πρώτιστο μέλημα όλων των Κυβερνήσεων οι οποίες επιστρατεύουν προς τούτο ανεξαρτήτως ιδεολογιών και εποχών ... στρατηγικών, πολιτικών, μέσων, εργαλείων κ.ά.
Ενίοτε η επιδίωξη επίτευξης της ανάπτυξης δεν περιορίζεται εντός εθνικών συνόρων μόνον, αλλ’ εκτείνεται και εκτός αυτών για σειρά ποικίλλων λόγων, όπως π.χ. τυχόν διεθνείς υποχρεώσεις, πρόσφορο έδαφος άντλησης μεγάλων κερδών, αδήριτη συγκυρία, άσκηση Οικονομικής Διπλωματίας9 κ.α.
Εκ των διαθεσίμων στοιχείων και της τρέχουσας πρακτικής προκύπτει, ότι σε σχέση με την Ελλάδα, πέραν των οιονδήποτε ενδογενών παραγόντων, οι οποίοι οριοθετούν την υπ’ αυτής άσκηση Οικονομικής Πολιτικής, υπάρχουν και εξωγενείς παράγοντες, οι οποίοι επηρεάζουν σε μικρό ή μεγάλο βαθμό, και ανεξαρτήτως των προθέσεών της, τις δυνατότητές της και τις επιλογές της περί το εν γένει πράτων εντός και εκτός των συνόρων της10.
Υπ’ αυτήν την έννοια δεν πρέπει να αγνοείται το γεγονός, ότι ισχυρά, κεντρικά, θεσμικά (π.χ. ΟΗΕ) ή μη θεσμικά (π.χ. Μεγάλες Χώρες, Πολυεθνικές Επιχειρήσεις), Οικονομικές Ενώσεις (π.χ. Ευρωπαϊκή Ένωση), Στρατιωτικοί Οργανισμοί (π.χ. ΝΑΤΟ) ή η Διεθνής Συγκυρία(π.χ. πρόσφατα πολεμικά γεγονότα, ισοτιμίες νομισμάτων, τιμή πετρελαίου), διαμορφώνουν τις προϋποθέσεις, εάν όχι και την δυνατότητα, μιας Χώρας, όπως η Ελλάδα, να επιχειρεί αυτή η ίδια (ή να διευκολύνει υπηκόους της προς τούτο), δραστηριότητες οικονομικού χαρακτήρος τόσον εντός του εδάφους της, όσον και εκτός αυτού σε διάφορες Χώρες.
Εξυπακούεται, ότι η γνώση της φύσης αυτών των εξωγενών παραγόντων κρίνεται λειτουργική και αναγκαία, και αξ’ άλλης πλευράς, συνιστά condicio sin... non του όλου εγχειρήματος οικονομικής υφής.
Β. Επί μέρους χαρακτηριτικά μεγέθη της Ελληνικής Οικονομίας
Βάσει επισήμων στοιχείων η ελληνική οικονομία ενεφάνισε κατά το λήξαν έτος την ακόλουθη εικόνα (ενδεικτική αναφορά)11:
– Ο ρυθμός ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας επιταχύνθηκε το 2006: το ... αυξήθηκε κατά 4,3% ένατι 3,7% το 2005, υπερβαίνοντας τις αρχικές εκτιμήσεις και προβλέψεις, που είχαν διατυπωθεί από τους Διεθνείς Οργανισμούς, το Υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών και την Τράπεζα της Ελλάδος. Η εγχώρια ζήτηση ήταν ο κύριος προωθητικός παράγοντας αυτής της ανόδου, ενώ η μεταβολή του πραγματικού εξωτερικού ισοζυγίου είχε αρνητική συμβολή στο ρυθμό ανόδου του ΑΕΠ, έναντι θετικής συμβολής το 2005. Παρά την αύξηση των βασικών επιτοκίων ισοτιμίας του ευρώ, οι νομισματικές και χρηματοπιστωτικές συνθήκες παρέμειναν ευνοϊκές για την οικονομική δραστηριότητα και επέτρεψαν την περαιτέρω χρηματοδότηση της δαπάνης των νοικοκυριών και των επιχειρηματικών επενδύσεων.
– Η ελληνική οικονομία ήταν το 2006 –μαζί με εκείνες της Ιρλανδίας, της Φινλανδίας και του Λουξεμβούργου– μία από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες οικονομίες μεταξύ των 15 πλέον ανεπτυγμένων Χώρων - Μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (δηλ. της ΕΕ-15), υπερβαίνοντας επίσης τον ρυθμό ανόδου του ΑΕΠ,. στη ζώνη του ευρώ ως σύνολο.
– Η δημόσια κατανάλωση αυξήθηκε το 2006 κατά 0,6% έναντι 1,0% το 2005. Ηάνοδος αυτή θα πρέπει να αποδοθεί κυρίως στην αύξηση της απασχόλησης στο Δημόσιο
– Οι συνολικές ακαθάριστες επενδύσεις παγίου κεφαλαίου ανέκαμψαν το 2006 και σημείωσαν ρυθμό ανόδου 12,7% μετά την ελαφρά κάμψη που είχαν καταγράψει το 2005 κυρίως λόγω της δραστικής περικοπής των δημοσίων επενδύσεων στο πλαίσιο της δημοσιονομικής προσαρμογής. Το 2006 οι δημόσιες επενδύσεις αυξήθηκαν κατά 7,6% ενώ ο ρυθμός ανόδου των επιχειρηματικών επενδύσεων επιταχύνθηκε (σε 8,6% από 1,5% το 2005). Στην ανάληψη νέων επενδυτικών πρωτοβουλιών καθοριστικό ρόλο έπαιξαν οι αναμενόμενες θετικές εξελίξεις της εγχώριας και της διεθνούς ζήτησης για τα προϊόντα (αγαθά και υπηρεσίες) ορισμένων παραγωγικών κλάδων, ενώ η ευνοϊκή χρηματοοικονομική κατάσταση των επιχειρήσεων, η ικανοποιητική κερδοφορία συγκεκριμένων δυναμικών κλάδων της οικονομίας, καθώς και η δυνατότητα ευχερούς χρηματοδότησης από το τραπεζικό σύστημα, στήριξαν την αύξηση των δαπανών παγίου κεφαλαίου των επιχειρήσεων.
– Οι επενδύσεις σε κατοικίες ήταν από τα πλέον δυναμικά στοιχεία της εγχώριας ζήτησης το 2006, σημειώνοντας ρυθμό ανόδου 32,3%. Η σημαντική άνοδος των επενδύσεων σε κατοικίες συνδέεται αμέσως με την προαναγγελία –τους τελευταίους μήνες του 2005 – φορολογικών και διοικητικών ρυθμίσεων (για την επιβολή ΦΠΑ στις νεόδμητες οικοδομές και την αναπροσαρμογή των αντικειμενικών αξιών).
– Ο υψηλός ρυθμός ανόδου της ιδιωτικής κατανάλωσης και η έντονη επενδυτική δραστηριότητα στον επιχειρηματικό τομέα είχαν αποτέλεσμα να ανακάμψουν οι εισαγωγές αγαθών και υπηρεσιών, μετά τη μικρή πτώση που κατέγραψαν το 2005, και να σημειώσουν ρυθμό ανόδου (9,8%) που υπερβαίνει κατά 4 περίπου εκατοστιαίες μονάδες το ρυθμό ανόδου της εγχώριας τελικής ζήτησης.
– Ο ρυθμός αύξησης των εξαγωγών αγαθών σε σταθερές τιμές επιταχύνθηκε στο 11% από 8,2% το 2005, και υπερέβη το ρυθμό ανόδου της διεθνούς ζήτησης με συνέπεια να αυξηθεί το μερίδιο αγοράς των ελληνικών εξαγωγών.
– Οι υπηρεσίες στήριξαν την άνοδο του ΑΕΠ το 2006. Κλάδοι, όπως ο χρηματοπιστωτικός, οι τηλεπικοινωνίες, η διαχείριση ακίνητης περιουσίας και το εμπόριο είχαν ιδιαίτερα ικανοποιητικε΄ς επιδόσεις. Αντιθέτως, η ακαθάριστη προστιθέμενη αξία της γεωργίας (σε σταθερές τιμές) μειώθηκε κατά 8,4%.
– Η άνοδος της οικονομικής δραστηριότητας το 2006 συνοδεύτηκε από σημαντική αύξηση της απασχόλησης κατά 1,9%, σύμφωνα με τα στοιχεία της Έρευνας Εργατικού Δυναμικού (ΕΕΔ), και από μείωση του ποσοστού ανεργίας σε 8,9% από 9,9% το 2005.
– Η άνοδος της απασχόλησης προήλθε κυρίως από τον τριτογενή τομέα (υπηρεσίες) και επισημαίνεται, ότι σε αυτήν συνέβαλε η αύξηση της απασχόλησης στη Δημόσια Διοίκηση.
– Το 2006 ο μέσος ετήσιος πληθωρισμός στην Ελλάδα υπεχώρησε στο 3% από 3,5% το 2005, βάσει του Εναρμονισμένου Δείκτη Τιμών Καταναλωτή (ΕνΔ).
– Η περιορισμένη υποχώρηση του πληθωρισμού το 2006 αντανακλά το γεγονός, ότι οι ευνοϊκές επιδράσεις ορισμένων παραγόνων αντιταθμίστηκαν σε μεγάλο βαθμό από τις δυσμενείς επιδράσεις άλλων.
– Το 2006 το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών, με βάση τη στατιστική του ισοζυγίου πληρωμών της Τράπεζας της Ελλάδος, αυξήθηκε και διαμορφώθηκε στο 12,1% του ΑΕΠ από το ήδη υψηλό επίπεδο του 8,1% του ΑΕΠ το 2005 και του 7,4% του ΑΕΠ κατά μέσον όρο την πενταετία 2001-2005.
– Η αύξηση του ελλείμματος του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών το 2006 οφείλεται εν μέρει σε ειδικούς παράγοντες:κατά 29,6% στην άνοδο των καθαρών πληρωμών για αγορές πλοίων, κατά 23,6% στην αύξηση του ελλείμματος του ισοζυγίου καυσίμων και κατά 15,7% στην άνοδο των καθαρών πληρωμών τόκων.
– Αν και λόγω της συμμετοχής της Χώρας στη ζώνη του ευρώ δεν υπάρχει πλέον πρόβλημα χρηματοδότησης του ελλείμματος και του εξωτερικού χρέους, η διεύρυνση του ελλείμματος περιορίζει τον ρυθμό ανάπτυξης. Δεδομένου ότι περίπου τα 3/4 του ελλείμματος του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών χρηματοδοτούνται μέσω εξωτερικού δανεισμού, το ακαθάριστο χρέος του δημοσίου και του ιδιωτικού τομέα έχει αυξηθεί και υπερέβη το 125% του ΑΕΠ το 2006.
– Η μείωση του ελλείμματος της γενικής Κυβέρνησης προήλθε κυρίως από τον κρατικό προϋπολογισμό, το έλλειμμα του οποίου μειώθηκε κατά 1,9% εκατοστιαία μονάδα του ΑΕΠ. Η εξέλιξη αυτή οφείλεται πρωτίστως στην καλή πορεία των εσόδων, τόσο του τακτικού προϋπολογισμού όσο και του προϋπολογισμού δημοσίων επενδύσεων. Οφείλεται επίσης στη συγκράτηση των δαπανών του τακτικού προϋπολογισμού περίπου στα όρια των προβλέψεων του προϋπολογισμού, καθώς και στην περικοπή των δαπανών δημοσίων επενδύσεων.
– Στην μείωση του ελλείμματος συνέβαλε και η συγκράτηση σε 2,6% της αύξησης των δαπανών του τακτικού προϋπολογισμού, οι οποίες διεμορφώθησαν σε 52.586 εκατ. ευρώ.
– Γενική διαπίστωση είναι ότι η ελληνική οικονομία αντιμετωπίζει «έλλειμμα ανταγωνιστικότητας» και ότι δεν έχει κατορθώσει να επωφεληθεί στον απαιτούμενο βαθμό από τις ευκαιρίες που δημιουργεί η παγκοσμιοποίηση των αγορών.
* * *
Κεφάλαιο Γ
Παράγοντες
Εθνικής Ισχύος
Κατηγορίες και χαρακτηριστικά αυτών
Α. Γενική προσέγγιση
Η διεθνής πρακτική επικαλείται σειρά παραγόντων, οι οποίοι οδηγούν στην πρόσκτηση και στην διατήρηση σε συγκεκριμένη χρονική περίοδο και υπό δεδομένες συνθήκες πλεονεκτημάτων, συνιστώντων την έννοια της εθνικής ισχύος.
Mutatis moutantis, πέραν των εξ αντικειμένων δεδομένων, π.χ. γεωγραφική θέση, έκταση, μέγεθος πληθυσμού, φυσικοί πόροι κ.ά., παράγοντες «παραγωγής εθνικής ισχύος αποβαίνουν οι καλές διεθνείς σχέσεις της Χώρας, οι ισχυρές Ένοπλες Δυνάμεις της, η αρτίως λειτουργούσα Διοίκησή της, το σταθερό πολιτικό της σύστημα, το αποτελεσματικό εκπαιδευτικό της σύστημα, το άρτιο πλέγμα εσωτερικού δικαίου και άλλοι, της οικονομίας βεβαίως περιλαμβανομένης.
Επί του τελευταίου σημειώνονται οι ακόλουθοι:
Η οικονομία, υγιώς, καλώς, συννόμως και παραγωγικώς λειτουργούσα καθίσταται αφ’ εαυτής παράγων εθνικής ισχύος (ενδεικτική αναφορά), δεδομένων ότι:
Αξιοποιεί πλουτοπαραγωγικές πηγές της Χώρας.
Παράγει αγαθά καλύπτοντας εσωτερικές ανάγκες και προς εξαγωγήν.
Δημιουργεί θέσεις απασχόλησης.
Προσεταιρίζει φόρους στο Κράτος.
«Παράγει» ευημερία.
Εάν όλα βαίνουν καλώς, μία εκ των καλών συνεπειών του πράγματος είναι η προσέλκυση άμεσων ξένων επενδύσεων των οποίων η σημασία είναι ιδιάζουσα διότι:
Η περιουσία των άμεσων ξένων επενδύσεων συνεφέλκεται12 σειρά σημαντικών ωφελημάτων για τις τοπικές εθνικές οικονομίες, όπως π.χ.:
– Συνιστά κατ’ αρχήν μία ροή μέσων ιδιαιτέρως χρήσιμων για την εν γένει οικονομική και βιομηχανική ανάπτυξη της Χώρας υποδοχής.
– Διευκολύνει την εισαγωγή νέας (και υψηλής μερικές φορές) τεχνολογίας στην Χώρα υποδοχής της επένδυσης.
– Υποβοηθά την αξιοποίηση και εκπαίδευση του εγχωρίου Εργατικού Δυναμικού και παρέχει υπό προϋποθέσεις νέες ευκαιρίες απασχόλησης αλλά και περαιτέρω εξειδίκευσης.
– Εισάγει μαζί της νέα συστήματα διαχείρισης (gestion) και νέες εμπειρίες στον εμπορικό τομέα.
– Λειτουργεί (υπό προϋποθέσεις) ως «ανανεωτής» των εγχωρίων δομών (novateur de structures), και οδηγεί υπό προϋποθέσεις στην εξυγίανση και των εγχωρίων κλάδων βιομηχανικής και βιοτεχνικής δραστηριότητας.
– Προωθεί (ενίοτε) την περιφερειακή ανάπτυξη της Χώρας υποδοχής, εφ’ όσον βεβαίως η εγκαθίδρυση και η εγκατάσταση της ξένης επένδυσης θα γίνεται στις περιοχές της Χώρας, που «υστερούν» οικονομικώς.
– Συμβάλλει, ενδεχομένως, στην βραχυχρόνια ή και μακροχρόνια βελτίωση του ισοζυγίου πληρωμών της Χώρας υποδοχής.
– «Ελαχιστοποιεί», υπό ποικίλες και πολλές βεβαίως προϋποθέσεις, την προσφυγή της Χώρας υποδοχής στην εγχώρια κεφαλαιαγορά.
– Μερικές φορές λειτουργεί και ως παράγων ανεξαρτητοποίησης από διάφορα κέντρα οικονομικής, βιομηχανικής, εμπορικής κλ. εξάρτησης.
Έτσι, κάτω από διάφορες μορφές και ποικίλες βεβαίως προϋποθέσεις, η μη λεοντεια ιδιωτική εξωτερική επένδυση διαδραματίζει στην εποχή μας ένα ρόλο ιδιαίτερως σημαντικό για την γενικότερη ανάπτυξη, όχι μόνο της Χώρας υποδοχής αλλά ίσως και της Χώρας προέλευσης ή και της ευρύτερης γεωγραφικής περιοχής της μίας ή της άλλης «εμπλεκόμενης» Χώρας.
Όλα αυτά βεβαίως δεν «λειτουργούν» πάντοτε και μάλιστα «σωρευτικώς» δεδομένου, ότι πρέπει να θεωρηθεί μάλλον σπάνια η περίπτωση κατά την οποία μία (άμεση) ξένη επένδυση αποτελεί αφ’ εαυτής μόνον «ευλογία Θεού» για την Χώρα υποδοχής, άνευ δυσμενών επιπτώσεων.
Υπενθυμίζεται εδώ ότι κατά περιόδους οι (άμεσες) ξένες επενδύσεις εθεωρήθησαν από τους μεν ως θείο δώρο εξ ουρανού και από τους δε ως η καταστροφή της ελληνικής οικονομίας. Οι ως άνω επισημάνσεις επιβεβαιώθηκαν κατά περιόδους και υπό σειράς ειδικών Ερευνών, τόσο υπό Συλλογικών Μηχανισμών, όσο και υπό Μεμονωμένων Ερευνητών13.
* * *
Κεφάλαιο Δ
Η παρούσα κατάσταση της ελληνικής οικονομίας «επιτρέπει» την «μετάστασή» της σε παράγοντα εθνικής ισχύος
Η Ελλάδα της σήμερον, τέως (εώς προσφάτως) Πρόεδρος Μέλους του ΟΗΕ, πλήρες και ισότιμο Μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Μέλος του ΝΑΤΟ, Μέλος της Δυτικοευρωπαϊκής Ένωσης, με «εθνικό» νόμισμα το νόμισμα της ΕΕ το ευρώ, μια εκ των 25 πλουσιοτέρων χωρών του κόσμου με ΑΕΠ 247.000.000.000 ευρώ/23.104 κατά κεφαλήν, γειτνιάζουσα με τις Χώρες της Βαλκανικής συνιστώσες την, εξ άλλης πλευράς, «ενδοχώρα» της και υπολειπόμενες οικονομικώς εκείνης, ευρίσκεται σε «δεσπόζουσα» θέση και διαθέτει πολλές οικονομικές δυνατότητες.
Κατά την περίοδο αυτή εκτιμάται, ότι πέραν των άλλων, η Ελλάδα διαθέτει μια σειρά «συγκριτικών» εν σχέση με άλλες Χώρες πλεονεκτημάτων στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής και Νότιας Ευρώπης, όπως την άσκηση εμπορίου, την περιοχή χρηματοοικονομικών υπηρεσιών, την δυνατότητα παρέμβασής της στον χώρο της ενέργειας κ.ά.
Μάλιστα επί του τελευταίου σημείου επισημαίνεται ότι η Ελλάδα ευρίσκεται στο επίκεντρο της διαμόρφωσης της ενιαίας αγοράς ενέργειας της περιοχής, της Ανατολικής και Νότιας Ευρώπης (ECSEE), (συντονισμός και ενοποίηση των αγωγών ηλεκτρισμού και φυσικού αερίου), η οποία χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Στην διαδικασία αυτή συντονισμού, υπό Γραφείου εδρευοντος στην Αθήνα, μετέχουν η Αλβανία, η Βοσνία - Ερζεγοβίνη, η Βουλγαρία, η FYROM, η Κροατία, η Ρουμανία, η Σερβία– το Μαυροβούνιο, η Σλοβενία και η Τουρκία, αλλά και η Αυστρία, η οποία υποστηρίζει τεχνικώς το όλο εγχείρημα και η Ιταλία.
Εξ’ άλλης πλευράς εκτιμάται ότι η Ελλάδα δύναται να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο ως συνεκτικός κρίκος στην ολοκλήρωση μεγάλων ενεργειακών δικτύων, π.χ. με την αξιοποίηση των κοιτασμάτων πετρελαίων της Θάσου, με την υπογραφή της συμφωνίας Ρωσίας/Βουλγαρίας/Ελλάδας για τον αγωγό Μπουργκάς - Αλεξανδρούπολης κ.α., συμφωνία η οποία θα «αναδείξει» την Ρωσία ως των «άλλο» διεθνή ενεργειακό πόλο στην ευρύτερη περιοχή, σε σχέση με την Μέση Ανατολή.
Ανεξαρτήτως του γεγονότος, ότι εν συγκρίσει με άλλες Χώρες Μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης η Ελλάδα φαίνεται «δυσπραγούσα» σε ορισμένους τομείς, η τρέχουσα κατάστασή της δεν «λειτουργεί» αποτρεπτικώς για οικονομικές δραστηριότητες εντός και εκτός των συνόρων της ιδίως προς Βορράν, με ότι αυτό συνεφέλκεται.
Επί του τελευταίου σημείου επισημαίνονται οι κίνδυνοι, οι οποίοι εμπεριέχοναι σε ελληνικές επενδυτικές δραστηριότητες, ιδίως στις βόρειες διασυνοριακές περιοχές.
Επ’ αυτού, βάσει πρόσφατων στοιχείων, αναφέρεται, ότι «η μετανάστευση» ελληνικών επιχειρήσεων ιδίως κλωστοϋφαντουργικών, σε γειτονικές Χώρες, λόγω του χαμηλού εργατικού κόστους σ’ αυτές, τείνει να προσλάβει σημαντικές διατάσεις, ενώ αυξάνεται ο αριθμός των επιχειρήσεων, οι οποίες πτωχεύουν ή ανατέλλουν την λειτουργία τους, και εξ άλλων κρισίμων λόγων βεβαίως, και κατ’ επέκταση ο αριθμός ανέργων.
Βάσει στοιχείων Ιδιωτικών Ερευνών και του παρατηρητηρίου Απασχόλησης οι επιχειρήσεις της ΒορείουΕλλάδος, ανεξαρτήτως κλάδου δαρστηριότητας και μεγέθους, οι οποίες ανέστειλαν εξ οιασδήποτε αιτίας την λειτουργία τους κατά το έτος 2004 ανήλθαν σε 3.271 και ο αριθμός των ανέργων σε 23.295.
Παρά ταύτα, η αισιόδοξη προσέγγιση ότι η απόβαση Ελληνικών επιχειρήσεων στις Βαλκανικές Χώρες θα είναι επωφελής και για τον Ελλαδικό χώρο, με τον επαναπατρισμό κεφαλαίων, κερδών, νέας τεχνογνωσίας και δραστηριοποίησης σε νέους τομείς φαίνεται, ότι «κερδίζει» οπαδούς και μεταξύ των επιχειρηματικώς Δρώντων14.
Η αισιόδοξη προσέγγιση επικαλείται τη διεύρυνση της ελληνικής επιχειρηματικής δρστηριότητας εκτός εθνικών συνόρων, την δυνατότητα σύναψης στρατηγικής σημασίας επιχειρηματικών συμφωνιών με αλλοδαπές πολυεθνικές και άλλες μονάδες, την άμεση ή έμμεση διευκόλυνση των ελληνικών εξαγωγών, την αξιοποίηση των υφισταμένων στην Ελλάδα υποδομών Μηχανισμών και Υπηρεσιών κ.ά.
Μεταξύ των τελευταίων συγκαταλέγονται:
Η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Ανα¬συγ¬κρότησης των Βαλκανίων, Θεσ¬σα¬λο¬νίκη.
Το Γραφείο Επιχειρηματικής Στήριξης του South Eastern European Cooperative initiative, Θεσσαλονίκη.
Το δε νυν έχον, η παρούσα κατάσταση της ελληνικής οικονομίας, επιτρέπει στην Ελλάδα να ενθαρρύνει την ευρωπαϊκή προοπτική όλων των Χωρών της Βαλκανικής ποικιλοτρόπως και να εργάζεται προς την κατεύθυνση οι γειτονικές Χώρες να προχωρήσουν σε αλλαγές και μεταρρυθμίσεις, επί σκοπώ αποδοχής της διεθνούς νομιμότητας, εγκαταλείπουσες αλυσιτελείς και αδόκιμες πρακτικές του παρελθόντος.
Είναι προφανές, ότι η ενίσχυση αναπτυσσόμενων Χωρών στην περιοχή μας συμβάλλει, όχι μόνο στην αναβάθμιση των υποδομών, όχι μόνο στην ενίσχυση της οικονομικής σταθερότητας, αλλά και στην εδραίωση της δημοκρατίας, της ασφάλειας και της ειρήνης. Η ένταξη της Ε.Ε. Χωρών των Βαλκανίων και καθοριστικός παράγων για την επίτευξη των στόχων της δημοκρατίας και της ειρήνης, της ανάπτυξης και της ευημερίας, στοιχείο που καταδεικνύουν και τα συμπεράσματα της Διεθνούς Επιτροπής για τα Βαλκάνια, γνωστής ως Επιτροπής Amato.
Εξ άλλης πλευράς σημειώνται ότι, την τελυταία πενταετία (2000-2006), οι χρηματοδοτήσεις της ΕΤΕ στην Ελλάδα έχουν ανέλθει συνολικώς σε 8.000.000.0000 ευρώ, γεγονός το οποίο αποδεικνύει την ισχυρή βούληση της Τράπεζας να υποστηρίξει την οικονομική ανάπτυξη, την ευρωπαϊκή ολοκληρωση της Χώρας και την δραστηριοποίηση της ευρύτερης περιοχής.
Λόγω της εξ υποκειμένου σχετικής οικονομικής της δυνατότητες η Ελλάδα έχει υπογράψει ήδη με πρωτοβουλία της 14 ειδικότερες Συμφωνίες Συνεργασίας με την Αλβανία, 8 με την Βοσνία/Ερζεγοβίνη, 9 με την Βουλγαρία, 8 με την Κροατία, 5 με την ΠΓΔΜ, 7 με την Σερβία/Μαυροβούνιο, 6 με την Ρουμανία.
Ήδη, και παρά τις αναπόφευκτες δυσχέρειες, ως εκ της φύσεως του όλου εγχειρήματος οι Ελληνικές ιδιωτικές επενδύσεις.
Αντιπροσωπεύουν στην Αλβανία το 27% του συνόλου των άμεσων ξένων επενδύσεων.
Ανήλθαν στην Βοσνία/Ερζεγοβίνη και την τελευταία δεκαετία του 1.000.000.000 ευρώ
Ανέρχονται στην Κροατία σε 1.300.000 δολ. ΗΠΑ.
Η Ελλάδα κατέχει στην Π.Γ.Δ.Μ. την πρώτη θέση μεταξύ των ξένων επενδύσεων με κεφάλαια ύψους 700.000.000 ευρώ και της δημιουργίας 9.000 θέσεων απασχόλησης.
Καταλαμβάνουν στην Ρουμανία την Πέμπτη θέση μεταξύ των ξένων επενδύσεων.
Αιχμή του δόρατος εν προκειμένω αποτέλεσαν οι Τράπεζες, τόσο οι ελληνικές (εξ Ελλάδος), όσο και οι καθ’ έκαστον προεκτάσεις τους στις εξεταζόμενες χώρες, εν συνδυασμώ ενίοτε με την Παρευξείνια Τράπεζα.
Πέραν όλων αυτών, ισχυροτάτη απόδειξη του γεγονότος ότι η ελληνική οικογένεια έχει πλέον «μεταστεί» στην κατηγορία των παραγόντων οι οποίοι «παράγουν» εθνική ισχύ, αποτελεί μια άλλη σημαντική έκφανσή της, το Ελληνικό Σχέδιο Οικονομικής Ανασυγκρότησης των Βαλκανίων (Ε.Σ.Ο.Α.Β.).
α. Ε.Σ.Ο.Α.Β.:
Γενική προσέγγιση
Η Ελλάδα, πέραν των άλλων «περιφερειακών» δράσεών της, όπως π.χ. η συμμετοχή της στον «Μηχανισμό για τις επενδύσεις και την Εταιρική Σχέση Ευρώπης - Μεσογείου» ((F.E.M.I.P.) (Χρηματοδοτικού Οργάνου της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων)15, υλοποιούσα τις κατευθυντήριες οδηγίες της Επιτροπής Αναπτυξιακής Συνεργασίας (Development Assistance Committee, D.A.C.), του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης της οποίας κατέστη Μέλος το έτος 1999, σχετικές ρυθμίσεις περί των σχέσεών της με τα Κράτη της περιοχής της Ευρωπαϊκής Ένωσης και σχετικές δεσμεύσεις της εντός του πλαισίου του Συμφώνου Σταθερότητας για την Νότια και Ανατολική Ευρώπη (Σεράγιεβο, 1999), κατήρτισε το έτος 2002 ειδικό σχετικό σχέδιο παρέμβασης το Ελληνικό Σχέδιο Οικονομικής Ανασυγκρότησης των Βαλκανίων, Ε.Σ.Ο.Α.Β. (Ν. 2966 της 28ης Μαρτίου 2002).
Με βάση αυτό το σχέδιο το Ελληνικό Δημόσιο δεσμεύεται να παράσχει οικονομική υποστήριξη στην Αλβανία, στην Βουλγαρία, στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας, στην Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας, στην Ρουμανία και στην Βοσνία - Ερζεγοβίνη, με στόχο την υποβοήθηση της εν γένει θεσμικής, οικονομικής και κοινωνικής ανασυγκρότησής τους.
Οι οιεσδήποτε οικονομικές ενισχύσεις παρέχονται στον Δημόσιο Τομέα αυτών των Κρατών, σε επιχειρήσεις Δημόσιες ή Ιδιωιτικές, σε Κοινωφελή Ιδρύματα και σε μη Κυβερνητικές Οργανώσεις, εάν έχουν την έδρα τους εντός της επικρατείας των εν λόγω Χωρών η δραστηριοποιούνται εντός αυτής.
Ως ειδικότεροι στόχοι αυτών των οικονομικών ενισχύσεων έχουν καθορισθεί η εμπέδωση του Κράτους Δικαίου, η στήριξη των Δημοκρατικών θεσμών και ιδίως η συνεργασία μετά των Κοινοβουλίων, ο εκσυγχρονισμός της Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης (καθ’ ύλην και τοπικής), ο εκσυγχρονισμός των υποδομών, η προώθηση των παραγωγικών δραστηριοτήτων κ.α.
β. Η πρακτική διάσταση του εγχειρήματος
Με βάσει τις διατάξεις του Ε.Σ.Ο.Α.Β. οι σχετικές προβλεπόμενες δραστηριότητες κατά Χώρα για την περίοδο 2002-2007 είναι οι ακόλουθες:
Αλβανία
Προβλέπεται χορήγηση ποσού 49.890.000 ευρώ, ήτοι ποσοστό 15.45% του προϋπολογισμού του συνολικού σχεδίου Εκ του ποσού αυτού ποσοστό 20% προορίζεται για ιδιωτικές παραγωγικές επενδύσεις και 1% για το Ταμείο Εκτέλεσης Μικρών Έργων.
Βοσνία - Ερζεγοβίνη
Προβλέπεται η χορήγηση ποσού 19.530.000 ευρώ, εκ του οποίου ποσοστό 20% προορίζεται για ιδιωτικές παραγωγικές επενδύσεις και 1% για το Ταμείο Εκτέλσης Μικρών Εργων.
Βουλγαρία
Προβλέπεται η χορήγηση ποσού 54.290.000
Ρουμανία
Προβλέπεται η χορήγηση ποσού 70.430.000 ευρώ, εκ του οποίου ποσοστό 79% προορίζεται για την εκτέλεση έργων προτεινόμενων υπό της Ρουμανικής Κυβέρνησης, 20% για ιδιωτικές παραγωγικές επενδύσεις και 1% για το Ταμείο Εκτέλεσης Μικρών Έργων.
Σερβία-Μαυροβούνιο
Προβλέπεται η χορήγηση ποσού 250.000.000 ευρώ, εκ του οποίου 232.500.000 ευρώ θα διατεθούν στην Δημοκρατία της Σερβίας και 17.500.000 ευρώ στην Δημοκρατία Μαυροβουνίου.
Π.Γ.Δ.Μ.
Προβλέπεται η χορήγηση ποσού 74.840.000 ευρώ. Βάσει αυτών των στοιχείων η Σερβία και το Μαυροβούνιο απορροφούν συνολικώς 250.000.000 ευρώ και ακολουθούν η Π.Γ.Δ.Μ. με 74.840.000 και η Ρουμανία με 70.430.000.
Δι εκείνους, οι οποίοι αρέσκονται σε εποικοδομητικούς επιλόγους, νομίζω ότι παρά τις επι μέρους ενστάσεις, οι οποίες είναι δυνατόν να διατυπωθούν, και ευπρεπώς και βασίμως και λογικώς δεν είναι δυνατή η αναίρεση της πραγματικότητας, η ελληνική οικονομία εμφανίζει θετικές εξελίξεις, έχει τάσεις (και) εξωστρεφείς, κατέχει δεσπόζουσα θέση εντός της ευρύτερης περιοχής της Νότιας και Ανατολικής Ευρώπης και αποτελεί εκ των πραγμάτων εφαλτήριο (και) για την επίτευξη, υπό προϋποθέσεις (και) άλλων εθνικών στόχων.
Το κρίσιμο όμως (εσωτερικό της) διακύβευμα είναι εάν θα «τολμήσει» μία «ελάφρυνση» των φορολογικών βαρών των αδυνάτων κοινωνικών στρωμάτων, εάν θα αυξήσει το μέγεθος των κοινωνικών παροχών και εάν θα οδηγήσει τελικώς με σειρά λυσιτελών μέτρων σε δικαιότερη κατανομή του παραγόμενου εθνικού πλούτου.
Το εγχείρημα είναι δυσχερές, οι διεθνείς συγκυρίες χαλεπές και οι καιροί δεν περιμένουν...
Υποσημειώσεις:
1. Βλ. Β. Δεληθέου: Τοπική Ανάπτυξη και Αυτοδιοίκηση, Θεσμικό Πλαίσιο, Αναπτυξιακά Προγράμματα και Παγκοσμιοποίηση, Αθήναι, 2002, σελ. 192 επόμ.
2. Poul Nyroup Rasmussen: Η Ευρώπη και μία νέα Παγκόσμια Τάξη. (Μετ.) Αθήναι, 2004, σελ. 17.
3. Κατά την άποψη του J.A. Schumpeter η καινοτομία εν γένει ορίζεται «ως δημιουργική καταστροφή», Βλ. J.A. Schumpeter:Capitalisme, Socialisme, Socialisme et Democratic. N.Y. 1842, p. 984
4. Βλ. Poul Nyroup Rasmussen: Ενθ’ αν, σελ. 97 επόμ.
5. Robin Bew: Ζώντας την επιβράδυνση (Μετ.) The Economist:The World in 2004, London, 2004, σελ.. 10 επ. Internet: htpp: www.thewordin.com.
6. Βλ. Έκθεση του έγκριτου Οικονομικού Δικτύου Bloomberg, Ιανουάριος 2005: Πολλοί Ηγέτες πριν μεταβούν στο Νταβός της Ελβετίας για το ετήσιο «προσκήνυμα» επισκέπτονται το Άγιον Όρος, το οποίο θεωρείται από τον Δυτικό Κόσμο ως το πλέον δημοφιλές Ησυχαστήριο, «για να μελετήσουν την ψυχή τους και την κατάσταση της Παγκόσμιας Κοινότητας».
Μεταξύ αυτών, συγκαταλέγονται οι πρώην Πρόεδροι των ΗΠΑ Τζίμι Κάρτερ και Τζωρτζ Μπους (πρεσβύτερος), ο Πρόεδρος της Ρωσίας Πούτιν, πρωθυπουργοί, ο ιδρυτής της Microsoft Μπιλ Γκέιτς, ο Διευθύνων Σύμβουλος της Citigroup Τσαρλι Πρενς, επιφανείς Επιχειρηματίες διάσημοι Καλλιτέχνες κ.ά.
Κατά δήλωση του Πατρός Ειρηναίου, Στελέχους της Μονής Βατοπεδίου, οι Επισκέπτες αυτής της κατηγορίας επιδιώκουν να κατανοήσουν τις δυσκολίες της ζωής και της εργασίας τους, ενώ εξ άλλης πλευράς, αντιμετωπίζουν ηθικά διλήμματα, λόγω της συνεχούς επιδίωξης απόκτησης δύναμης και πλούτου.
7. Βλ. Κωνστ. ΓΕ. Αθανασόπουλος: Το Δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Τόμ. Α, Γ έκδ. 2003. Του αυτού: Το Δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Η Συνθήκη για την θέσπιση του Συντάγματος της Ευρώπης, Ρώμη, 29 Οκτωβρίου 2004, του αυτού:Επιθεώρηση Αποκατ. Τοπ. Αυτοδ. και Περιφερειακής Ανάπτυξης, τ. 32/2003, Αθηναι, σελ. 1 επόμ.
8. Βλ. Κωνστ. ΓΕ Αθανασόπουλος. Θεσμικό Πλαίσιο Περιφερειακής Ανάπτυξης, 1Α, Ε΄ έκδ. 2004, σελ. 127.
9. Βλ. και Πρακτικά Βουλής:Συνεδρίαση ΡΔ΄ της 13ης Μαρτίου 2002.
10. Προσφάτως ο αρμόδιος Υφυπουργός Εξωτερικών ανακοίνωσε την πρόθεση της Ελληνικής Κυβέρνησης, να εκδώσει δύο προεδρικά Διατάγματα με ρυθμίσεις στοχεύουσες στην διευκόλυνση της άσκησης Οικονομικής Πολιτικής υπό της Πολιτείας σε συνεργασία με τους Επιχειρηματίες.
Υπό έποψη γεωγραφικού προσανατολισμού των νέων δράσεων προτάσσονται οι περιοχές των Βαλκανίων, των Μεσογειακών Χωρών, της Ρωσίας, της Κίνας, της Τουρκίας κ.ά.
Στον σχεδιασμό των νέων δράσεων «θα εμπλακούν», υπό διάφορες μορφές, ο Σύνδεσμος Ελληνικών Βιομηχανιών, ο Σύνδεσμος Βιομηχανιών Βορείου Ελλάδος, τα Επιμελητήρια κ.ά.
11. Βλ. γενικώς: τράπεζα της Ελλάδος /Ευρωσύστημα: Έκθεση του Διοικητή για το έτος 2006, Αθήναι, 2007, σελ. 32 επόμ.
12. Βλ. και Β. Δεληθέου: Το νομικό καθεστώς προστσίας ξένων κεφαλαίων και επενδύσεων αναπτυξιακού χαρακτήρα στην Ελλα΄δα, Αθήναι 1996, σελ. 61 επόμ. Βλ. ακόμη Κωνστ. Αθανασόπουλος, Β. Δεληθέου΅Οι ελληνικε΄ς ιδιωτικε΄ςεπενδύσεις σε Χώρες των Βαλκανίων και το Ε.Σ.Ο.Λ.Β. Αθήναι, 2005, σελ. 35 επόμ. Βλ. ακόλμη:Const. GE Athanasopoulos, Vas Delitheou:Globulization and profits in the Balkans:The Bridge, Intern. Herald Tribune, 12 August 2006, p. 58-61.
13. Ενδεικτικώς αναφέρεται Έρευνα εντός του πλαισίου του South Eastern European Coo-operative intiative, του Συνδέσμου Βιομηχανιών Βορείου Ελλάδος, 2001. Μεταξύ των ερευνηθέντων πεδίων περιλαμβάνται και εκείνο των εν τη πράξει κυρίως λειτουργούντων αντικινήτρων όπως αδιαφάνεια, μη σύννομες δράσεις, ατελείς διοικητικές ρυθμίσεις κ.ά.
14. Βλ. σχετικές απόψεις του Σ.Β.Β.Ε., όπως αυτές καταγράφονται σε σχετικά εκτενές άρθρο. Δ. Συμεωνίδης: Οι Ελληνικές Επενδύσεις στα Βαλκάνια:Εξωτερικά Θέματα, 2001, Αθήναι, 2001, σελ. 116.
15. Βλ. εν εκτάσει: Κωνστ. Γε. Αθανασόπουλος: Το Δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Συνθήκη για την θέσπιση του Συντάγματος της Ευρώπης, Ρώμη, 29 Οκτωβρίου 2004, Αθήναι, Οκτώβριος 2004.