Η ΔΥΤΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ ΤΩΝ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ

Η ΔΥΤΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ ΤΩΝ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ



Υπό του Αντγου ε.α  Καναβάκη Εμμανουήλ Μέλος του Δ.Σ του Σ.Ε.ΕΘ.Α




Γενικά

Η Βαλκανική, λόγω της γεωγραφικής θέσεως, αποτελεί τη φυσική γέφυρα η οποία ενώνει την Ευρώπη με την Ασία και για το λόγο αυτό σε όλη τη διάρκεια της ιστορίας, υπήρξε διαρκές πεδίο ανταγωνισμού και αντιπαραθέσεων των μεγάλων δυνάμεων.
Ο Βαλκανικός χώρος εξεταζόμενος στη σφαίρα της γεωπολιτικής επιστήμης, αποτελεί ενιαίο υποσύστημα και εντάσσεται στον ευρύτερο γεωπολιτικό χώρο της Ευρώπης- Καυκάσου-Μ. Ανατολής, ο οποίος κατέχει, ως γνωστό, κυρίαρχη θέση στο παγκόσμιο σύστημα. Τα στρατηγικά συμφέροντα των μεγάλων δυνάμεων καθιστούν αναγκαία την άσκηση επιρροής ή την επιβολή ελέγχου στα κράτη της Βαλκανικής.
Η μορφολογία του εδάφους, η συγκρουσιακή ψυχοσύνθεση των κατοίκων και οι μακροχρόνιες αντιπαλότητες των εθνοτήτων της Βαλκανικής, διαμορφώνουν και συντηρούν ένα σκηνικό καχυποψίας και επαναλαμβανόμενων συγκρούσεων. Η ιστορία των Βαλκανίων ήταν διαχρονικά πολυτάραχη και δημιούργησε αρνητικές συνέπειες στην πορεία των λαών της περιοχής και της Ευρώπης γενικότερα.
Το ψυχροπολεμικό κλίμα τις παραμονές του Α΄ παγκοσμίου πολέμου κορυφώθηκε στο Σεράγιεβο της Βοσνίας, με τη δολοφονία του διαδόχου της Αυστρίας Φερδινάνδου και της συζύγου του από άτομο Σερβικής καταγωγής, το οποίο ανήκε στη πανσλαβική εθνικιστική κίνηση. Το γεγονός αυτό αποτέλεσε και την αφορμή εκρήξεως του Α΄ παγκοσμίου πολέμου.
Κατά τη διάρκεια του Β΄ παγκοσμίου πολέμου η Βαλκανική αποτέλεσε ενδιάμεσο στόχο των δυνάμεων του άξονα (Γερμανίας-Ιταλίας), για την προέλαση προς νότο και την κατάληψη της Μ. Ανατολής, αλλά και για την κάλυψη από Νότο της επιχειρήσεως εναντίον της Σοβιετικής Ενώσεως, με την κωδική ονομασία «ΜΠΑΡΜΠΑΡΟΣΑ». Οι Βαλκανικές χώρες εντάχθηκαν και στα δύο στρατόπεδα μεταφέροντας μαζί τους την εχθρότητα του παρελθόντος και τον αλυτρωτισμό για την εδαφική τους επέκταση.
Μετά τη λήξη του Β΄ παγκοσμίου πολέμου η διαμόρφωση των συνόρων των κρατών  της Βαλκανικής, συνοδεύθηκε από τη σύγκρουση των συμφερόντων των νικητριών δυνάμεων, οι οποίες απέβλεπαν στη δημιουργία ζωνών επιρροής και ελέγχου. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται και ο αιματηρός εμφύλιος πόλεμος της πατρίδας μας, ο οποίος προκάλεσε τεράστιες ανθρώπινες απώλειες και ανυπολόγιστες υλικές καταστροφές. Όλα τα κράτη της Βαλκανικής, πλην της Ελλάδας, εντάχθηκαν αρχικά στον ανατολικό συνασπισμό και εγκαθίδρυσαν κομμουνιστικά καθεστώτα.
Η μεγάλη Γιουγκοσλαβία, ένα πολυεθνικό κράτος χωρίς συνοχή, υπήρξε επινόηση των μεγάλων δυνάμεων για να αντιμετωπισθεί το πρόβλημα ασφαλείας και σταθερότητας της περιοχής. Τα δυτικά Βαλκάνια πλην της Αλβανίας συγκροτήθηκαν σε ενιαίο κράτος και με αυτόν τον τρόπο επιτεύχθηκε η χαλιναγώγηση των εθνοτήτων, οι οποίες αποτελούν μέχρι σήμερο βραδυφλεγή βόμβα και διαρκή απειλή για την ειρήνη και τη σταθερότητα της περιοχής. Η ηγετική παρουσία του Τίτο και το κομμουνιστικό σύστημα διατήρησαν την ενότητα της Γιουγκοσλαβίας και τη σταθερότητα στη Βαλκανική, για χρονική περίοδο μικρότερη του μισού αιώνα.
Η κατάρρευση του διπολικού συστήματος και η διάλυση της Σοβιετικής Ενώσεως το 1990 συνοδεύθηκε από το διαμελισμό της Γιουγκοσλαβίας και τη δημιουργία μικρών και αδύναμων κρατών τα οποία μέχρι σήμερο, διατηρούν τις εθνικές διενέξεις και δυναμιτίζουν την ασφάλεια και τη σταθερότητα των Βαλκανίων. Η πολιτική κατάσταση ορισμένων κρατών είναι ασταθής και η οικονομική τους επιβίωση προβληματική, παρά την συνεχιζόμενη κηδεμονία και οικονομική υποστήριξη των ΗΠΑ, της Ε. Ε. και του ΝΑΤΟ. Η δυσάρεστη αυτή πραγματικότητα επιβάλλει τη ανάγκη διατηρήσεως μόνιμης στρατιωτικής παρουσίας στη Βοσνία και το Κοσσυφοπέδιο, ενώ στη ΦΥΡΟΜ υπάρχει καθεστώς στενής επιτηρήσεως από τις ΗΠΑ, λόγω της αστάθειας του πολιτικού συστήματος, η οποία δημιουργείται από την αυτονομιστική πολιτική της Αλβανικής μειονότητας. Η χώρα μας διατηρεί, όπως είναι γνωστό, στρατιωτικές δυνάμεις στο Κοσσυφοπέδιο και τη Βοσνία.   
Ο Σύνδεσμος μας  διαθέτοντας πολυετή (50 ετών) εμπειρία και δημιουργική παρουσία στο χώρο της στρατηγικής και της άμυνας, διοργάνωσε τη σημερινή ημερίδα με σκοπό να καταθέσει τις απόψεις και τους προβληματισμούς του για το μέλλον  και την προοπτική της δυτικής Μακεδονίας. Οι γεωπολιτικές ανακατατάξεις, η διεθνής οικονομική κρίση και οι ενδεχόμενες εξελίξεις στα εθνικά μας θέματα, επιβάλλουν εθνική συσπείρωση και  συντονισμένη δράση, με στόχους την ανάπτυξη και την αύξηση της εθνικής μας ισχύος, καθώς και την διεκδίκηση στρατηγικού ρόλου στα Βαλκάνια. Η δυναμική μας παρουσία στα Βαλκάνια είναι η μόνη εγγύηση για τα κυριαρχικά μας δικαιώματα, την Ελληνικότητα της Μακεδονίας μας και το μέλλον του ελληνισμού.

Παρούσα Γεωπολιτική Kατάσταση στη Βαλκανική

Ο νέος γεωγραφικός και γεωπολιτικός χάρτης, ο οποίος διαμορφώθηκε από το 1990 μέχρι σήμερο, όχι μόνο δεν εξασφάλισε συνθήκες ασφάλειας και σταθερότητας στην περιοχή, όπως αρχικά ήλπιζαν οι εμπνευστές της διαλύσεως της πρώην Γιουγκοσλαβίας, αλλά κατέστησε προβληματική τη συνύπαρξη και τη συνεργασία των Βαλκανικών κρατών. Η  συνεχιζόμενη εχθρότητα μεταξύ των κρατών αλλά και των μειονοτήτων, διαμορφώνουν κλίμα αντιπαλότητας και καχυποψίας, το οποίο συντηρεί τον αλυτρωτισμό και τις εδαφικές διεκδικήσεις και διευκολύνει τις επεμβάσεις των ξένων δυνάμεων. Ενώ στα ανατολικά Βαλκάνια υπάρχει σταθερότητα και σχέσεις καλής γειτονίας μεταξύ των κρατών, τα δυτικά Βαλκάνια συνεχίζουν να αποτελούν παράγοντα αποσταθεροποιήσεως και υπονομεύσεως της ειρήνης. Το όραμα του Ρήγα Φεραίου περί ενότητας και αδελφοσύνης των Βαλκανικών λαών, έπειτα από δύο αιώνες, παραμένει όνειρο ανεκπλήρωτο.
Οι ΗΠΑ έχουν μειώσει τη στρατιωτική τους παρουσία στα Βαλκάνια και έχουν μετατοπίσει το ενδιαφέρον και την κυρία προσπάθεια τους στην ολοκλήρωση των στόχων του πολέμου στο Ιράκ και το Αφγανιστάν. Η μερική αποχώρηση των ΗΠΑ συνοδεύθηκε από την ενίσχυση της στρατιωτικής παρουσίας των κρατών της Ευρωπαϊκής Ενώσεως στα Βαλκάνια. Στο έδαφος των ανατολικών Βαλκανίων (Ρουμανίας και Βουλγαρίας) έχουν δημιουργηθεί βάσεις των ΗΠΑ, οι λεγόμενες βάσεις «πλατφόρμες» για την υποστήριξη των επιχειρήσεων της Μ. Ανατολής και κεντρικής Ασίας. Βασικός άξονας της στρατηγικής των ΗΠΑ είναι η ένταξη όλων των Βαλκανικών κρατών στο ΝΑΤΟ και την Ε. Ε., προκειμένου να δημιουργηθούν συνθήκες ασφάλειας και σταθερότητας στην περιοχή. Επίσης η ένταξη της Τουρκίας στην Ε. Ε. υποστηρίζεται σταθερά από τις ΗΠΑ , διότι εκτιμούν ότι θα ενισχυθεί η ενότητα και η συνεργασία στη ΝΑ πτέρυγα του ΝΑΤΟ.
Ο ισλαμικός φονταμενταλισμός αποτελεί ένα νέο παράγοντα, ο οποίος επηρεάζει αρνητικά τις σχέσεις των Βαλκανικών κρατών, συντηρεί την εχθρότητα και δυναμιτίζει την ασφάλεια και τη σταθερότητα της περιοχής. Αυτό υπήρξε αποτέλεσμα του χαμηλού βιοτικού επιπέδου, της αθεΐας που επιβλήθηκε επί   κομμουνιστικής διακυβερνήσεως και της εκστρατείας προσηλυτισμού με σοβαρά οικονομικά κίνητρα, την οποία  δημιούργησαν οι ισλαμικές χώρες.
Η Τουρκία στα πλαίσια της νεοοθωμανικής πολιτικής αποτελεί παράγοντα αποσταθεροποιήσεως στα Βαλκάνια, διότι επιδιώκει την αφύπνιση της θρησκευτικής συνειδήσεως των τουρκόφωνων και μουσουλμανικών μειονοτήτων και την επανασύνδεση τους με το Οθωμανικό παρελθόν. Μέχρι σήμερο η Τουρκία συνεχίζει να επιδιώκει τη δημιουργία μουσουλμανικού τόξου, το οποίο αρχίζει από τη νότιο Βουλγαρία, όπου είναι συγκεντρωμένη η τουρκική μειονότητα του ενός εκατομμύριου, διέρχεται από τα Σκόπια και το Κοσσυφοπέδιο και καταλήγει στην Αλβανία. Οι σχέσεις της Τουρκίας με την Αλβανία έχουν αναπτυχθεί σε όλους τους τομείς, συμπεριλαμβανομένου και του στρατιωτικού. Υπάρχει μόνιμη τουρκική στρατιωτική παρουσία στην Αλβανία και θεωρείται προτεκτοράτο της Άγκυρας. Παράλληλα η Τουρκία εκμεταλλεύεται τα ανοικτά εθνικά μας θέματα, που υφίστανται με τους βορείους γείτονες μας (Αλβανία και τ ΦΥΡΟΜ). Βασικοί στόχοι της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής είναι η διατήρηση της αδιαλλαξίας των Σκοπίων, η υποστήριξη του Αλβανικού επεκτατισμού και γενικότερα η δημιουργία επιρροής στα Βαλκανικά κράτη, για τη εξασφάλιση οικονομικών και στρατηγικών πλεονεκτημάτων στην ευρύτερη περιοχή.
Η ανάπτυξη τις τελευταίες δεκαετίες της εκμεταλλεύσεως των τεραστίων αποθεμάτων των υδρογονανθράκων του Καυκάσου και της Κασπίας, σε συνδυασμό με την κατασκευή και διέλευση των δικτύων μεταφοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου από τη Βαλκανική, για την τροφοδοσία της Ευρώπης, έχουν αναβαθμίσει  σημαντικά στη γεωστρατηγική αξία της περιοχής. Παράλληλα η διέλευση των ανωτέρω αγωγών από τη χώρα μας ενισχύει τον στρατηγικό της ρόλο, διότι  καθίσταται εναλλακτικός ενεργειακός κόμβος ασφαλής για την ενεργειακή επάρκεια της Ευρώπης..

Η Πολιτική της Ελλάδας στα Βαλκάνια

Η Βαλκανική αποτελεί για την Ελλάδα στρατηγικό χώρο ζωτικού ενδιαφέροντος για την ασφάλεια και την οικονομική της ανάπτυξη. Η ελληνική εξωτερική πολιτική απορρέει και είναι απόλυτα συντονισμένη με την πολιτική της Ε. Ε. Στρατηγικοί στόχοι της Βαλκανικής μας πολιτικής είναι η δημιουργία προϋποθέσεων για σταθερότητα, δημοκρατική ομαλότητα, λειτουργία των θεσμών, συνεργασία και εκπλήρωση των πολιτικών κριτηρίων για την ένταξη όλων των κρατών στην Ε. Ε και το ΝΑΤΟ, αξιοποιώντας την πολυετή παρουσία μας στους δύο αυτούς διεθνείς οργανισμούς, καθώς και το υψηλό οικονομικό μας επίπεδο. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσονται και οι διάφορες ειρηνευτικές αποστολές  στις οποίες συμμετέχει η χώρα μας σε ευαίσθητες περιοχές των Βαλκανίων, όπως αυτές φαίνονται στη διαφάνεια.
Τα δυτικά Βαλκάνια αποτελούν περιοχή στρατηγικής σημασίας για την Ε. Ε.. Η «Διακήρυξη της Θεσσαλονίκης» (21-6-2003) αποτελεί το «συμβόλαιο» Ε. Ε. και δυτικών Βαλκάνιων, το οποίο αφορά στην υποστήριξη της ευρωπαϊκής προοπτικής και τη δέσμευση των κρατών για μεταρρυθμίσεις, οι οποίες θα οδηγήσουν στην ενσωμάτωση τους με τη Ευρώπη. 
Βασικός μοχλός υλοποιήσεως της Βαλκανικής μας πολιτικής είναι η παροχή οικονομικής ενισχύσεως και η ανάπτυξη πολυμερούς συνεργασίας με όλα τα κράτη. Οι δράσεις αυτές είναι συνδεδεμένες με την επίτευξη των στόχων της σταθερότητας, της δημοκρατικής διακυβερνήσεως και του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των μειονοτήτων. Η στρατηγική της προωθήσεως της διακρατικής συνεργασίας και της περιφερειακής σταθερότητας είναι εφικτή, μόνον αν δημιουργούνται προοπτικές  οικονομικής αναπτύξεως, βελτιώσεως του βιοτικού επιπέδου και επιλύσεως εθνικών προβλημάτων των κρατών.
Σε γενικές γραμμές είναι δυνατόν να λεχθεί, ότι στρατηγικός στόχος της Βαλκανικής εξωτερικής μας πολιτικής, είναι να καταστεί η χώρα μας πόλος αναπτύξεως της περιφερειακής συνεργασίας και φορέας ενσωματώσεως των κρατών των δυτικών Βαλκανίων στους ευρωπαϊκούς και Νατοϊκούς θεσμούς. Η ίδρυση από τη χώρα μας του «Περιφερειακού Κέντρου Αναπτύξεως» των Βαλκανίων με έδρα τη Θεσσαλονίκη αποτελεί αναμφισβήτητα μια σημαντική πρωτοβουλία, η οποία εξασφαλίζει διαρκή παρουσία και ενεργό ρόλο στη νέα αρχιτεκτονική της περιφερειακή συνεργασίας.
Η δυτική Μακεδονία και γενικότερα όλη η Μακεδονία, λόγω της γεωγραφικής θέσεως και της γεωστρατηγικής της αξίας, αποτελεί ανεκτίμητη συνιστώσα της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής στα Βαλκάνια. Ταυτόχρονα η  αξιόλογη οικονομική ανάπτυξη των τελευταίων ετών, οι πλουτοπαραγωγικές πηγές, οι υφιστάμενες υποδομές και κυρίως τα σύγχρονα συγκοινωνιακά δίκτυα (ξηράς, θαλάσσης και αέρος), καθιστούν τη Μακεδονία προνομιακό χώρο και επίκεντρο για την ανάληψη οποιασδήποτε δράσης στα Βαλκάνια. Δύναται επίσης να λεχθεί, ότι Μακεδονία αποτελεί το φυσικό διάδρομο επικοινωνίας και συνεργασίας με τα Βαλκάνια κράτη και την Ευρώπη γενικότερα.

Ιστορική και Πολιτιστική Κληρονομιά της Δυτικής Μακεδονίας

«Όλβιος εστί όστις ιστορίης έσχε μάθησιν»  Ευτυχισμένος όποιος παίρνει μαθήματα από την ιστορία μας διδάσκει ο αρχαίος μας τραγικός ποιητής Ευριπίδης. Σκόπιμη είναι κατά την άποψη μου μια σύντομη αναδρομή στο ιστορικόν παρελθόν της δυτικής Μακεδονίας, προκειμένου να γνωρίσομε καλύτερα την αξία και το ρόλο, που διαδραμάτισε για την πατρίδα μας, αλλά και ευρύτερα στο Βαλκανικό χώρο. Η ιστορία αποτελεί τον καθρέπτη του παρελθόντος, προβληματίζει, διδάσκει και προσδιορίζει τη πορεία των εθνών. Έθνος χωρίς ιστορική μνήμη, είναι έθνος χωρίς μέλλον. Έχομε ευθύνη οι νεότεροι να αγωνισθούμε, ώστε το μέλλον της Μακεδονίας να είναι αντάξιο της ιστορικής και πολιτισμικής μας κληρονομιάς.
Κατά την αρχαία εποχή η δυτική Μακεδονία αποτελούσε την άνω Μακεδονία στην οποία αναπτύχθηκαν βασίλεια από τον 5ο π χ αιώνα  με σημαντική ισχύ, τα οποία ανέπτυξαν συμμαχίες με το βασίλειο της κάτω Μακεδονίας και ακολούθησαν κοινή ιστορική διαδρομή, υπό την ηγεσία του Φιλίππου και του Μ. Αλεξάνδρου.
Κατά τη Βυζαντινή περίοδο η περιοχή σημείωσε μεγάλη οικονομική και πολιτιστική ανάπτυξη, γεγονός που επιβεβαιώνεται από ιστορικά στοιχεία και τις μέχρι σήμερο σωζόμενες εκκλησίες και διάφορα άλλα μνημεία. Οι Βυζαντινοί αυτοκράτορες είχαν δώσει μεγάλη βαρύτητα στην ανάπτυξη της Δυτ. Μακεδονίας, με αποτέλεσμα να καταστεί  το επίκεντρο μιας αξιόλογης εμπορικής, οικονομικής και πνευματικής κινήσεως. Η Καστοριά, η Σιάτιστα και το Μοναστήρι σημείωσαν μεγάλη ανάπτυξη και αποτέλεσαν σημαντικά κέντρα του ελληνισμού, των οποίων η εμβέλεια έφθανε μέχρι τη Βιέννη, το Βουκουρέστι, τις παραδουνάβιες ηγεμονίες και την Οδησσό.
Ως ακριτική περιοχή η δυτική Μακεδονία υπέστη τις επιδρομές των Βουλγάρων, των Σέρβων και των Νορμανδών. Το 1389 κατελήφθη από τους Οθωμανούς και απελευθερώθηκε το 1912. Η τουρκοκρατία διήρκεσε 532 χρόνια και προξένησε μεγάλες καταστροφές. Παρά τις γενικευμένες προσπάθειες των κατακτητών και ιδιαίτερα των Τούρκων και των Βουλγάρων κομιτατζήδων για τον αφελληνισμό της περιοχής, ο τοπικός πληθυσμός διατήρησε την ελληνικότητα του.
Αποτελεί τίτλο τιμής και στοιχείο εθνικής υπερηφάνειας για την περιοχή, ότι εδώ οργανώθηκε και άρχισε το 1904 με τον Παύλο Μελά ο Μακεδονικός αγώνας, ο οποίος προετοίμασε το έδαφος για την απελευθέρωση το 1912 της Μακεδονίας και της Θράκης . Τα ανταρτικά σώματα της δυτικής Μακεδονίας με τους γενναιόψυχους  οπλαρχηγούς ( Μητροπολίτη Γερμανό Καραβαγγέλη,  Κώτα, Ζιάκα, Καπετάν Βαγγέλη, Κατεχάκη κ.α) αποτέλεσαν τους πυρήνες στους οποίους εντάχθηκαν εθελοντές από την ελεύθερη Ελλάδα και την Κρήτη. Με τον τρόπο αυτό συγκροτήθηκαν τα ανταρτικά σώματα του Μακεδονικού αγώνα, τα οποία άρχισαν τον ένοπλο αγώνα εναντίον των Τούρκων και Βουλγάρων κατακτητών. Δυστυχώς ένα μεγάλο τμήμα δεν απελευθερώθηκε και βρίσκεται στο κράτος της ΦΥΡΟΜ, το οποίο ως γνωστό σφετερίζεται την ελληνικότητα της Μακεδονίας μας, αλλά και πλαστογραφεί την  ιστορία μας.
Σε γενικές γραμμές μπορεί να λεχθεί, ότι η Μακεδονία και γενικά η βόρεια Ελλάδα, σε όλη τη μακραίωνη ιστορία μας, αποτελούσε τον πνεύμονα του ελληνισμού, την κοιτίδα όπου αναπτύχθηκε σημαντικό τμήμα του ελληνικού πολιτισμού και το μοχλό αναπτύξεως της φιλίας και της συνεργασίας με τους Βαλκανικούς λαούς.

Στρατηγική Αξία και Δυνατότητες Αναπτύξεως της Δυτικής Μακεδονίας

. Η Μακεδονία αποτελεί το στυλοβάτη της εθνικής μας οικονομίας και ταυτόχρονα το προπύργιο διασφαλίσεως της εθνικής μας ανεξαρτησίας. Κρίνω  σκόπιμο να μην αναφέρω τίποτα περισσότερο για τη σημασία που έχει η Μακεδονία για τη χώρα μας και να αναφέρω την άποψη του Ίωνα Δραγούμη, που εξέφρασε  σε δύσκολους καιρούς, τις παραμονές του Μακεδονικού αγώνα: «Να ξέρετε πως αν τρέξουμε να σώσουμε τη Μακεδονία, η Μακεδονία θα μας σώσει. Θα μας σώσει από τη μετριότητα, θα μας λυτρώσει από τον αισχρό ύπνο. Αν τρέξουμε να σώσουμε τη Μακεδονία, εμείς θα σωθούμε».
Το έδαφος της Δυτικής Μακεδονίας είναι ως επί το πλείστον ορεινό. Υπάρχουν δύο πεδινοί χώροι-διάδρομοι, οι οποίοι έχουν επίμηκη διαμόρφωση με γενική κατεύθυνση από Βορρά προς Νότο και προσδίδουν μεγάλη στρατηγική αξία στην περιοχή. Είναι η κοιλάδα του ποταμού Αλιάκμονα και το υψίπεδο Κοζάνης- Πελαγονίας. Οι διάδρομοι αυτοί αποτελούν τις φυσικές οδούς επικοινωνίας της χώρας μας μέσω Κορυτσάς με τη Αλβανία και μέσω Μοναστηρίου με τη ΦΥΡΟΜ-κεντρική Ευρώπη. Το υψίπεδο Κοζάνης-Πελαγονίας  με τις υφιστάμενες οδικές και σιδηροδρομικές συγκοινωνίες, αποτελεί ένα σημαντικό συγκοινωνιακό άξονα, που εξυπηρετεί την κίνηση από Βορρά προς Νότο και αντίστροφα. Ο συγκοινωνιακός αυτός άξονας είναι παράλληλος με τον άξονα Θεσσαλονίκη-Σκόπια, ο οποίος διέρχεται από την κοιλάδα του Αξιού ποταμού.
Επίσης οι υπάρχουσες διαβάσεις στους ορεινούς όγκους της δυτικής Μακεδονίας, διαμόρφωσαν από αρχαιοτάτους χρόνους, φυσικές οδούς επικοινωνίας με κατεύθυνση από ανατολάς προς δυσμάς και αντίστροφα. Σημαντικότερη αυτών υπήρξε η γνωστή Εγνατία οδός.
Σήμερα η δυτική Μακεδονία, μετά την ολοκλήρωση της Εγνατίας οδού, αποτελεί τη γέφυρα επικοινωνίας της Ευρώπης με την Ασία, μέσω Αδριατικής,  καθώς και της κεντρικής Ευρώπης και των δυτικών Βαλκανίων με τη Ελλάδα και το Αιγαίο. Η στρατηγική αξία της δυτικής Μακεδονίας ως συγκοινωνιακού κόμβου ενισχύεται από την ύπαρξη:
-Των κάθετων οδικών αξόνων Λάρισας-Κοζάνης-Φλώρινας-Μοναστηρίου-Πρήλεπ-Σκοπίων και Κοζάνης-Καστοριάς –Κορυτσάς-Τιράνων.
-Της σιδηροδρομικής γραμμής Θεσσαλονίκης- Κοζάνης-Φλώρινας-Μοναστήρι-Σκόπια.
- Των αεροδρομίων της Καστοριάς και Κοζάνης, τα οποία εξασφαλίζουν την αεροπορική σύνδεση της περιοχής σε εθνικό επίπεδο. Απαιτείται η επέκταση και αναβάθμιση τους, ώστε να αποκτήσουν δυνατότητες εντάξεως τους σε διεθνή αεροπορικά δίκτυα.
Επιπλέον η σημασία της δυτικής Μακεδονίας ως περιοχής συγκοινωνιών θα αυξηθεί  σημαντικά με τη βελτίωση της αποδόσεως και της ασφάλειας των ανωτέρω καθέτων οδικών αξόνων, της σιδηροδρομικής γραμμής, αλλά και με την κατασκευή του δυτικού ή Ιόνιου σιδηροδρομικού άξονα Ηγουμενίτσας-Ιωαννίνων-Καλαμπάκας-Κοζάνης. Ο Ιόνιος σιδηροδρομικός άξονας θεωρείται η σιδηροδρομική Εγνατία, έχει ενταχθεί στα διευρωπαϊκά δίκτυα και εκτιμάται, ότι θα αποτελέσει σημαντικό μοχλό αναπτύξεως, διότι θα συνδέσει τη βόρεια Ελλάδα με την Ευρώπη, μέσω Ιταλίας. Επίσης η υπό κατασκευή Ιόνιος οδός, η οποία θα συνδέσει την Ήπειρο και τη δυτική Στερεά Ελλάδα με την Πελοπόννησο, θα διευκολύνει σημαντικά την επικοινωνία της δυτικής Μακεδονίας με τη νότιο Ελλάδα.
Στο σημείο αυτό θα υπενθυμίσω ένα διαχρονικό και αναμφισβήτητο στρατιωτικό δόγμα, το οποίο καταδεικνύει την μεγάλη σημασία των οδικών συγκοινωνιών: «Ο αγώνας γίνεται επί των οδών και για τις οδούς». Το ίδιο δόγμα ισχύει μέχρι σήμερο και για την οικονομική ανάπτυξη των κρατών και των γεωγραφικών περιοχών..
Η διέλευση των ενεργειακών αγωγών (πετρελαίου και φυσικού αερίου ) Καυκάσου-Ευρώπης μέσω της Ελλάδας, εξασφαλίζουν ένα εναλλακτικό και πλέον αξιόπιστο τρόπο τροφοδοσίας της γηραιάς ηπείρου, ενώ παράλληλα αναβαθμίζουν σημαντικά τη στρατηγική αξία της δυτικής Μακεδονίας. Παράλληλα οι αγωγοί αυτοί δημιουργούν προϋποθέσεις για την ανάπτυξη της τοπικής βιομηχανίας, διότι εξασφαλίζουν άμεσα διαθέσιμη και χαμηλού κόστους ενέργεια. Επιπλέον παρέχεται η δυνατότητα δημιουργίας ενός δεύτερου ενεργειακού κέντρου παραγωγής ηλεκτρισμού με φυσικό αέριο, παράλληλα με το ήδη υφιστάμενο, το οποίο τροφοδοτείται από τα λιγνιτοφόρα κοιτάσματα και τα οποία προβλέπεται ότι θα εξαντληθούν στο εγγύς μέλλον. Σήμερο τα υφιστάμενα πλούσια κοιτάσματα λιγνίτη και οι υπάρχουσες ατμοηλεκτρικές μονάδες, έχουν καταστήσει τη Δυτ. Μακεδονία το σημαντικότερο ενεργειακό κέντρο της πατρίδας μας, όπου παράγεται το 70% της ηλεκτρικής ενέργειας.
Η πλούσια πολιτισμική κληρονομιά και το φυσικό περιβάλλον αποτελούν πόλους έλξεως και αξιόλογους παράγοντες τουριστικής αναπτύξεως. Οι δυνατότητες αυτές εκτός του ότι δημιουργούν οικονομική ανάπτυξη, καθιστούν την περιοχή κέντρο περιβαλλοντολογικού, ερευνητικού, ιστορικού και επιστημονικού ενδιαφέροντος σε εθνικό και διεθνές επίπεδο. Επιπλέον ένα άλλο δευτερεύον αλλά σημαντικό αποτέλεσμα, είναι η τεκμηρίωση της ελληνικότητας της περιοχής και η θετική επίδραση στο δημογραφικό πρόβλημα, με τη δημιουργία θέσεων εργασίας και την αποφυγή της μεταναστεύσεως του τοπικού πληθυσμού.
Τα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα, το πανεπιστήμιο Δυτ. Μακεδονίας, το οποίο ιδρύθηκε το 2005 και τα ΤΕΙ τα οποία εδρεύουν στις πρωτεύουσες των τεσσάρων νομών, διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην πολύπλευρη ανάπτυξη και στην ανάδειξη των δυνατοτήτων της περιοχής. Παράλληλα τα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα μπορούν να αποκτήσουν διεθνή και Βαλκανικό ρόλο με την προσέλκυση σπουδαστών από τις Βαλκανικές χώρες καθώς και με την συμμετοχή σε προγράμματα περιφερειακής αναπτύξεως και προωθήσεως της σταθερότητας.     Βασικοί πυλώνες για την εξέλιξη  της δυτικής Μακεδονίας σε Βαλκανικό κέντρο γραμμάτων και σπουδών, είναι η συμμετοχή των ανωτάτων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων σε αντίστοιχα προγράμματα της Ε. Ε., καθώς και η χορήγηση υποτροφιών σε σπουδαστές των κρατών της περιοχής. Η πρόκληση αυτή είναι αρκετά δύσκολη, διότι απαιτεί καλή οργάνωση, οικονομικούς πόρους και υψηλού επιπέδου επιστήμονες, τους οποίους θεωρώ δεδομένο ότι διαθέτομε. Πρέπει όμως να την αποτολμήσομε, διότι συμβάλλει στην ανάπτυξη της περιοχής και δημιουργεί πλεονεκτήματα υψίστης εθνικής σημασίας.
Ο ποταμός Αλιάκμονας συνιστά σημαντική πηγή πλούτου, διότι διαθέτει πλούσιο υδάτινο δυναμικό και αποτελεί τον κύριο μοχλό αναπτύξεως της γεωργικής παραγωγής της περιοχής. Παράλληλα με κατάλληλα τεχνικά έργα ο Αλιάκμονας έχει αξιοποιηθεί για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.
Οι υπάρχουσες λίμνες της Καστοριάς, των Πετρών, η Χειμαδίτις και η Βεγορίτις, είναι σημαντικοί ταμιευτήρες  υδάτινου δυναμικού για την άρδευση των καλλιεργειών, ενώ παράλληλα διαθέτουν δυνατότητες αναπτύξεως   ιχθυοκαλλιέργειας και τουριστικής εκμεταλλεύσεως.
Κατόπιν των ανωτέρω είναι προφανές, ότι η δυτική Μακεδονία συγκεντρώνει σπάνια πλεονεκτήματα και πλουτοπαραγωγικούς πόρους, οι οποίοι την καθιστούν οικονομικό, πνευματικό, συγκοινωνιακό και ενεργειακό πόλο. Κατά συνέπεια η  δυτική Μακεδονία είναι ιδιαίτερης Στρατηγικής αξίας περιοχή τόσο σε εθνικό, όσο και. σε Βαλκανικό – Ευρωπαϊκό επίπεδο.

Παράγοντες που Επιβάλλουν τη Συνέχιση της Αναπτύξεως και την Αναβάθμιση του Στρατηγικού Ρόλου της Δυτικής Μακεδονίας

Οι συντονισμένες και πολύπλευρες παρεμβάσεις των τελευταίων δεκαετιών, έχουν δημιουργήσει θετικά αποτελέσματα και έχουν διαμορφώσει ευνοϊκές συνθήκες για την ανάπτυξη και το μέλλον της δυτικής Μακεδονίας, Σήμερον είναι δυνατό να λεχθεί, ότι η απομόνωση της δυτικής Μακεδονίας ανήκει οριστικά στο παρελθόν. Το ερώτημα που τίθεται από ορισμένους παράγοντες, είναι αν πρέπει να συνεχισθεί η ανάπτυξη της περιοχής σε μια περίοδο κατά την οποία δοκιμάζεται έντονα η χώρα μας από την οικονομική κρίση και τη διεθνή ύφεση. Είναι όμως τουλάχιστον αφελές το δίλλημα αυτό, διότι η δυτική Μακεδονία κατάλληλα αναπτυσσόμενη μπορεί να αποτελέσει την ατμομηχανή, για την περαιτέρω ανάπτυξη της χώρας μας.
Η απάντηση πρέπει να δοθεί με βάση τις γεωπολιτικές συνθήκες, οι οποίες επικρατούν στη ΝΑ Ευρώπη, αλλά και τις προκλήσεις και τις απειλές, οι οποίες διαμορφώνονται για τη χώρα μας. Η συνέχιση της ανοδικής πορείας και η περαιτέρω ενίσχυση του περιφερειακού και Βαλκανικού ρόλου της δυτικής Μακεδονίας, είναι ανάγκη επιτακτική και επιβαλλόμενη για λόγους εθνικής σημασίας, οι κυριότεροι των οποίων είναι:
Ασφάλεια και σταθερότητα
Ο ξέφρενος εθνικισμός και το χαμηλό βιοτικό επίπεδο ορισμένων κρατών και των μειονοτήτων είναι οι κύριες πηγές αμφισβητήσεως των υφισταμένων συνόρων και αποσταθεροποιήσεως των δυτικών Βαλκανίων. Σε αυτές τις δύο αιτίες προστίθεται ο ισλαμικός φανατισμός, διότι σύμφωνα με αξιόπιστες πηγές θεωρείται βέβαιη η ανατρεπτική του δράση. Η συνύπαρξη τριών εθνοτήτων στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη είναι προβληματική αν όχι αδύνατη. Στα Σκόπια η αλβανική μειονότητα, που αποτελεί το 30% του συνολικού πληθυσμού οραματίζεται υπό όρους την αυτονομία ή την απόσχιση της περιοχής του Τετόβου, για τη δημιουργία της «Δημοκρατίας της Ιλλυρίδας». Επίσης είναι ακόμη ενδεχόμενο και η ένταξη της περιοχής αυτής στο Κοσσυφοπέδιο, με το οποίο διατηρεί στενούς δεσμούς. Κρίνεται σκόπιμο να επισημανθεί, ότι το Κοσσυφοπέδιο για πολλούς άλλους λόγους, αποτελεί παράγοντα αστάθειας για τη Βαλκανική. Οι αλυτρωτικές βλέψεις και διεκδικήσεις της Αλβανίας και των Σκοπίων εις βάρος της χώρας μας, είναι γνωστές και ενθαρρύνονται από τη νεοοθωμανική πολιτική της Τουρκίας.
Πολυπολιτισμικότητα-Παγκοσμιοποίηση
Ο εισαγόμενος εκσυγχρονισμός του πολιτικού συστήματος και η αποδοχή της δημιουργίας-συνυπάρξεως κοινωνιών με διαφορετική θρησκεία, πολιτισμό και εθνική καταγωγή συγκίνησε αρχικά αρκετούς διανοητές σε διεθνές επίπεδο. Σήμερα το πολυπολιτισμικό πρότυπο κράτους σημείωσε παταγώδη αποτυχία, διότι δημιούργησε πολλαπλά προβλήματα στις κοινωνίες και απειλεί ακόμη και την επιβίωση των ίδιων των κρατών. Ενδεικτικά αναφέρεται, ότι στη Βρετανία όπως αποδείχθηκε από έγκυρη δημοσκόπηση, οι νεαροί μουσουλμάνοι, παρά τη βρετανική τους παιδεία, δηλώνουν ότι νιώθουν πρώτα μουσουλμάνοι και μετά Βρετανοί. Ανάλογη εικόνα εμφανίζουν οι μουσουλμανικές κοινότητες όλων των ανεπτυγμένων ευρωπαϊκών κρατών. Αυτές στελεχώνουν τα δίκτυα της τρομοκρατίας σε διεθνές επίπεδο και απειλούν την ευημερία των κρατών στα οποία φιλοξενούνται. Η εγκατάσταση μεταναστών στη δυτική Μακεδονία από τις όμορες χώρες ή ακόμη από οποιαδήποτε χώρα, δημιουργεί σοβαρούς κινδύνους, διότι θα λάβει τον χαρακτήρα του εποικισμού και θα θέσει υπό αμφισβήτηση την ελληνικότητα της περιοχής, που διαφυλάχθηκε δια μέσου των αιώνων με αγώνες και θυσίες. Παράλληλα οποιαδήποτε ανάπτυξη της δυτικής Μακεδονίας θα πρέπει να έχει ως απαραίτητη προϋπόθεση τη διαφύλαξη της ελληνικότητας, της ορθοδοξίας, των παραδόσεων και της πολιτιστικής κληρονομιάς της περιοχής.
Εθνικά Θέματα
Τα ανοικτά εθνικά μας θέματα και ιδιαίτερα το «Μακεδονικό», επιβάλλουν την ανάπτυξη της δυτικής Μακεδονίας και τη διαρκή εξέλιξη της σε ένα εθνικό και περιφερειακό κέντρο οικονομικής και πνευματικής δραστηριότητας. Με τον τρόπο αυτό θα επιτευχθεί η βελτίωση του βιοτικού επιπέδου του τοπικού πληθυσμού, η συγκράτηση του στις εστίες του και η διαφύλαξη της ελληνικότητας της περιοχής. Η παιδεία, η εκκλησία και οι τοπικοί φορείς έχουν ένα πρωταρχικό καθήκον, την πνευματική καλλιέργεια του τοπικού πληθυσμού και την ανάδειξη της ιστορικής και πολιτιστικής μας κληρονομιάς. Η διεθνής εκστρατεία των Σκοπίων για υπεράσπιση των δικαιωμάτων της δήθεν «Μακεδονικής» ή επί το ακριβέστερο σλαβικής μειονότητας στην περιοχή αυτή, είναι ιστορικά και νομικά τελείως αβάσιμη και ψευδεπίγραφη. Η θέση μας πρέπει να είναι σταθερή και αδιαπραγμάτευτη. Η εθνική συνοχή και η διατήρηση υψηλού εθνικού φρονήματος, είναι αναγκαία για τη διαφύλαξη της ελληνικότητας της Μακεδονίας.