ΤΟ ΚΥΡΟΣ ΤΩΝ ΣΤΕΛΕΧΩΝ ΤΩΝ ΕΔ ΩΣ ΠΑΡΑΓΩΝ ΙΣΧΥΟΣ ΤΟΥΣ

ΤΟ ΚΥΡΟΣ ΤΩΝ ΣΤΕΛΕΧΩΝ ΤΩΝ ΕΔ ΩΣ ΠΑΡΑΓΩΝ ΙΣΧΥΟΣ ΤΟΥΣ. «ΚΥΡΟΣ: Η ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΜΕΝΗ ΑΞΙΑ, Η ΒΑΡΥΤΗΤΑ ΛΟΓΩ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ, ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΘΕΣΕΩΣ»

Περιποιεί τιμή στο πρόσωπό μου, αλλά και στο Σύνδεσμο Επιτελών Εθνικής Αμύνης, του οποίου έχω την τιμή να είμαι πρόεδρος, η συμμετοχή μου στην σημερινή εκδήλωση της ΑΔΙΣΠΟ. Από την άλλη η εδώ παρουσία μου με φορτίζει συναισθηματικά και φέρνει πίσω περίπου 30 χρόνια, όταν ο Τχης Λιάκουρης ήταν σπουδαστής στην τότε ΑΣΠ.
Η εισήγησή μου στα πλαίσια της σημερινής ημερίδας αναφέρεται στο πως το κύρος των στελεχών των ΕΔ δηλαδή «Η ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΜΕΝΗ ΑΞΙΑ, Η ΒΑΡΥΤΗΤΑ ΛΟΓΩ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ, ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΘΕΣΕΩΣ», λειτουργεί ως παράγων διαμορφώσεως της ισχύος των ΕΔ. Και γιατί αυτό; Διότι, βασικός παράγων αποτελεσματικότητος και ισχύος των ΕΔ είναι το προσωπικό τους και ιδιαίτερα τα στελέχη τους. Tα στελέχη αποτελούν τον κορμό του προσωπικού των ΕΔ μιας χώρας. Όταν ο κορμός είναι γερός, όταν με άλλα λόγια τα στελέχη είναι, μεταξύ άλλων, καταξιωμένα στη συνείδηση του κοινωνικού συνόλου, της πολιτικής ηγεσίας, των φορέων κα, τότε το έργο τους είναι εύκολο, στους εξής κυρίως τομείς. Στο χειρισμό του προσωπικού, στην εκπαίδευση, αλλά και στη δημιουργία αισθήματος εμπιστοσύνης στην πολιτεία και την κοινωνία ότι η άμυνα της χώρας είναι σε χέρια, που εμπνέουν εμπιστοσύνη.

Τα Στελέχη των ΕΔ (φύλακες) από αρχαιοτάτων χρόνων αποτελούσαν μία ιδιαίτερη τάξη στην Κοινωνία. Ο Πλάτων στο έργο του η «Πολιτεία», στο οποίο ομιλεί ιδιαίτερα για τους «Φύλακες», αναφέρεται στη μοναδικότητά τους στο κοινωνικό σύνολο, αλλά και στη συνεισφορά τους στην ασφάλεια και την ευημερία της «Πόλης». Τόση δε είναι η συνεισφορά τους κατά τον Πλάτωνα, ώστε η Πόλη να θεωρείται μεγάλη και δυνατή όχι μόνο από τα πλούτη της, αλλά από την ΠΟΙΟΤΗΤΑ των ΦΥΛΑΚΩΝ της. Για να τονίσει δε ακόμη περισσότερο το έργο τους επισημαίνει ότι «Η σπουδαιότης του έργου αυτών (ΦΥΛΑΚΩΝ – ΠΟΛΕΜΙΣΤΩΝ) απαιτεί ιδιαιτέραν περί αυτών επιμέλειαν. Η παιδεία δε αυτών είναι το πρώτιστο στοιχείο της επιμελείας ταύτης…… όταν δε πέσουν από την επιστήμη και την τέχνη τους οι ΦΥΛΑΚΕΣ , τότε όλη η «Πόλη» καταστρέφεται.».

Και σήμερα η «Πόλη» αναθέτει έργο στους «φύλακές» της δηλαδή, τηρουμένων των αναλογιών, στα Στελέχη των ΕΔ. Έργο επίπονο που συνοδεύεται από ευθύνη διότι κάθε Στέλεχος «είναι υπεύθυνο δια παν ό,τι πράττει ή παραλείπει να πράττει ο ίδιος και το τμήμα του». Η παράβαση εκτελέσεως του έργου, ανάλογα με το μέγεθός της, έχει πάντοτε επιπτώσεις πειθαρχικές, αλλά και ποινικές. Αυτή η ανάληψη και απόδοσης ευθυνών αποτελεί ίσως μοναδικό φαινόμενο για τα ελληνικά δεδομένα της σήμερον. Το εάν και κατά πόσον η «Πολιτεία» είναι σήμερα συνεπής και σύμφωνη με αυτά που ορίζει ο Πλάτων, αποτελεί άλλη ιστορία. Προσωπικά αμφιβάλλω και νομίζω ότι σε αυτό συμφωνούμε όλοι. Η μη επαρκής αυτή αναγνώριση έχει επιπτώσεις στο κύρος τους, όπως θα αναφέρουμε στη συνέχεια.

Όταν λέμε στελέχη όλοι γνωρίζουμε ότι αναφερόμεθα στους αξιωματικούς και Μονίμους Υπαξιωματικούς. Κάνω τη διάκριση αυτή, διότι τα τελευταία χρόνια με την εισαγωγή του θεσμού του ημιεπαγγελματικού στρατού, έχει επικρατήσει, δυστυχώς, η άποψη ότι στελέχη θεωρούνται και οι πάσης φύσεως μόνιμοι οπλίτες. Άποψη η οποία, δυστυχώς έχει επικρατήσει και ακούγεται και από επίσημα χείλη.
Το κύρος των στελεχών, δηλαδή ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΜΕΝΗ ΑΞΙΑ, Η ΒΑΡΥΤΗΤΑ ΛΟΓΩ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ, ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΘΕΣΕΩΣ αφορά στην αναγνώρισή τους στο εσωτερικό των ΕΔ, προς τα άνω και προς κάτω, αλλά και οριζόντια προς τους πολιτειακούς φορείς, την Βουλή, την Κυβέρνηση, τον δημόσιο τομέα, τους ΟΤΑ, τις βαθμίδες της εκπαίδευσης και στην κοινωνία γενικότερα. είναι δε συνισταμένη και συνδυασμός πολλών παραγόντων. Θα ήταν ανέφικτο, στον περιορισμένο χρόνο μιας εισηγήσεως, να αναφερθούν όλοι, γι αυτό θα αρκεσθούμε στην ανάλυση των κατά τη γνώμη μας σημαντικοτέρων, οι οποίοι είναι:
Η εκπαίδευση-μετεκπαίδευση-επιμόρφωση των στελεχών
Η Εξέλιξη των στελεχών στις ΕΔ
Η θέση των στελεχών στην κοινωνία.
Η όποια αξιοποίηση των στελεχών μετά την αποστρατεία τους.
Ας προχωρήσουμε τώρα στην ανάλυση των παραγόντων αυτών.

Η εκπαίδευση-μετεκπαίδευση-επιμόρφωση των στελεχών

Τα στελέχη των ΕΔ για να έχουν υψηλό κύρος στην ελληνική κοινωνία και στους Πολιτειακούς φορείς, θα πρέπει να πείθουν ως σύνολο, αλλά και ως άτομα ότι έχουν τις ικανότητες και τις προδιαγραφές να φέρουν σε πέρας την αποστολή τους με απόλυτη επιτυχία.
Ως γνωστό η αποστολή των ΕΔ έχει σχέση με την αντιμετώπιση των εξωτερικών απειλών, και τη διασφάλιση της ακεραιότητος της χώρας. Η επάρκεια εκτελέσεως της αποστολής αυτής δεν μπορεί να ελεγχθεί ανά πάσα στιγμή, όπως συμβαίνει με άλλους φορείς. Η επάρκεια, η εκτίμηση, η υπόληψη και το γόητρο των στελεχών δημιουργείται από τις πράξεις τους και τις δράσεις τους και τις παραλείψεις τους, στον καιρό της ειρήνης. Οι δραστηριότητες των ΕΔ κατά τον καιρό της ειρήνης έχουν, στο σύνολό τους περίπου, ένα κοινό χαρακτηριστικό. Στοχεύουν στην εκπαίδευση και στην προετοιμασία ώστε να έχουν την αναγκαία ετοιμότητα και επιχειρησιακή ικανότητα κατά τον χρόνο που θα κληθούν να επέμβουν. Υπάρχει όμως και ένα ποσοστό έργων και δράσεων των ΕΔ στην ειρήνη, που έχουν σχέση με παροχές και προσφορά προς το κοινωνικό σύνολο. Είναι φυσικό και από την αποτελεσματικότητα των ΕΔ στις περιπτώσεις αυτές να σχηματίζεται από τον περίγυρό τους, άποψη περί των ικανοτήτων τους, με ανάλογες επιπτώσεις, θετικές ή αρνητικές, στο κύρος των στελεχών των ΕΔ.
Κατά συνέπεια η εκπαίδευση και η μόρφωση των στελεχών των ΕΔ αποτελούν σημαντικό μέρος της εν ειρήνη δραστηριότητός τους προκειμένου να είναι έτοιμα αυτά και τα τμήματά τους, ανά πάσα στιγμή, να εκτελέσουν εάν απαιτηθεί, την κύρια αποστολή τους. Είναι φυσικό επομένως το επίπεδο της εκπαίδευσης και της μόρφωσής τους να είναι ουσιαστικό στοιχείο του κύρους αυτών. Για επιβεβαίωση ας ρίξουμε μια ματιά σε ρήσεις σπουδαίων ανδρών σχετικές με το θέμα της εν ειρήνη εκπαιδεύσεως:
Ο Ουίνστον Τσώρτσιλ αναφέρει : «Εν Πολέμω τα πάντα για τον Πόλεμο, εν Ειρήνη τα πάντα για την εκπαίδευση». Ο Ξενοφών επίσης οτι: «Ουδείς τρόπος είναι καλύτερος για την απόκτηση στρατιωτικής αξίας από την εκπαίδευση». Τέλος ο Τερτσέτης το 1832 μιλώντας στους Ευέλπιδες τους έλεγε : «… η τύχη του πολέμου χρωστείται από πολλών αιώνων κυρίως εις την παιδείαν».
Τα στελέχη των ΕΔ που έχουν άριστη επαγγελματική εκπαίδευση και υψηλή μόρφωση θα εξελιχθούν σε αποφασιστικούς, πειθαρχημένους επαγγελματίες μαχητές, επιτελείς και ηγέτες με βαθιά γνώση και κατάρτιση αποφασισμένοι και ικανοί να κάνουν «αυτό που πρέπει, όταν πρέπει και κατά τον καλύτερο τρόπο».
Είναι κοινή διαπίστωση ότι η σημερινή εκπαίδευση, μετεκπαίδευση και επιμόρφωση των στελεχών των ΕΔ είναι σε πολύ καλό επίπεδο από πλευράς ποσότητος και από πλευράς ποιότητος. Πάντοτε όμως υπάρχουν αρκετά περιθώρια βελτίωσης και στις δύο αυτές διαστάσεις.
Η βελτίωση αυτή είναι αναγκαίο να αρχίσει από τη βάση, την κοιτίδα της εκπαιδεύσεως, δηλαδή τα ΑΣΕΙ και τις Σχολές Μονίμων Υπαξιωματικών. Αν το κύρος των Σχολών (ΑΣΕΙ και Υπαξιωματικών) είναι υψηλό, αυτό θα έχει άμεση αντανάκλαση στο κύρος των αποφοίτων τους. Το επίπεδο των σχολών εξαρτάται από τη βαθμίδα εκπαιδεύσεως που τις έχει κατατάξει η πολιτεία, το επίπεδο των καθηγητών(στρατιωτικών και πολιτών), από το επίπεδο του διοικητικού και εκπαιδευτικού στρατιωτικού προσωπικού, τα σύγχρονα εκπαιδευτικά βοηθήματα και συστήματα αλλά και από άλλους παράγοντες.
Σημεία τα οποία εκτιμούμε ότι επιδέχονται βελτιώσεως είναι:
Το σύστημα εισαγωγής στα ΑΣΕΙ, και τις Σχολές Υπαξ-κών ενώ εξασφαλίζει αντικειμενικότητα δεν εξασφαλίζει ότι εισέρχονται εκείνοι που επιθυμούν λόγω αγάπης και κλίσεως να ενταχθούν στις ΕΔ. Με το ισχύον σύστημα ένα σοβαρό ποσοστό από αυτούς που εισέρχονται στις σχολές αυτές κατευθύνονται σε αυτές μόνο και μόνο από την εξασφάλιση δωρεάν φοίτησης, αλλά κυρίως από την βεβαιότητα εξασφάλισης επαγγελματικής αποκατάσταση.

α. Ο κλάδοι των ΕΔ δεν έχουν διαμορφώσει το πρότυπο του αξιωματικού των επομένων δεκαετιών. Η έλλειψη αυτή δυσχεραίνει το έργο των σχολών, οι οποίες πρέπει να γνωρίζουν τι αξιωματικούς και τι Υπαξιωματικούς έχουν υποχρέωση να αποδίδουν κάθε χρόνο στις ΕΔ, διότι κατ΄αυτόν τον τρόπο θα προσαρμόζουν κατάλληλα τα προγράμματά τους, ακαδημαϊκά και στρατιωτικά προς το πρότυπο αυτό..
β. Ένα σημείο που δεν έχει αντιμετωπισθεί ακόμη είναι ότι από τα προγράμματα των ΑΣΕΙ λείπει εντελώς η Διακλαδικότητα.
γ. Το νέο νομικό πλαίσιο για τα ΑΣΕΙ τα αναβάθμισε και τα εξίσωσε με τα λοιπά ΑΕΙ. με ευμενείς επιπτώσεις στο κύρος τους. Εκείνο που πρέπει να γίνει συνείδηση από όλους στη διαδικασία υλοποίησης του νέου πλαισίου, είναι ότι τα ΑΣΕΙ δεν παράγουν επιστήμονες, αλλά ηγέτες-αξιωματικούς. Σημαντικό ρόλο στη βελτίωση των ΑΣΕΙ παίζει και η στελέχωσή τους με ΔΕΠ υψηλής επιστημονικής κατάρτισης και κύρους, αλλά και η ανάγκη δημιουργίας αυτοτελών τμημάτων μεταπτυχιακών σπουδών στις επιστήμες τους. Επίσης η διοργάνωση επιστημονικών εκδηλώσεων, όπως συνέδρια, ημερίδες και γενικά ότι προβάλλει το ΑΣΕΙ.
δ. Το υφιστάμενο νομικό πλαίσιο των Σχολών Μονίμων Υπαξιωματικών δεν είναι ενιαίο για όλες τις Σχολές, αλλά και υποβαθμισμένο από την πολιτεία. Συγκεκριμένα ενώ οι σχολές αυτές δέχονται σπουδαστές μέσω των Πανελληνίων εξετάσεων δεν είναι εντεταγμένες στο όλο εθνικό σύστημα εκπαιδεύσεως. Η αύξηση του χρόνου φοίτησης κατά ένα έτος, και η ένταξή τους στα ΤΕΙ, θα αναβάθμιζε το επίπεδο των σπουδών, αφενός και αφετέρου θα βελτίωνε το κύρος των σχολών αυτών.
Ως προς την μετεκπαίδευση-επιμόρφωση των στελεχών δεν θα πρέπει να διαφεύγει της προσοχής ότι τα στελέχη των ΕΔ ίσως είναι τα μόνα στην ελληνική κοινωνία, που εδώ και πάρα πολλά χρόνια εφαρμόζουν την δια βίου μάθηση, κάτι που άλλοι πρόσφατα το ανακάλυψαν. Εκεί που υστερούμε είναι ότι δεν έχουμε κατοχυρώσει τα πτυχία σημαντικών σχολών μετεκπαιδεύσεως – επιμορφώσεως στελεχών, όπως η ΑΔΙΣΠΟ, ΣΕΘΑ, ΣΤΕΑΜΧ, ΣΤΗΑΔ και άλλες ως μεταπτυχιακούς τίτλους σπουδών τύπου Masters. Ένας τομέας που υστερεί η όλη εκπαίδευση και επιμόρφωση των στελεχών είναι οι Δημόσιες Σχέσεις και ο χειρισμός των ΜΜΕ.

Η Εξέλιξη των στελεχών στις ΕΔ

Η όλη διαδικασία εξέλιξης των στελεχών των ΕΔ σε πολλές περιπτώσεις επηρεάζει δυσμενώς το κύρος των στελεχών. Οι αιτίες είναι πολλές. Πρόκειται για μια διαδικασία η οποία:
α. Επιτρέπει παρεμβάσεις, οι οποίες καθιστούν δυνατή την προώθηση στελεχών χωρίς να έχουν τα απαραίτητα προσόντα στο βαθμό που θα έπρεπε.
β. Επιτρέπει στους περισσοτέρους από τους εκάστοτε αποφοίτους των ΑΣΕΙ να διεκδικούν επί ίσοις όροις την εξέλιξή τους στους ανωτάτους βαθμούς, λόγω ανυπαρξίας ουσιαστικών ενδιαμέσων φίλτρων και διαδικασιών επιλογής.
γ. Επιβάλλει την αποστρατεία (παρά τη θέλησή τους) καταξιωμένων στελεχών των ΕΔ, πριν συμπληρώσουν το όριο ηλικίας του βαθμού τους, με αποτέλεσμα να στερούνται οι ΕΔ δυνάμεις των πολλαπλών δυνατοτήτων τους και των αξιοσημείωτων εμπειριών τους, αλλά και να δημιουργούνται έτσι κοινωνικά και οικογενειακά προβλήματα, αλλά και αντιπαραθέσεις μεταξύ των Στελεχών.
δ. Δεν προέβλεπε, μέχρι πρόσφατα, θεσμικές διαδικασίες επιλογής στελεχών για τις θέσεις διοικήσεως, με αποτέλεσμα όλοι σχεδόν οι απόφοιτοι των ΑΣΕΙ Αξιωματικοί να δοκιμάζονταν στη Διοίκηση Μονάδων, ανεξάρτητα από το εάν είναι ικανοί για την ανάληψη αυτών των καθηκόντων. Δεν γνωρίζω βέβαια κατά πόσον και η εφαρμοζομένη διαδικασία είναι η καλύτερη. Εκείνο που γνωρίζω είναι ότι η αποτυχία ενός Διοικητού Μονάδος στο έργο του δεν αποτελεί μόνο δυσμενές στοιχείο για την εξέλιξή του, αλλά παράλληλα μειώνει το Κύρος των Στελεχών των ΕΔ ως συνόλου, από τις δυσμενείς κρίσεις των Εφέδρων Αξιωματικών και Οπλιτών, που υπηρέτησαν υπό τις διαταγές του και μεταφέρονται στην Κοινωνία. Αυτό διότι ο Διοικητής Μονάδος ή Υπομονάδος αποτελεί, παράδειγμα προς μίμηση ή παράδειγμα προς αποφυγήν και μεταφορά στην κοινωνία εντυπώσεων που μειώνουν το κύρος των Στελεχών των ΕΔ ως συνόλου.
ε. Δεν προβλέπει θεσμικές διαδικασίες ελέγχου της φυσικής κατάστασης – παραστήματος όλων των Στελεχών, ή τουλάχιστον οι υφιστάμενες δεν εφαρμόζονται με τη δέουσα αυστηρότητα, ιδιαίτερα των Διοικητών Μονάδων και Υπομονάδων. Μερικές χώρες, όπως η Γερμανία πχ, θεωρούν αυτόν το παράγοντα τόσο σημαντικό για την ανάληψη Διοικήσεως Μονάδος, ώστε να έχουν θεσμοθετημένο παράσημο Αθλητισμού (Χρυσό, Αργυρό, Χάλκινο) που φέρεται στη Στολή
στ. Δεν προβλέπει αυστηρά κριτήρια μεταπτώσεως των Υπαξιωματικών στην κατηγορία των αξιωματικών με ότι αυτό σημαίνει, διότι τα κριτήρια κρίσεως κατά κατηγορία είναι διαφορετικά
ζ. Ο θεσμός των ανακαλουμένων αξιωματικών μόνο ζημιά επιφέρει στο κύρος των στελεχών. Είναι θεσμός που πρέπει να καταργηθεί το συντομότερο δυνατό ιδιαίτερα μάλιστα από τη εφαρμογής του θεσμού των παραμενόντων στον αυτό βαθμό ανωτάτων αξιωματικών.
η. Η διαδικασία σωρηδόν, αδιάκριτης δικαιώσεως και απονομής βαθμών ανωτάτων αξιωματικών μειώνει το κύρος των στελεχών, ή τουλάχιστον αδικεί κατάφωρα εκείνους που έλαβαν τους βαθμούς κανονικά.

Η θέση των Στελεχών των ΕΔ στην Κοινωνία.

Είναι γνωστό ότι κατά το παρελθόν οι Αξιωματικοί κατείχαν ιδιαιτέρως εξέχουσα θέση στην κοινωνία. Ήταν απολύτως αποδεκτό ότι η έννοια ο Αξιωματικός ήταν λειτούργημα – αξίωμα και σε καμία περίπτωση επάγγελμα.
Η συνεχής συμμετοχή τους στους πολέμους και η προσφορά τους προς την Πατρίδα σε συνδυασμό με την υψηλή μόρφωση και κοινωνικότητά τους προσέδιδε μία ξεχωριστή αίγλη, λεβεντιά και αρχοντιά η οποία αναγνωρίζετο και εκτιμάτο από την Ελληνική κοινωνία.
Από το τέλος της δεκαετίας του 1950 και εντεύθεν άρχισε σταδιακά και μείωση του κύρους και του γοήτρου των στελεχών. Οι λόγοι είναι πολλοί και αναφέρονται σε πολιτικούς, υπηρεσιακούς, αλλά και ατομικούς. Ειδικότερα:
Αυξήθηκε σημαντικά ο αριθμός των προερχομένων από το Στράτευμα Αξιωματικών και παράλληλα μειώθηκε η απόσταση Αξιωματικών – Υπαξιωματικών.
Η συμμετοχή αξιωματικών σε διάφορες παραστρατιωτικές οργανώσεις, όπως ΙΔΕΑ, ΑΣΠΙΔΑ κα.
Η επταετία και η τραγωδία της Κύπρου το 1974. Παρατηρήθηκε, μετά το 1974 μία συντονισμένη προσπάθεια μερίδας του πολιτικού κόσμου, των ΜΜΕ και των λεγομένων προοδευτικών διανοουμένων για μείωση του κύρους των ΕΔ και σπίλωση των Στελεχών. Δυστυχώς η εκάστοτε Στρατιωτική Ηγεσία δεν προέβη στις νόμιμες ενέργειες και παρεμβάσεις για προστασία του προσωπικού και εξάλειψη του φαινομένου. Δυστυχώς το σύνδρομο της «επταετίας» μας καταδιώκει μέχρι σήμερα.
Έτσι βλέπουμε το σύνολο σχεδόν των ΜΜΕ, την παραμικρή αφορμή δυσμενούς συμβάντος, ατυχήματος ή άλλου, να την μεγεθύνει και διογκώνει, με τελικό φταίχτη τα στελέχη ως σύνολο αδιάκριτα. Παράλληλα προσκαλούνται αρκετοί αυτοχαρακτηριζόμενοι ως ειδικοί, δυστυχώς πολλές φορές και συνάδελφοι, οι οποίοι άγνωστο από ποια ελατήρια ελαυνόμενοι, έχουν γνώμη επί παντός επιστητού, παραγνωρίζοντας ότι πολλές φορές η παρουσία τους λειτουργεί ως άλλοθι για εκείνους πού δεν μπορούν να αντιληφθούν ότι μειώνοντας τα στελέχη, μειώνουν το θεσμό, τις ΕΔ.
Τα στελέχη ως εκ τούτου ένοιωθαν απροστάτευτα και ως μοναδική άμυνα από τις εις βάρος τους εκάστοτε επιθέσεις επέλεξαν, σε πολλές περιπτώσεις, τον απομονωτισμό και τη μείωση της κοινωνικότητας.
Η συνεχής μισθολογική υποβάθμιση, παρά τα περί του αντιθέτου σαλπίσματα, των στελεχών τους οδηγεί σε κοινωνική απομόνωση και όχι μόνο.
Τα τελευταία χρόνια λόγω των συχνών κοινωνικών διαφοροποιήσεων επεκράτησε σε πολλά στελέχη η νοοτροπία ότι το Αξίωμα του Αξιωματικού αποτελεί βιοποριστικό επάγγελμα.
Η είσοδος της πολιτικής στις ΕΔ και η κομματικοποίηση μερίδας Στελεχών είχε σοβαρές επιπτώσεις στην αξιοκρατία, αλλά και την υποβάθμιση τους στην κοινωνία.
Η συνεχής «παραγωγή» Στρατηγών δια της μεθόδου προσφυγών και της ανακλήσεως, μείωσε αισθητά το Αξίωμα και το βαθμό.
Ένα μέρος των αποστράτων Αξιωματικών δια των ενεργειών τους υποβαθμίζουν τη θέση των Στελεχών στην κοινωνία.
Παρόλα αυτά η κοινωνία αποδέχεται με υψηλά ποσοστά τις ΕΔ γεγονός που οδηγεί στο συμπέρασμα ότι η όλη κατάσταση είναι αναστρέψιμη.

Η Αξιοποίηση των Στελεχών μετά την Αποστρατεία τους.

Βεβαίως ο όρος «αξιοποίηση εα Αξιωματικών», στην παρούσα ανάλυση δεν σημαίνει υποχρεωτικά επαγγελματική αποκατάσταση, ή τη δημιουργία δεύτερης καριέρας, αλλά χρησιμοποιείται υπό την έννοια της προσφοράς υπηρεσίας, με κάποιας μορφής αμοιβή(παροχή έργου, ή εφ’ άπαξ αμοιβή, ή άλλης μορφής).
Στην ανάλυση του παράγοντα αυτού θα αναφερθούμε κυρίως στους Αξιωματικούς, διότι είναι εκείνοι που δεν εξαντλούν το όριο ηλικίας κατά την καριέρα τους. Πιθανόν να αναρωτηθεί κάποιος πως η «Αξιοποίηση των Αξιωματικών μετά την Αποστρατεία τους», λειτουργεί ως παράγων διαμορφώσεως του κύρους των εε Αξιωματικών. Και όμως υφίσταται στενή σχέση κύρους και αποδοχής των εν ενεργεία αξιωματικών από την κοινωνία και όχι μόνο με τον βαθμό και την ποιότητα αξιοποίησης των εν αποστρατεία Αξιωματικών από τον ευρύτερο κοινωνικό περίγυρο, διότι όσο αυξάνει και παγιώνεται το κύρος των εε Αξιωματικών, τόσο αντίστοιχα μεγαλώνει και ο βαθμός αποδοχής και αυξάνουν οι πιθανότητες επωφελούς αξιοποιήσεως των εα Αξιωματικών. Ισχύει όμως και το αντίστροφο, δηλαδή όσο παγιώνεται η αποδοχή και η επωφελής αξιοποίηση των εα Αξιωματικών από τον ευρύτερο κοινωνικό περίγυρο, τόσο αυξάνει και το κύρος των εε Αξιωματικών, δεδομένου ότι ισχύει η αρχή των συγκοινωνούντων δοχείων μεταξύ των δύο κατηγοριών Αξιωματικών. Παράλληλα η προσδοκία από τους εε Αξιωματικούς των ΕΔ, πιθανότητας αναλήψεως ρόλου-αξιοποιήσεως τους από τον κοινωνικό περίγυρο, μετά την αποστρατεία τους αποτελεί κίνητρο επαγγελματικής βελτιώσεως και περαιτέρω μορφώσεως για αυτούς.
Ο μέχρι τώρα ρόλος των εν αποστρατεία Αξιωματικών στην κοινωνία είναι λίαν περιορισμένος και είναι αποτέλεσμα, πλην ελαχίστων εξαιρέσεων, της ιδιωτικής \ προσωπικής πρωτοβουλίας και όχι αποτέλεσμα κάποιας μορφής προγραμματισμού από το Δημόσιο ή φορείς του, συμπεριλαμβανομένης και της στρατιωτικής υπηρεσίας. Φαίνεται ότι πολλοί αγνοούν, ή θέλουν να αγνοούν τις ικανότητες και εμπειρίες των εν αποστρατεία Αξιωματικών. Αποτέλεσμα είναι να μένει αναξιοποίητο και να σχολάζει ένα μεγάλο κεφάλαιο προσωπικού, στο οποίο έχουν επενδυθεί από τη στρατιωτική υπηρεσία πολλά, χωρίς να γίνεται απόσβεση αυτών των επενδύδεων.
Εξαιρέσεις αποτελούν:
 Οι μικρές κοινωνίες, οι οποίες αναγνωρίζουν τις ικανότητες και δεξιότητες των εν αποστρατεία Αξιωματικών, αλλά και η ιδιωτική πρωτοβουλία. (διάκριση ΟΤΑ με κεντρική πολιτική σκηνή)
 Ο θεσμός των ανακαλουμένων αξιωματικών για κάλυψη αναγκών ΠΣΕΑ και των ΕΔ.
 Άξια προσοχής προσπάθεια είναι η προσφάτως αναληφθείσα, πάλι με πρωτοβουλία των ιδίων των εν αποστρατεία Αξιωματικών συγκροτήσεως συνδέσμων, εταιρειών και άλλων παρεμφερών οργανώσεων με σκοπό να λειτουργήσουν ως δεξαμενές σκέψεως και να χρησιμοποιηθούν από τον Δημόσιο τομέα αναλόγως. Η μέχρι τώρα όμως χρησιμοποίηση, εκμετάλλευση των ιδρυμάτων αυτών δεν είναι ανάλογη αντιστοίχων πανεπιστημιακών.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Είναι γεγονός ότι ο μέσος Έλληνας στην πλειονότητα αναγνωρίζει την προσφορά και το έργο των ΕΔ και κατ’ επέκταση και των στελεχών. Ο μέσος Έλληνας έχει ενστερνισθεί και αντιληφθεί ότι ο Έλληνας Αξκός και υπαξκός έχει θέσει δια νόμου την ζωή του στην υπηρεσία της Πατρίδος, καθώς και τα προβλήματα που αντιμετωπίζει λόγω των ιδιαιτεροτήτων που παρουσιάζει το αξίωμα τους όπως : Συνεχείς μεταθέσεις, μη ύπαρξη ωραρίου εργασίας, αδυναμία συνδικαλισμού για υποστήριξη θεμάτων που τους απασχολούν, ανάγκη κατατμήσεως της οικογένειας λόγω σπουδών τέκνων, συμμετοχή σε όλες τις έκτακτες καταστάσεις της πατρίδος κλπ.

Τα σύγχρονα στελέχη των ΕΔ χαρακτηρίζονται από υψηλή επαγγελματικότητα και ευρύτερη μόρφωση, αλλά υστερούν εν μέρει σε λεβεντιά – αρχοντιά των παλαιοτέρων συναδέλφων τους. Πολλά από τα θετικά προσόντα των στελεχών δεν προβάλλονται ανάλογα και κατάλληλα από τη Στρατιωτική Υπηρεσία. Συγχρόνως υπάρχει πρόβλημα προβολής και επαγγελματικής επικοινωνιακής καλύψεως των δυνατοτήτων του Στρατιωτικού προσωπικού, αλλά και υποστηρίξεώς του όταν παρίσταται ανάγκη.
Το κύρος των στελεχών των ΕΔ αποτελεί αποφασιστικό παράγοντα ηθικού και κατά συνέπεια μαχητικής ισχύος των ΕΔ. Το κύρος αυτό, παρά τις επί μέρους παρατηρήσεις και ελλείψεις, βρίσκεται σε υψηλό επίπεδο και οι προαναφερθείσες δυσμενείς καταστάσεις υπάρχουν τρόποι και δυνατότητες να αναστραφούν αρκεί όλοι να πιστέψουμε ότι η αναγνώριση και αποκατάσταση του κύρους και του γοήτρου κατακτάται – επιβάλλεται, δεν προσφέρεται και γι’ αυτό απαιτούνται συντονισμένες και μεθοδευμένες προσπάθειες από τη Στρατιωτική Ηγεσία, τα ίδια τα Στελέχη και τους εν αποστρατεία αξιωματικούς.
Η περίοδος την οποία διερχόμεθα, κατά την οποία εκσυγχρονίζονται οι ΕΔ και πραγματοποιούνται θεσμικές αλλαγές θεωρείται ότι είναι ο πλέον κατάλληλος χρόνος για να αναληφθεί η όλη προσπάθεια περαιτέρω ανυψώσεως του γοήτρου των Στελεχών ώστε να καταλάβουν τη θέση που τους αξίζει και δικαιούνται.