Δομή και οργάνωση ΕΔ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΜΕΝΕΣ  ΣΥΝΤΜΗΣΕΙΣ   Σελ. 2
ΕΙΣΑΓΩΓΗ        Σελ. 3-4
ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΜΕΛΕΤΗΣ      Σελ. 4-8
ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ     Σελ. 8-13
ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ        Σελ. 14-16
ΑΝΑΛΥΣΗ 1ου ΠΑΡΑΓΟΝΤΑ     Σελ. 17-32
ΑΝΑΛΥΣΗ 2ου ΠΑΡΑΓΟΝΤΑ     Σελ. 32-49
ΑΝΑΛΥΣΗ 3ου ΠΑΡΑΓΟΝΤΑ     Σελ. 49-67
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ ΜΕΛΕΤΗΣ     Σελ. 68
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ «Α»       Σελ. 69-73
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ «Β»       Σελ. 74
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ «Γ»       Σελ. 75-76
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ «Δ»       Σελ. 77-78
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ «Ε»       Σελ. 79-88
ΠΡΟΣΘΗΚΗ «1» ΣΤΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ «Ε»   Σελ 89-95
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ «ΣΤ»       Σελ. 96-101
ΠΡΟΣΘΗΚΗ «1» ΣΤΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ «ΣΤ»   Σελ 102-110
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ «Ζ»       Σελ. 111-112
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ «Η»                                                                  Σελ.    113-114
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ «Θ»       Σελ.  114α 
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ       Σελ. 115-116

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΜΕΝΕΣ ΣΥΝΤΜΗΣΕΙΣ

ΓΕ   ΓΕΝΙΚΑ ΕΠΙΤΕΛΕΙΑ
ΕΔ                           ΕΝΟΠΛΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ
ΕΛΑΣ   ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΣΤΥΝΟΜΙΑ
ΕΤΠ   ΕΙΔΙΚΑ ΤΑΓΜΑΤΑ ΠΡΟΚΑΛΥΨΕΩΣ
ΕΠΟΠ   ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΕΣ ΟΠΛΙΤΕΣ
ΕΥΠ   ΕΘΝΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ
Η\Ν   ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ
ΛΣ   ΛΙΜΕΝΙΚΟ ΣΩΜΑ
ΟΕΚ   ΟΜΑΔΑ ΕΚΤΙΜΗΣΕΩΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ
ΟΜΚ   ΟΠΛΑ ΜΑΖΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗΣ
ΠΑ    ΠΟΛΕΜΙΚΗ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ
ΠΕΑ   ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΜΥΝΗΣ
ΠΝ   ΠΟΛΕΜΙΚΟ ΝΑΥΤΙΚΟ
ΠΣ   ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΙΚΟ ΣΩΜΑ
ΣΑ                           ΣΩΜΑΤΑ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ
ΣΑΚ   ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ
ΥΠΕΘΑ  ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝ. ΑΜΥΝΗΣ
ΥΠΕΞ   ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ
ΨΕΠ   ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ
   

 

 

 

 

 

 

 

ΕΙΣΑΓΩΓΗ
 1. Γενικά
  
Μετά την κατάρρευση του Υπαρκτού Σοσιαλισμού, τη διάλυση της πρώην Ε.Σ.Σ.Δ. και του Συμφώνου της Βαρσοβίας, στα τέλη της δεκαετίας του 80 και τις αρχές της του 90, η όποια ισορροπία είχε εξασφαλίσει το διεθνές   σύστημα, ένα σύστημα που στηριζόταν κυρίως στην λεγομένη ισορροπία του τρόμου, ανετράπη.    Η κατάρρευση του υπαρκτού σοσιαλισμού και η ανατροπή των απολυταρχικών καθεστώτων,  αντί να αποτελέσει την απαρχή μιας νέας περιόδου πραγματικής ειρήνης και σταθερότητος, σημαδεύτηκε από πολλά και σημαντικά γεγονότα. Όπως   εθνικές συγκρούσεις μικρής εκτάσεως μεν,   μεγάλης εντάσεως δε,  έκρηξη ενός κύματος προσφύγων,   φαινόμενα εξάρσεως εθνικισμών, ηθικής παράλυσης, θρησκευτικού φανατισμού και άλλα,  τα οποία ήταν ή άγνωστα ή τουλάχιστον εμφανίζονταν μέχρι τότε με πολύ μικρότερη  ένταση, κυρίως σε υποανάπτυκτες χώρες και περιοχές. Η, έστω και υπό το φάσμα του Πυρηνικού ολέθρου, διεθνής ισορροπία αντικαταστάθηκε από αναρχία, αστάθεια, και εκδηλώσεις, που σε πολλές περιπτώσεις μετεξελίχθησαν σε εμφύλιες κυρίως συρράξεις. Δηλαδή το όλο διεθνές σύστημα από σύστημα ισορροπίας μετεβλήθη σε σύστημα ελλείψεως ισορροπίας και αστάθειας. Αυτή η έλλειψη ισορροπίας  απετέλεσε γενεσιουργό αιτία της μαζικής εκδηλώσεως φαινομένων, τα οποία μέχρι τότε εμφανίζονταν σποραδικά, περιφερειακά, και σε περιοχές μακρά από τον πολιτισμένο κόσμο μας. Τώρα όμως ήλθαν στις ΗΠΑ, στην  Ευρώπη, στη γειτονιά μας, στην αυλή μας καλύτερα. Αναφερόμαστε στα γεγονότα της 11ης Σεπτεμβρίου του έτους 2001 και των άλλων τρομοκρατικών επιθέσεων, αλλά και  στην εμφάνιση ή την έξαρση, κατά περίπτωση, άλλων μορφών απειλών, ασυμμέτρων όπως επικράτησε να αποκαλούνται, όπως η λαθρομετανάστευση, το οργανωμένο έγκλημα, η διακίνηση Όπλων Μαζικής Καταστροφής(ΟΜΚ), ο κυβερνοπόλεμος  και άλλες.  Όλα τα παραπάνω θεμελιώνουν προβληματισμούς, ως προς το εάν και κατά πόσο οι δυνάμεις ασφαλείας ενός κράτους είναι επαρκείς για την αντιμετώπιση των απειλών αυτών ή εάν απαιτείται η ενίσχυσή τους από τις Ένοπλες Δυνάμεις(ΕΔ) ή άλλους φορείς. Επίσης μέχρι ποίου σημείου θα πρέπει οι Ένοπλες Δυνάμεις να εμπλέκονται σε τέτοιες αποστολές και εάν η παρούσα δομή και οργάνωση των ΕΔ μπορεί να ανταποκριθεί σε τυχόν απαιτήσεις ενισχύσεως των Σωμάτων Ασφαλείας(ΣΑ).  Συγχρόνως οι ίδιοι προβληματισμοί αναφύονται ως προς τα όρια των εννοιών Εθνική Άμυνα και Ασφάλεια.

2. Σκοπός

  Σκοπός της παρούσης μελέτης είναι να ερευνηθεί εάν και κατά πόσο η εμφάνιση και η έξαρση των συγχρόνων απειλών επηρεάζουν   τη Δομή και Οργάνωση  των Ενόπλων Δυνάμεων και σε ποία έκταση, αλλά και τις συμβατικές απειλές.  Επίσης να καθορισθούν οι βασικές κατευθύνσεις των αναγκαιουσών τροποποιήσεων και μεταβολών.

 

3. Προϋποθέσεις

  α. Η όλη διεθνής γεωπολιτική και γεωστρατηγική κατάσταση δεν αναμένεται να μεταβληθεί σημαντικά.
  β. Ως σύγχρονες απειλές νοούνται κατά βάση οι ασύμμετρες και οι συναφείς προς αυτές απειλές.
  γ. Οι συμβατικές απειλές, «εν δυνάμει» και μη, όπως αυτές διαμορφώνονται σήμερα και έχουν εκτιμηθεί από τα Γενικά Επιτελεία θα συνεχίσουν να υφίστανται.

 4. Παράγοντες
  
  α. «Παρούσες και μελλοντικές απειλές για την Εθνική Ασφάλεια».
  β. «Παρούσα κατάσταση και δυνατότητες της υφιστάμενης Δομής και Οργάνωσης των Ελληνικών Ενόπλων δυνάμεων για την αντιμετώπιση των συγχρόνων απειλών».

  γ. «Εθνική Άμυνα και Εθνική Ασφάλεια και Πολιτική Εθνικής Αμύνης».

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΜΕΛΕΤΗΣ

 4. 1ος Παράγων: «Παρούσες και μελλοντικές απειλές για την Εθνική Ασφάλεια».
  α. Κατά την ανάλυση του παράγοντα αυτού    κρίθηκε απαραίτητο να γίνει μια συνοπτική, αλλά πλήρης, εκτίμηση των υφισταμένων και εκτιμωμένων μελλοντικών  απειλών για την Εθνική Ασφάλεια. Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στις λεγόμενες ασύμμετρες και στις συναφείς προς αυτές απειλές. Επίσης    διερευνήθηκαν και αναλύθηκαν,  οι πηγές προελεύσεως των απειλών αυτών, καθώς  οι   επιπτώσεις που οι απειλές αυτές έχουν  στην ασφάλεια της χώρας γενικότερα.
 
  β. Ακολούθως    αναλύθηκαν οι τρόποι και οι δυνατότητες των Σωμάτων Ασφαλείας(ΣΑ), για την αντιμετώπιση των ασυμμέτρων απειλών και διαπιστώθηκαν τα υφιστάμενα προβλήματα. Τέλος   διερευνήθηκαν κι αναλύθηκαν οι περιπτώσεις αναγκαιότητας συνδρομής και βοηθείας που οι Ένοπλες Δυνάμεις(ΕΔ) της Χώρας θα μπορούσαν να παρέξουν στα Σώματα Ασφαλείας(ΣΑ) κατά την αντιμετώπιση των απειλών αυτών.

γ. Μερικά Συμπεράσματα
   Οι  απειλές (απειλές άμυνας και απειλές ασφάλειας)  από το  εγγύς και παγκόσμιο περιβάλλον, αλλά και το εσωτερικό της χώρας, είναι και παρούσες και  μελλοντικές  και δύνανται να απειλήσουν, τόσο την εδαφική ακεραιότητα και κυριαρχία της χώρας, όσο και την δημόσια τάξη και κοινωνική ειρήνη των πολιτών. 
         Οι  όποιες προκλήσεις και απειλές κατά της εδαφικής ακεραιότητας και κυριαρχίας της χώρας αντιμετωπίζονται από τις Ε. Δ. της χώρας. Τα Σ. Α. παρέχουν  υποστηρικτικό ρόλο,  σύμφωνα με το Σύνταγμα και τους ειδικούς νόμους, περί καταστάσεως της χώρας.   
          Οι νέες προκλήσεις και  απειλές κατά της δημόσιας τάξης και κοινωνικής ειρήνης των πολιτών, στο εσωτερικό της χώρας (απειλές ασφάλειας), αντιμετωπίζονται από τα  Σ. Α.  και δεν προβλέπεται από τις ισχύουσες  οργανικές διατάξεις υποστηρικτικός ή ενισχυτικός  ρόλος των Ε. Δ. για αρκετές εκ των περιπτώσεων  των απειλών αυτών.
        Είναι ενδεχόμενο οι νέες προκλήσεις και  απειλές στο εσωτερικό της χώρας να λάβουν μεγάλες διαστάσεις και να απειλήσουν πολλές και ζωτικές λειτουργίες του κράτους ή πληθυσμούς αστικών κέντρων (Μαζικές Καταστροφές), οπότε καθίσταται αναγκαίος ο υποστηρικτικός  ή ενισχυτικός ρόλος των Ε. Δ. προς τα Σ. Α.
        Οι νέες προκλήσεις και απειλές  κατά της εθνικής ασφαλείας της χώρας, ανάλογα  με τις μορφές και μεθόδους  των εκδηλώσεών τους, απαιτούν  Στρατηγική Εθνικής Ασφαλείας,  Δόγμα Εθνικής Ασφαλείας, Σχεδίαση Εθνικής Ασφαλείας και Κατάλληλη Οργάνωση Δυνάμεων Ασφαλείας.  
         Η ύπαρξη κεντρικού συντονιστικού οργάνου Εθνικής Ασφαλείας  (Ε. Δ. και Σ. Α., αλλά και των λοιπών φορέων του κρατικού τομέα), με υποστηρικτικό στο  ΚΥΣΕΑ ρόλο, είναι  πρόδηλος και αναγκαία,  για την παρακολούθηση της εξέλιξης των εγκληματικών πράξεων στο εσωτερικό της χώρας, αλλά και από το εξωτερικό προερχόμενες, την παροχή υποστήριξης ή ενίσχυσης από τις Ε.Δ., τον  συντονισμό, διοίκηση  και έλεγχο των  επιχειρήσεων των  Ε. Δ. και Σ. Α και των λοιπών φορέων.    

5. 2ος Παράγων: «Παρούσα κατάσταση και δυνατότητες της υφιστάμενης Δομής και Οργάνωσης των Ελληνικών Ενόπλων δυνάμεων για την αντιμετώπιση των συγχρόνων απειλών».
 
  α. Κατά την ανάλυση του παράγοντα αυτού αναλύθηκαν δι’ ολίγων οι κυριότερες των ασυμμέτρων απειλών και  διερευνήθηκαν οι επιπτώσεις που κάθε μια από αυτές έχει στις συμβατικές απειλές, στην ασφάλεια της Χώρας, καθώς και   στις  ΕΔ. Συγκεκριμένα αναλύθηκε η απειλή που συνιστούν για τη Χώρα η τρομοκρατία σε όλες τις εκφάνσεις της, όπως Βιολογική, Χημική, Πυρηνική, Συμβατική  τρομοκρατία, καθώς και ο συνδυασμός αυτής με τα Όπλα Μαζικής Καταστροφής(ΟΜΚ) και το οργανωμένο έγκλημα. Επίσης η Λαθρομετανάστευση, και τέλος οι Πληροφορικές Επιχειρήσεις ή Πληροφορι(α)κός Πόλεμος. Ακολούθως αναλύθηκαν οι λόγοι που   προκαλούν κάθε μια από τις απειλές αυτές, καθώς και τα λαμβανόμενα μέτρα αντιμετώπισης των προβλημάτων, που αυτές προκαλούν. Στη συνέχεια διερευνήθηκε ο  ρόλος των ΕΔ σε ενδεχόμενη εμπλοκή τους στην αντιμετώπιση κάθε μιας από τις προαναφερθείσες απειλές και  οι τρόποι αντιμετωπίσεως κάθε απειλής από αυτές(τις ΕΔ). Τέλος   αναλύθηκε η παρούσα  Δομή και Οργάνωση των ΕΔ και   διερευνήθηκαν οι δυνατότητες που αυτή(η Δομή και Οργάνωση) παρέχει για την αντιμετώπιση   των υφισταμένων και εκτιμωμένων συγχρόνων απειλών,     κυρίως κατά το αφορόν στη συμβολή των  ΕΔ  στις Δυνάμεις Ασφαλείας της χώρας, μέρος. 

 

  β. Μερικά Συμπεράσματα

   Οι ασύμμετρες απειλές αποτελούν σύγχρονες εκδοχές των μορφών βίας (ορατές και μη ορατές), οι οποίες τείνουν να αντικαταστήσουν τους κλασσικούς πολέμους σε παγκόσμιο επίπεδο.  Αποτελούν ένα συνονθύλευμα αξιών, αντιλήψεων και συμφερόντων κρατικών, παρακρατικών ή ιδιωτικών.  Αναπτύσσονται στο πλαίσιο της παγκοσμιοποίησης και εξελίσσονται σε παραπαγκοσμιοποίηση.
 Οι κυριότερες μορφές των ασύμμετρων απειλών συνοψίζονται στην Τρομοκρατία, στα Όπλα Μαζικής Καταστροφής (ΟΜΚ), στην Λαθρομετανάστευση, στο οργανωμένο έγκλημα και στις Info-ops (Κυβερνοπόλεμος, Ηλεκτρονικός (Η/Ν) πόλεμος, ψυχολογικός πόλεμος).  Αν και ορισμένες εξ αυτών δεν περιλαμβάνουν άμεση χρήση βίας, όπως πχ η λαθρομετανάστευση και info ops, εξακολουθούν να χαρακτηρίζονται ως απειλές, διότι αφ’ ενός διαπλέκονται με άλλες μορφές βίας, αφ’ ετέρου χρησιμοποιούνται ως υποστηρικτικό μέσο από χώρες που συνιστούν κύριες (σύμμετρες- συμβατικές) απειλές.
 Ως μορφές βίας είναι εξαιρετικά φθηνές, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά προετοιμασία και διεξαγωγή.  Αντίθετα η πρόληψη και εξουδετέρωση αυτών απαιτούν σημαντικό κόστος.
 Ιδιαίτερα για την χώρα μας παρουσιάζεται η ιδιομορφία συνύπαρξης συμμέτρων και ασυμμέτρων απειλών.  Η Στρατιωτική Αξιολόγηση Κατάστασης (ΣΑΚ) του ΓΕΕΘΑ δεν αφήνει περιθώρια αμφισβήτησης αυτού.  Οι περισσότερες χώρες του δυτικού κόσμου αντιμετωπίζουν μόνο ασύμμετρες απειλές.  Συνεπώς για την Ελλάδα το πρόβλημα είναι ακόμη οξύτερο.

 6. 3ος Παράγων:   «Εθνική Άμυνα και Εθνική Ασφάλεια και Πολιτική Εθνικής Αμύνης».
 α. Κατά την ανάλυση του  παράγοντα αυτού  γίνεται, αρχικά, μια θεωρητική προσέγγιση ως προς τις συνέπειες που οι σύγχρονες απειλές έχουν στο πρόβλημα ασφαλείας και αμύνης. Από την  ανάλυση αυτή συμπεραίνεται ότι διαμορφώνεται πράγματι ένα νέο περιβάλλον ασφαλείας, που  οι κλασσικές έννοιες ασφάλεια και άμυνα δεν έχουν πλέον διαχωριστικές γραμμές. Κατά συνέπεια σταδιακά έχει επέλθει   μια σαφής διολίσθηση του όρου «Εθνική Άμυνα» ή Ασφάλεια(υπό τη στενή έννοια), προς τον όρο «Εθνική Ασφάλεια»(ασφάλεια υπό ευρεία έννοια) και το στοιχείο «Ασφάλεια»  προτάσσεται κυριαρχικά εφ’ όλων των συνιστωσών της εννοίας «Άμυνα», ή «Αμυντικό Πρόβλημα».      Ως συνέπεια αυτού είναι ότι η άμυνα   ενός κράτους δεν είναι πλέον υποχρέωση\καθήκον ενός φορέα(των Ενόπλων δυνάμεων) της χώρας, αλλά  πολλών συναρμοδίων  κρατικών και μη. Κάτι που σημαίνει ότι δεν είναι δυνατός ο ευχερής προσδιορισμός των ευθυνών-αρμοδιοτήτων και τρόπων αντιμετωπίσεως από τους κατά περίπτωση αρμοδίους, επομένως ανακύπτουν δυσχέρειες συντονισμού των εμπλεκομένων. 

β. Ακολούθως   γίνεται ανάλυση του πιθανού ρόλου των ΕΔ στο διαμορφούμενο νέο αυτό περιβάλλον ασφαλείας. στη συνέχεια αναλύεται το   πρόβλημα\δίλημμα ασφαλείας των ελληνικών ΕΔ, οι οποίες έχουν να αντιμετωπίσουν, τόσο τη συμβατική εξ ανατολών απειλή, όσο και τις ασύμμετρες, αυτόνομα εμφανιζόμενες ή σε συνδυασμό με την κύρια  συμβατική, εξ ανατολών απειλή. 

 γ. Κατά την ανάλυση του παράγοντα διερευνήθηκε, επίσης, η πληρότητα του θεσμικού πλαισίου και των σχετικών  θεσμικών κειμένων, που αφορούν στη στρατηγική Εθνικής Ασφαλείας και Διαχείρισης Κρίσεων, σε επίπεδο ΥΠΕΘΑ και  όχι  μόνο. Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στην Πολιτική Εθνικής Αμύνης(ΠΕΑ). Επίσης του τρόπου που τα θέματα αυτά αντιμετωπίζονται από τις ΕΔ της Χώρας. Η διερεύνηση αυτή αποσκοπεί στο   να διαπιστωθούν τυχόν ελλείψεις και κενά, τα οποία καταγράφονται σαφώς και προτείνονται τρόποι θεραπείας.
   
  δ. Μερικά Συμπεράσματα
   Είναι κοινή διαπίστωση ότι στο σύγχρονο επιχειρησιακό περιβάλλον οι απειλές και οι κίνδυνοι δεν προέρχονται μόνο από το εξωτερικό και από τους μέχρι τώρα γνωστούς ή εύκολα διακριτούς αντιπάλους, αλλά προστίθενται και νέοι, αγνώστου προελεύσεως ή δυσχερώς εντοπιζόμενοι, προερχόμενοι από το εξωτερικό και από το εσωτερικό των κρατών.
 Η άμυνα   ενός κράτους δεν είναι πλέον υποχρέωση\καθήκον ενός φορέα(των Ενόπλων δυνάμεων) της χώρας, αλλά  πολλών συναρμοδίων  κρατικών και μη. Κατά συνέπεια είναι δυσχερής ο προσδιορισμός των ευθυνών-αρμοδιοτήτων και τρόπων αντιμετωπίσεως     εάν δεν έχει προηγηθεί λεπτομερής ανάλυση και μελέτη των νέων δεδομένων, από την οποία θα προκύψει ένα θεσμοθετημένο πλαίσιο συνεργασίας μεταξύ των συναρμοδίων φορέων.
 Σταδιακά έχει επέλθει   μια σαφής διολίσθηση του όρου «Εθνική Άμυνα» ή Ασφάλεια(υπό τη στενή έννοια), προς τον όρο «Εθνική Ασφάλεια»(ασφάλεια υπό ευρεία έννοια) και το στοιχείο «Ασφάλεια»  προτάσσεται κυριαρχικά εφ’ όλων των συνιστωσών της εννοίας «Άμυνα», ή «Αμυντικό Πρόβλημα». Βεβαίως  αυτό σε καμία περίπτωση δεν σημαίνει ότι έχουν εκλείψει οι κλασσικές απειλές κατά της ακεραιότητας και ανεξαρτησίας, μίας χώρας, ιδιαίτερα για τη Χώρα μας. 
 Οι ασύμμετρες απειλές έχουν σημαντικές επιπτώσεις και στις ίδιες τις Ένοπλες Δυνάμεις.
 Η συνεχιζόμενη  υπαρκτή  και ορατή  απειλή  από την Τουρκία σε συνδυασμό με  το  ασταθές και απρόβλεπτο  εγγύς και παγκόσμιο περιβάλλον, δεν επιτρέπουν στη Χώρα μας την πολυτέλεια του εφησυχασμού και της χαλάρωσης σε ζητήματα Εθνικής Ασφαλείας.    Η Χώρα μας και κυρίως οι ΕΔ της βρίσκονται προ   σοβαρών  διλημμάτων. Αυτό διότι, αφ’ ενός μεν πρέπει να είναι ικανές να αντιμετωπίζουν τη συμβατική εξ’ ανατολών απειλή, αφ’ ετέρου  δε να προβούν στις αναγκαίες προσαρμογές και αναπροσαρμογές, για να καταστούν ικανές να αντιμετωπίσουν τις σύγχρονες προκλήσεις και απειλές, να συμμετάσχουν στις πολλαπλές και ποικίλες ειρηνευτικές και λοιπές συμμαχικές αποστολές και επιχειρήσεις. Επίσης  να είναι σε θέση να υποβοηθήσουν τα Σώματα Ασφαλείας και τον λοιπό κρατικό τομέα στην περίπτωση που δεν θα είναι σε θέση να αντιμετωπίσουν μια μείζονα ασύμμετρη απειλή. 
 Η ιδιομορφία των ΕΔ της Ελλάδος συνίσταται στο γεγονός ότι, λόγω της εξ’ ανατολών απειλής, είναι υποχρεωμένες να είναι ικανές να  διεξαγάγουν ένα  σύνολο    επιχειρήσεων   κλασσικής\συμβατικής και   μη-κλασσικής μορφής πολέμου.
 Οι ελληνικές ΕΔ   έχουν ήδη προβεί σε αρκετές από τις  αναγκαίες προσαρμογές μέσω της οργανωτικής αναδιάρθρωσης που άρχισε και συνεχίζεται, καθώς και του εξοπλιστικού εκσυγχρονισμού τους.  Όμως,  απαιτείται συνεχής εγρήγορση, διαρκής ανησυχία, αδιάλειπτος πληροφόρηση και ενημέρωση, στενή συνεργασία σε κλαδικό, διακλαδικό, εθνικό και διεθνές επίπεδο, ώστε οι ηγεσίες να είναι σε θέση να εκτιμούν σωστά την εκάστοτε κατάσταση και να άγονται σε ορθές αποφάσεις σε θέματα Εθνικής Ασφαλείας, αλλά και προσαρμογής της δομής και οργάνωσης των Δυνάμεων.
 Κατά κοινή παραδοχή το ΥΕΘΑ, το  ΓΕΕΘΑ και τα ΓΕ  των Κλάδων αντιμετωπίζουν κατά τρόπο επαρκή τα θέματα σχεδιάσεως Εθνικής Ασφαλείας και Διαχείρισης Κρίσεων. Στο ευρύτερο όμως  εθνικό επίπεδο, παρά την ύπαρξη  νομικά καθιερωμένων οργάνων,    η κατάσταση δεν βρίσκεται σε ικανοποιητική κατάσταση, κυρίως σε θέματα συντονισμού. 
 Εν κατακλείδι,  το σημαντικότερο πρόβλημα στο υφιστάμενο σύστημα Διαχείρισης Κρίσεων της Χώρας μας εντοπίζεται στην αδυναμία συντονισμού των διαφόρων κεντρικών και αποκεντρωμένων θεσμικών οργάνων και φορέων, λόγω ελλείψεως ενός επιτελικού οργάνου που θα εξασφαλίζει τη συνεχή ροή αξιολογημένων πληροφοριών, προετοιμασία εισηγήσεων για ορθές εκτιμήσεις, τη γόνιμη σύνθεση  αντιτιθεμένων απόψεων και κυρίως τη σύνδεση   και συνεργασία των εμπλεκομένων υπηρεσιακών παραγόντων.

ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

7 Οι ασύμμετρες απειλές αποτελούν  σύγχρονες εκδοχές των μορφών βίας, οι οποίες τείνουν να υποκαταστήσουν  τους κλασσικούς πολέμους σε παγκόσμιο επίπεδο. Οι απειλές αυτές δεν προέρχονται μόνο από το εξωτερικό και τους μέχρι τώρα γνωστούς ή εύκολα διακριτούς αντιπάλους. Είναι  νέες, αγνώστου προελεύσεως ή δυσχερώς εντοπιζόμενες, προερχόμενες από το εγγύς ή το παγκόσμιο περιβάλλον, αλλά  και από το εσωτερικό των κρατών. Όλα αυτά έχουν ως συνέπεια:

  α. Να διαμορφώνεται ένα νέο διεθνές περιβάλλον, κυρίαρχο χαρακτηριστικό του οποίου  είναι το γεγονός ότι οι συγκρούσεις δεν πραγματοποιούνται μόνο και κυρίως μεταξύ κρατών(inter-state conflicts), αλλά κατά  κύριο λόγο εντός των κρατών  (intra state conflicts).

 β. Οι μέχρι τώρα γνωστοί, αποδεκτοί και συμβατοί διαχωρισμοί ενδιαφερόντων, ορίων και συνόρων, έχουν καταστεί και θα καθίστανται ολοένα και πιο ασαφείς, θολοί και   συγκεχυμένοι.  Οι   απειλές για την ασφάλεια ενός κράτους δεν είναι πλέον μόνο στρατιωτικής φύσεως και (δεν ισχύει πλέον ο διαχωρισμός σε εξωτερικές και εσωτερικές). Οι απειλές αυτές  δύνανται να απειλήσουν, υπό προϋποθέσεις, και την εδαφική ακεραιότητα και κυριαρχία μιας χώρας, αλλά και την δημόσια τάξη και ειρήνη των πολιτών.

 γ. Στις κοινωνίες, στους λαούς, αλλά  και στις ηγεσίες, να έχει δημιουργηθεί  έντονο  αίσθημα ανασφαλείας, ασταθείας, αβεβαιότητος, με σοβαρές επιπτώσεις επί του ηθικού.  Συγχρόνως οι ασύμμετρες απειλές έχουν σημαντικές επιπτώσεις και στις ίδιες τις Ένοπλες Δυνάμεις.

 δ. Οι απειλές αυτές αλληλοδιαπλέκονται,   δεν είναι ορατές, δρουν «εν κρυπτώ» και δεν διαθέτουν ιεραρχική δικτυακή δομή. Έχουν  το πλεονέκτημα του μικρού κόστους και του αιφνιδιασμού και αποτελούν μέσα που μπορεί να χρησιμοποιηθούν από κρατικά και άλλα συμφέροντα και το σημαντικότερο είναι σφόδρα πιθανό να συνδυασθούν με συμβατικές απειλές.

8. Οι κυριότερες μορφές των ασυμμέτρων απειλών συνοψίζονται στην τρομοκρατία, στη διακίνηση και χρησιμοποίηση των ΟΜΚ, στη λαθρομετανάστευση, στο οργανωμένο έγκλημα και στον πληροφορικό πόλεμο(Info ops). Εξ’ αυτών:

α. Η μαζική και ανεξέλεγκτη μετανάστευση (λαθρομετανάστευση), ίσως είναι η μόνη ασύμμετρη απειλή που δεν εμπεριέχει την βία, πλην όμως αποτελεί σοβαρή απειλή μεσο-μακροπρόθεσμου χαρακτήρα, διότι δημιουργεί εθνικοπολιτισμικές και θρησκευτικές μειονότητες, οι οποίες, γκετοποιούνται, διαταράσσουν την κοινωνική γαλήνη και αλλοιώνουν την εθνική συνοχή.  Υπολογίζεται ότι το 2015 οι πάση μορφής μετανάστες θα αποτελούν το 23 % του πληθυσμού της Χώρας μας. Η απειλή ενισχύεται από το γεγονός, ότι η πλειοψηφία των μεταναστών/ λαθρομεταναστών προέρχονται από όμορα κράτη, ιδιαιτέρως από την Αλβανία και ότι δι’ αυτής, είναι δυνατόν να παρεισφρύσουν στη  χώρα κακοποιά στοιχεία πάσης φύσεως.

β. Ο κίνδυνος της διασποράς και χρησιμοποίησης των  ΟΜΚ, παρά τις πρωτοβουλίες που έχουν εκδηλωθεί σε διεθνές επίπεδο για τον έλεγχο τους, δεν έχει εξαλειφθεί  και πρέπει να διατηρήσουμε ικανότητα πρόληψης και αντιμετώπισης τέτοιων απειλών.
 
γ. Οι πλέον όμως ύπουλες- πολύμορφες και συνεχώς αυξανόμενες ασύμμετρες απειλές είναι αυτές που προκύπτουν από τις πληροφορικές επιχειρήσεις (info ops) οι οποίες περιλαμβάνουν κυρίως ψυχολογικές επιχειρήσεις (ΨΕΠ), επιχειρήσεις Κυβερνοπολέμου και επιχειρήσεις ηλεκτρονικού (Η/Ν) πολέμου.  Κύριο χαρακτηριστικό τους είναι ότι διεξάγονται καλυμμένα και δύσκολα ανιχνεύονται.

9. Οι ασύμμετρες απειλές οι οποίες εμπεριέχουν άμεση χρήση βίας (τρομοκρατία, οργανωμένο έγκλημα κτλ), δεν είναι ένα συνηθισμένο αστυνομικό πρόβλημα. Συνεπώς, κατ’ αρχήν, θα πρέπει να αντιμετωπίζονται ως πρόβλημα Εθνικής Ασφάλειας – Αμύνης.  Η παρακολούθησή τους σε εθνικό και διεθνές επίπεδο, από ειδικούς  και τις Υπηρεσίες Ασφαλείας, είναι επιτακτική ανάγκη στα πλαίσια της πρόληψης.

 10. Η άμυνα   ενός κράτους δεν είναι πλέον υποχρέωση\καθήκον ενός φορέα(των Ενόπλων δυνάμεων) της Χώρας, αλλά  πολλών συναρμοδίων  κρατικών και μη. Κατά συνέπεια είναι δυσχερής ο προσδιορισμός των ευθυνών-αρμοδιοτήτων και τρόπων αντιμετωπίσεως, εάν δεν έχει προηγηθεί λεπτομερής ανάλυση και μελέτη των νέων δεδομένων, από τις οποίες θα προκύψει ένα θεσμοθετημένο πλαίσιο συνεργασίας μεταξύ των συναρμοδίων φορέων.

11.  Ο έλεγχος και η αναχαίτιση των ασυμμέτρων απειλών, ως πρόβλημα Εθνικής Ασφαλείας, πρέπει να αντιμετωπίζεται συγκεντρωτικά από το κράτος, δηλαδή με ενεργό συμμετοχή όλων των εμπλεκομένων, καθ’ αρμοδιότητα, φορέων του κρατικού μηχανισμού.  Ο απρόβλεπτος και μη ανιχνεύσιμος χαρακτήρας των απειλών αυτών, επιβάλλει την ύπαρξη ενός αρτίου, ασφαλούς και αποδοτικού  δικτύου πληροφοριών, στο πλαίσιο ενός υποστηρικτικού μηχανισμού, ο οποίος θα προβαίνει συνεχώς σε εκτίμηση καταστάσεων Εθνικής Ασφάλειας.

12. Σταδιακά έχει επέλθει   μια σαφής διολίσθηση του όρου «Εθνική Άμυνα» ή Ασφάλεια(υπό τη στενή έννοια), προς τον όρο «Εθνική Ασφάλεια»(ασφάλεια υπό ευρεία έννοια) και το στοιχείο «Ασφάλεια»  προτάσσεται κυριαρχικά εφ’ όλων των συνιστωσών της εννοίας «Άμυνα», ή «Αμυντικό Πρόβλημα». Βεβαίως  αυτό σε ουδεμία περίπτωση σημαίνει ότι έχουν εκλείψει οι κλασσικές(συμβατικές) απειλές κατά της ακεραιότητας και ανεξαρτησίας, μίας χώρας. Αυτό ακριβώς είναι και το σοβαρό δίλημμα και η ιδιομορφία  που η χώρα μας και κυρίως οι ΕΔ της αντιμετωπίζουν. Ειδικότερα οι ΕΔ της Ελλάδος, λόγω της εξ’ ανατολών απειλής, είναι υποχρεωμένες να είναι ικανές να  διεξάγουν ένα  σύνολο    επιχειρήσεων   κλασσικής-συμβατικής και   μη-κλασσικής μορφής πολέμου.
  
 13. Οι νέες προκλήσεις και  απειλές(ασύμμετρες) κατά της δημόσιας τάξης και κοινωνικής ειρήνης των πολιτών, στο εσωτερικό της χώρας (απειλές ασφάλειας), προβλέπεται να αντιμετωπίζονται από τα  Σ.Α.  Όμως σε περιπτώσεις ευρείας κλίμακας τέτοιων απειλών, είναι δυνατόν  τα αποτελέσματα να λάβουν μεγάλες διαστάσεις και να απειλήσουν πολλές και ζωτικές λειτουργίες του κράτους ή πληθυσμούς αστικών κέντρων (Μαζικές Καταστροφές), οπότε καθίσταται αναγκαίος ο υποστηρικτικός  ή ενισχυτικός ρόλος των Ε. Δ. προς τα Σ. Α.

14. Οι ΕΔ  θα πρέπει   να εμπλέκονται στην αντιμετώπιση των ασυμμέτρων απειλών, μέχρι του    σημείου που οι αποστολές αυτές δεν θα αποτελούν περισπασμό από την κύρια αποστολή τους, δηλαδή την αποτροπή και την άμυνα, αλλά και δεν θα οδηγήσουν  σε αποπροσανατολισμό, ή και εφησυχασμό.  

15.   Η παροχή  ενίσχυσης ή υποστήριξης  των Ε.Δ. προς τα Σ.Α. αλλά και ο συντονισμός μεταξύ τους δεν καλύπτεται πλήρως από την ισχύουσα νομοθεσία. Ένα υπόδειγμα οργανώσεως υποστηρικτικού-ενισχυτικού ρόλου   των Ε. Δ. προς τα Σ. Α., οργανώθηκε  και  εφαρμόσθηκε για την πρόληψη, αποτροπή και αντιμετώπιση των απειλών, κατά την τέλεση των  Ολυμπιακών Αγώνων 2004. Το πρότυπο αυτό, για το οποίο προβλέφθηκε ειδική  νομοθετική  ρύθμιση,  κατά γενική  ομολογία πέτυχε απόλυτα.   Με βάση αυτό το πρότυπο δημιουργήθηκαν  ειδικά όργανα σχεδιάσεως και συντονισμού, ενώ παράλληλα καθορίσθηκαν τα της  συνδρομής, της τεχνικής υποστήριξης και της διάθεσης πολεμικών μέσων, που οι Ε. Δ. παρέσχον προς τα Σ. Α.. 
 
16. Η αντιμετώπιση από τις ΕΔ των ασυμμέτρων απειλών, υπό οιανδήποτε μορφή, έχει σοβαρές επιπτώσεις, μεταξύ άλλων,  στη δομή και Οργάνωσή τους. Κάθε   αλλαγή όμως  θα πρέπει να γίνεται με γνώμονα την αντιμετώπιση πρωτίστως των συμβατικών   απειλών. Για να επιτευχθεί ή «χρυσή τομή» και να εξευρεθεί η βέλτιστη λύση απαιτείται συνεχής εγρήγορση, διαρκής ανησυχία, αδιάλειπτος πληροφόρηση και ενημέρωση, στενή συνεργασία σε κλαδικό, διακλαδικό, εθνικό και διεθνές επίπεδο, ώστε, μετά από ορθές εισηγήσεις, οι ηγεσίες να είναι σε θέση να εκτιμούν σωστά την εκάστοτε κατάσταση και να άγονται σε ορθές αποφάσεις σε θέματα εθνικής ασφαλείας, αλλά και ενδεχομένως προσαρμογής της δομής και οργάνωσης των Δυνάμεων. Η διεθνής πρακτική και η εμπειρία παρέχουν τις σχετικές κατευθύνσεις, προς τις οποίες πρέπει να κινηθούν οι ΕΔ της Χώρας μας για την αντιμετώπιση των προαναφερθέντων διλημμάτων. Μερικές από τις κατευθύνσεις αυτές είναι:

α. Εκμετάλλευση της πληροφορικής και   αξιοποίηση  των νέων μορφών τεχνολογίας,   για να αποκτήσουν (οι ΕΔ) επαρκείς δυνατότητες και ικανότητες αντιμετώπισης των συγχρόνων απειλών.

  β. Έμφαση στις στρατηγικές πρόληψης, με βελτίωση του υπάρχοντος συστήματος πληροφόρησης και ασφαλείας, με βάση την απρόσκοπτη, καλόπιστη, πολυεπίπεδη συνεργασία σε διακλαδικό, εθνικό και ευρύτερο περιφερειακό επίπεδο.

  γ. Απόκτηση τεχνικής, εκπαιδευτικής και θεσμικής υποδομής από τις Ε.Δ., για διεξαγωγή αμυντικών και επιθετικών επιχειρήσεων πληροφορικού πολέμου.

  δ. Δημιουργία σε ανώτατο επίπεδο ενός κεντρικού φορέα για συνεχή εκτίμηση των ασυμμέτρων απειλών.

  ε. Διεξοδική εξέταση των ασυμμέτρων απειλών σε όλα τα επίπεδα εκπαίδευσης του προσωπικού, και ιδιαίτερα των στελεχών των Ε.Δ., σε στενή συνεργασία και   κοινή  εκπαίδευση  με το προσωπικό των Σωμάτων Ασφαλείας. 

  στ. Προσδιορισμός των περιπτώσεων και της εκτάσεως εμπλοκής των ΕΔ στην αντιμετώπιση τέτοιων απειλών και της αναγκαίας νομικής κάλυψης, όπου απαιτείται.      

  ζ.  Η αναγκαία εμπλοκή των ΕΔ, κυρίως του Στρατού Ξηράς στις πάσης φύσεως συμμαχικές ειρηνευτικές ή άλλες αποστολές, αποσπά τις δυνάμεις από  την κύρια αποστολή τους και   μειώνει την ήδη προβληματική  και  ελλειμματική παρατακτή δύναμη των Μονάδων. 

17. Οι ελληνικές ΕΔ   έχουν ήδη προβεί σε αρκετές από τις  αναγκαίες προσαρμογές, μέσω της οργανωτικής αναδιάρθρωσης που άρχισε και συνεχίζεται, καθώς και του εξοπλιστικού εκσυγχρονισμού τους. Δεν απαιτούνται σημαντικές αλλαγές για την αντιμετώπιση των συγχρόνων απειλών. Εκεί που ίσως απαιτηθεί αναθεώρηση, είναι η αντιμετώπιση της συμμετοχής μας στις ειρηνευτικές και άλλες διεθνείς αποστολές. Συγκεκριμένα κάθε τέτοια αποστολή θα πρέπει να αναλαμβάνεται εάν και εφόσον εξυπηρετεί τα ευρύτερα εθνικά συμφέροντα και πάντα σε στενή συνεργασία με ΥΠΕΞ. Επίσης σημαντικές αλλαγές απαιτούνται στη δομή και οργάνωση του συστήματος επιτηρήσεως και ασφαλείας των χερσαίων συνόρων της χώρας και ιδιαίτερα των Ταγμάτων προκαλύψεως. Ειδικότερα, για την αντιμετώπιση της λαθρομετανάστευσης στα χερσαία σύνορα μας, κρίνεται σκόπιμη η δημιουργία μεικτών Ειδικών Ταγμάτων Προκαλύψεως(ΕΤΠ) με μόνιμο προσωπικό του ΣΞ (ΕΠΟΠ) και της ΕΛ.ΑΣ (συνοριοφύλακες).  Απαιτείται επίσης η συγκρότηση και δεύτερης Μονάδας ΡΒΧ Πολέμου, για να καλύψει τις ανάγκες των ΕΔ στη Βόρεια Ελλάδα, αλλά και του λοιπού κρατικού τομέα. Η αντιμετώπιση όμως των θεμάτων αυτών   δύναται να αποτελέσει αντικείμενο ξεχωριστής  ειδικής μελέτης.

18. Οι ΕΔ, στο εσωτερικό τους, θα πρέπει να λάβουν τα απαραίτητα εκείνα  μέτρα για να ενισχύσουν  την άμυνά τους έναντι των ασύμμετρων απειλών αλλά και για να συμβάλλουν  στο ευρύτερο πλαίσιο της Εθνικής Ασφαλείας. Παρακάτω αναφέρονται, ενδεικτικά, τα σημαντικότερα, από τα μέτρα αυτά:
α. Τα σχετικά με το, θέμα των ασυμμέτρων απειλών Δόγματα(Εθνικά, Διακλαδικά και Κλαδικά), θα πρέπει να αναθεωρηθούν, όπου απαιτείται, ώστε να ευθυγραμμισθούν με το αντίστοιχο Εθνικό Δόγμα(εάν υπάρχει, άλλως να προταθεί η διαμόρφωσή του) και να ανταποκρίνονται προς τις εκάστοτε απαιτήσεις. 

   β. Η κατάλληλη στελέχωση του ΟΕΚ/ΓΕΕΘΑ θα πρέπει να αποτελεί συνεχή επιδίωξη της Ιεραρχίας,  ώστε να ενεργεί αποτελεσματικά και εάν είναι δυνατό προληπτικά.

γ. Επίσης  και για τις  Δνσεις ΨΕΠ, Η/Υ πολέμου και Κυβερνοάμυνας, αλλά και της ΔΔΣΠ/ΓΕΕΘΑ θα πρέπει η κατάλληλη στελέχωσή τους  με το κατάλληλα εκπαιδευμένο προσωπικό, όπως  και με    εξωτερικούς  επιστημονικούς συνεργάτες να αποτελεί συνεχή επιδίωξη.

δ. Η επιβιωσιμότητα  των πάσης φύσεως αυτοματοποιημένων συστημάτων και των συστημάτων C3 και επικοινωνιών των ΕΔ, ΓΕΕΘΑ και ΓΕ θεωρείται όχι ικανοποιητική και θα πρέπει να ενισχυθεί.

ε. Ο αριθμός   των συνδρομητών της κινητής τηλεφωνίας ΓΕΕΘΑ και ΓΕ θεωρείται μεγάλος. Απαιτείται ριζική περιστολή στα απόλυτα απαραίτητα στελέχη.

στ. Εμμονή στην επίτευξη του τεθέντος από το 2002 Διακλαδικού Στόχου για την δημιουργία Κρυπτοκινητής τηλεφωνίας των ΕΔ.

ζ. Οι δυνατότητες ECCM των συστημάτων ΕΔ δεν καλύπτουν τις σύγχρονες ανάγκες, λόγω παλαιότητας και θα πρέπει να εκσυγχρονισθούν.

19. Κατά κοινή παραδοχή το ΥΕΘΑ, το  ΓΕΕΘΑ και τα ΓΕ  των Κλάδων αντιμετωπίζουν, με τα ισχύοντα θεσμικά κείμενα, σχέδια και διαδικασίες, κατά τρόπο επαγγελματικό, επαρκή και ικανοποιητικό τα θέματα σχεδιάσεως Εθνικής Ασφαλείας. Ως σημαντικές ελλείψεις θεωρούνται στη   μεν ΠΕΑ,  η μη αναφορά  των εθνικών σκοπών και των ζωτικών συμφερόντων της Χώρας, καθώς και η μη πλήρης ανάλυση του θέματος των ασυμμέτρων απειλών   και των επιπτώσεων που   αυτές έχουν επί της εκτελέσεως των διαφόρων αποστολών των ΕΔ της Χώρας    και επί της βασικής συμβατικής εξ’ ανατολών απειλής. Στις δε Κατευθύνσεις Αμυντικής Σχεδιάσεως(ΚΑΣ) ουδεμία αναφορά γίνεται για το θέμα των ασυμμέτρων απειλών.

20. Επίσης,  το υπάρχον σύστημα    του Υπουργείου Εθνικής Αμύνης και των οργάνων του  ( ΓΕΕΘΑ, Γ  Ε  των Κλάδων,   Σχηματισμοί και Μονάδες), αντιμετωπίζει τα θέματα   Διαχείρισης Κρίσεων αυτά με απόλυτα επαγγελματικό τρόπο. Το ΥΠΕΘΑ  και το ΥΠΕΞ είναι ίσως   οι μοναδικοί   κρατικοί φορείς, οι οποίοι καλύπτουν επαρκώς το θέμα.   Στο ευρύτερο όμως  εθνικό επίπεδο, παρά την ύπαρξη  νομικά καθιερωμένων οργάνων,    η κατάσταση δεν βρίσκεται σε ικανοποιητικό επίπεδο, κυρίως σε θέματα συντονισμού.   Η συγκρότηση και η επαύξηση του ρόλου  του ΚΥΣΕΑ βελτίωσε αρκετά το συντονισμό των κυβερνητικών φορέων, αλλά δεν φαίνεται να έχει επιλύσει επαρκώς το πρόβλημα. Ως κύριες ελλείψεις θεωρούνται:

α.  Η απουσία προγραμματισμένων συνεδριάσεων του οργάνου αυτού.
β. Η  έλλειψη υποστηρικτικού μηχανισμού.(π.χ. Γραμματεία)       
γ. Δεν καλύπτονται από τα σχετικά κείμενα οι σύγχρονες απειλές,   με  συνέπεια το όργανο αυτό να δυσχεραίνεται στην αντιμετώπιση κρίσεων, που έχουν σχέση με απειλές πέραν των συμβατικών. 

21. Εν κατακλείδι,  το σημαντικότερο πρόβλημα στο υφιστάμενο σύστημα Διαχείρισης Κρίσεων της Χώρας μας, εντοπίζεται στην αδυναμία συντονισμού των διαφόρων κεντρικών και αποκεντρωμένων θεσμικών οργάνων και φορέων. Αυτό οφείλεται  στην έλλειψη  ενός επιτελικού οργάνου που θα εξασφαλίζει τη συνεχή ροή αξιολογημένων πληροφοριών, προετοιμασία εισηγήσεων για ορθές εκτιμήσεις, τη γόνιμη σύνθεση  αντιτιθεμένων απόψεων και κυρίως τη σύνδεση   και συνεργασία των εμπλεκομένων υπηρεσιακών παραγόντων. Τα  κυριότερα αίτια του   προβλήματος αυτού, σε εθνικό επίπεδο, είναι:

α. Η ελλιπής και  όχι  αγαστή συνεργασία των Υπουργείων και των εμπλεκομένων φορέων 

β.  Τα στελέχη όλων των φορέων του κρατικού μηχανισμού φαίνεται ότι δεν έχουν  συνειδητοποιήσει το μέγεθος και το είδος των απειλών,  δεν έχουν    σαφή αντίληψη των κινδύνων που αυτές  περικλείουν, αλλά και δεν γνωρίζουν τους τρόπους  αντιμετώπισης των ασύμμετρων απειλών.  Η επαρκής οργάνωση ασφάλειας των ΟΑ 2004, αποτελεί πρότυπο συνεργασίας σε εθνικό επίπεδο.
γ. Η έλλειψη ενιαίου   Εθνικού Δόγματος αντιμετώπισης των απειλών αυτών, τόσο στον τομέα της πρόληψης όσο και της ταχείας αντίδρασης. Το Δόγμα αυτό στη συνέχεια  θα αποτελέσει οδηγό διαμόρφωσης αντιστοίχου Δόγματος για κάθε φορέα χωριστά.

22. Αρκετά από τα παραπάνω  προβλήματα θα ήταν δυνατόν να   αντιμετωπισθούν  με τη δημιουργία ενός      ολιγομελούς επιτελικού οργάνου  με υποστηρικτικό στο ΚΥΣΕΑ ρόλο. Το όργανο  αυτό, θα λειτουργεί  ως ανώτατο όργανο συλλογής, αναλύσεως, εκτιμήσεως, εκμεταλλεύσεως πληροφοριών,   συντονισμού και σχεδιάσεως. Επίσης θα προβαίνει σε συνεχή εκτίμηση της καταστάσεως Εθνικής Ασφαλείας και θα εισηγείται στο ΚΥΣΕΑ τη  στρατηγική και την τακτική των συνδυασμένων επιχειρήσεων πληροφοριών και αντικατασκοπείας.    Οι λεπτομέρειες για την δομή, οργάνωση και λειτουργία του φορέα αυτού θα πρέπει να αποτελέσουν αντικείμενο ιδιαιτέρας μελέτης.   

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

23. Προτείνονται:

α. Η ενημέρωση μέσω ΥΕΘΑ των αρμοδίων Κυβερνητικών Οργάνων (ΥΠΕΣ, ΥΠΕΝ – ΥΠΕΞ κλπ) για :
   (1) Τις σοβαρές επιπτώσεις που έχουν οι ασύμμετρες απειλές στην εθνική ασφάλεια – άμυνα, καθώς και για τα υφιστάμενα κενά που διαπιστώθηκαν από την παρούσα μελέτη στα δόγματα, στο σχεδιασμό, στις οργανωτικές δομές και στο νομικό πλαίσιο.
   (2) Την ανάγκη συγκροτήσεως κεντρικού κρατικού Επιτελείου Εθνικής Ασφάλειας, το οποίο θα έχει ως αποστολή το στρατηγικό σχεδιασμό  αντιμετωπίσεως των υπόψη απειλών.
 (3) Την ανάγκη συγκροτήσεως κεντρικού κρατικού οργάνου χειρισμού κρίσεων και συντονισμού των εμπλεκομένων φορέων με υποστηρικτικό στο ΚΥΣΕΑ ρόλο, στο θέμα των απειλών αυτών και όχι μόνο. Συγκεκριμένα   κρίνεται σκόπιμο να δημιουργηθεί ένας ολιγομελής επιτελικός υποστηρικτικός φορέας ως ανώτατο όργανο συλλογής, αναλύσεως, εκτιμήσεως, εκμεταλλεύσεως πληροφοριών,  συντονισμού και σχεδιάσεως, του ΚΥΣΕΑ. Ο φορέας αυτός θα προβαίνει σε συνεχή εκτίμηση καταστάσεως Εθνικής Ασφάλειας και θα εισηγείται την στρατηγική και την  τακτική συνδυασμένων επιχειρήσεων πληροφοριών και αντικατασκοπίας που θα τίθενται υπόψη του ΚΥΣΕΑ.  Θα επανδρώνεται από ειδικό προσωπικό εκπαιδευμένο  στις πληροφορίες, δύο έως τρεις εκπροσώπους των αρμοδίων φορέων (ΓΕΕΘΑ, ΕΥΠ, ΕΛΑΣ, ΛΣ, ΠΣ, ΓΓ Τύπου και Πληροφοριών κα) και θα υποστηρίζεται από ανάλογο δίκτυο Η/Υ.  Η θέση του για λόγους ασφαλείας δυνατόν να είναι παρά το ΕΘΚΕΠΙΧ του ΓΕΕΘΑ.  Σε ό,τι αφορά το επιχειρησιακό μέρος αντιμετώπισης των ασύμμετρων απειλών, αυτό θα ανατίθεται εκάστοτε, ανάλογα με το είδος της εκτιμηθείσης απειλής και  ύστερα από  απόφαση του ΚΥΣΕΑ, στον αρμόδιο φορέα (ΕΛΑΣ, ΛΣ, ΠΣ ή και ΓΕΕΘΑ), ο οποίος και θα διευθύνει τις επιχειρήσεις από  το δικό του  κέντρο επιχειρήσεων.  Οι λοιποί φορείς θα συνδράμουν ανάλογα με τις δυνατότητές τους. Η όλη  δομή, οργάνωση και λειτουργία του φορέα αυτού θα πρέπει να αποτελέσουν  αντικείμενο ιδιαιτέρας μελέτης. 
   (4)  Τον προσδιορισμό  των περιπτώσεων και της εκτάσεως εμπλοκής των ΕΔ στην αντιμετώπιση τέτοιων απειλών και της αναγκαίας νομικής κάλυψης των κενών που παρουσιάζει το ισχύον νομικό πλαίσιο, στο θέμα αυτό.  Παράλληλα θα πρέπει να γίνει    αναθεώρηση των  δογμάτων, οργανωτικών δομών   των Δυνάμεων Ασφαλείας, προκειμένου να προβλεφθεί ο στρατηγικός – υποστηρικτικός αυτός ρόλος των ΕΔ στην αντιμετώπιση των ασύμμετρων απειλών. Ως πρότυπο θα μπορούσε να ληφθεί το Στρατηγικό Κέντρο Διαχειρίσεως Κρίσεων κατά τους Ολυμπιακούς Αγώνες 2004.
   (5) Τον προσδιορισμό  των περιπτώσεων και της εκτάσεως εμπλοκής των ΕΔ, κυρίως του Στρατού Ξηράς, στις πάσης φύσεως συμμαχικές ειρηνευτικές ή άλλες αποστολές, με γνώμονα την εξυπηρέτηση των Εθνικών Συμφερόντων και το γεγονός ότι η εμπλοκή αυτή αποσπά τις δυνάμεις από  την κύρια αποστολή τους και   μειώνει την ήδη προβληματική  και  ελλειμματική παρατακτή δύναμη των Μονάδων. 
  (6) Την ανάγκη εκπονήσεως ειδικής μελέτης από  αρμόδιο κρατικό κεντρικό φορέα για τη διαμόρφωση κοινού εθνικού δόγματος αντιμετωπίσεως(τομείς πρόληψης και αντίδρασης) των ασυμμέτρων απειλών, ως συνόλου και όπου απαιτείται μεμονωμένα, τον  καθορισμό της ελαχίστης υποδομής – διαδικασιών προστασίας ευαισθήτων πληροφοριών και τη διαμόρφωση κατευθυντηρίων οδηγιών για την εκπόνηση σχεδίων αντιμετώπισης τέτοιων απειλών(επιθέσεων). Επίσης για τη  διαπίστωση της ανάγκης και σκοπιμότητας αναδιάρθρωσης των υπηρεσιών πληροφοριών και εσωτερικής διασύνδεσης των συναρμοδίων υπηρεσιών και φορέων. Με βάση το δόγμα(τα) αυτό(ά) θα διαμορφωθούν τα αντίστοιχα δόγματα και αναληφθούν οι αναγκαίες δράσεις κάθε φορέα σε απόλυτο  συντονισμό με άλλους αρμοδίους, όπως κοινή εκπαίδευση, κοινά συστήματα πληροφόρησης κλπ.
   
  β. Η μελέτη σε συνεργασία με το Υπουργείο Δημοσίας Διοίκησης κλπ για τη διαπίστωση:
   (1). Της σκοπιμότητας και δυνατότητας  αλλαγής της  δομής και οργάνωσης των ταγμάτων προκαλύψεως με βάση τη συγκρότηση  ειδικών Μονάδων μεικτής συνθέσεως από μόνιμο προσωπικό του Στρατού Ξηράς(ΕΠΟΠ) και της ΕΛΑΣ (συνοριοφύλακες).
  (2). Της συμμετοχής(σε πρώτη φάση)   Αξιωματικών των ΕΔ στη Σχολή Εθνικής Ασφαλείας της ΕΛΑΣ και παράλληλα αύξηση του αριθμού των αξιωματικών των Σωμάτων Ασφαλείας που φοιτούν στη ΣΕΘΑ.  Σε δεύτερη φάση η εξέταση της δυνατότητας  ενοποίησης των Σχολών Εθνικής Αμύνης και Εθνικής Ασφαλείας σε Σχολή Εθνικής Αμύνης – Ασφαλείας. 
 
  γ. Σε επίπεδο ΓΕΕΘΑ θα πρέπει:
  (1) Να γίνει κτήμα σε όλα  τα στελέχη, κάθετα και οριζόντια στην κλίμακα της ιεραρχίας, ότι στο θέμα των ασυμμέτρων απειλών απαιτείται συνεχής εγρήγορση, διαρκής ανησυχία, αδιάλειπτος πληροφόρηση και ενημέρωση, στενή συνεργασία σε κλαδικό, διακλαδικό, εθνικό και διεθνές επίπεδο, ώστε η ενημέρωσή τους  να είναι συνεχής, επίκαιρη και πλήρης. Θέματα  στα οποία θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη βαρύτητα είναι η εκμετάλλευση της πληροφορικής, η αξιοποίηση  των νέων μορφών τεχνολογίας και η έμφαση  στις στρατηγικές πρόληψης. Επίσης  η βελτίωση του υπάρχοντος συστήματος πληροφόρησης και ασφαλείας  και η απρόσκοπτη, καλόπιστη, πολυεπίπεδη συνεργασία σε διακλαδικό και εθνικό και ευρύτερο περιφερειακό επίπεδο.
   (2) Να αποκτηθεί η κατάλληλη τεχνική, εκπαιδευτική και θεσμική υποδομή από τις Ε.Δ., για διεξαγωγή αμυντικών και επιθετικών επιχειρήσεων πληροφορικού πολέμου.
   (3) Στα Επιτελικά Όργανα Ασφαλείας του ΓΕΕΘΑ, των Γενικών Επιτελείων και των Μειζόνων Σχηματισμών των Κλάδων των ΕΔ, να προβλεφθρί ειδικό τμήμα με αρμοδιότητα τη συλλογή- επεξεργασία πληροφοριών, τη σχεδίαση και τον έλεγχο των μέτρων ασφαλείας για την αποτελεσματική αντιμετώπιση των ασύμμετρων απειλών. Το τμήμα αυτό να ασχολείται και με τη συνεχή εκτίμηση των ασυμμέτρων απειλών.
   (4) Να γίνει αναθεώρηση και συμπλήρωση των  σχετικών Κανονισμών Ασφαλείας, προκειμένου να περιλάβουν, όπου απαιτείται, τα θέματα που έχουν σχέση με τις ασύμμετρες απειλές.
    (5) Να προβλεφθεί στα προγράμματα εκπαιδεύσεως η διεξοδική εξέταση των ασυμμέτρων απειλών σε όλα τα επίπεδα εκπαίδευσης του προσωπικού, και ιδιαίτερα των στελεχών των Ε.Δ., σε στενή συνεργασία και   κοινή  εκπαίδευση  με το προσωπικό των Σωμάτων Ασφαλείας. 
   (6) Να μελετηθούν:
(α) Ο σαφής προσδιορισμός των περιπτώσεων, των προϋποθέσεων και της εκτάσεως εμπλοκής των ΕΔ στην αντιμετώπιση τέτοιων απειλών και της αναγκαίας νομικής κάλυψης, όπου απαιτείται και να υποβληθούν σχετικές προτάσεις αρμοδίως.
(β)  Ο σαφής προσδιορισμός των περιπτώσεων, των προϋποθέσεων και της εκτάσεως της  αναγκαίας εμπλοκής των ΕΔ, κυρίως του Στρατού Ξηράς στις πάσης φύσεως συμμαχικές ειρηνευτικές ή άλλες αποστολές. Έτσι θα περιορισθούν οι επιπτώσεις  που αυτές έχουν στην κύρια αποστολή τους και   στη μείωση της ήδη προβληματικής  και  ελλειμματικής παρατακτής δύναμης των Μονάδων και να υποβληθούν σχετικές προτάσεις αρμοδίως.
(γ) Η  συγκρότηση και δεύτερης Μονάδας ΡΒΧ Πολέμου, για την κάλυψη των αναγκών των Εδ στη βόρειο Ελλάδα, αλλά και ενίσχυση του κρατικού τομέα, όταν απαιτείται.

δ. Ειδικότερα οι ΕΔ στο σύνολό τους,  θα πρέπει να λάβουν τα ακόλουθα  μέτρα, στο πλαίσιο ενίσχυσης της άμυνάς τους έναντι των ασύμμετρων απειλών αλλά και της συμβολής τους στο ευρύτερο πλαίσιο της Εθνικής Ασφαλείας.
(1) Αναθεώρηση των Διακλαδικών και Κλαδικών Δογμάτων, ευθυγραμμιζόμενα με το αντίστοιχο Εθνικό(ά) Δόγμα(τα), ως ανωτέρω παράγραφος 23α. 
(2) Προσαρμογή της Στρατιωτικής Αξιολόγησης Κατάστασης (ΣΑΚ) ώστε να περιλαμβάνει και τις ασύμμετρες απειλές. Επίσης συμπλήρωση και  επέκταση του υφισταμένου στην Πολιτική  Εθνικής Αμύνης(ΠΕΑ)   κεφαλαίου περί ασυμμέτρων απειλών, ώστε να περιλαμβάνει λεπτομερέστερη ανάλυση  των απειλών αυτών, καθώς και  εκτίμηση των επιπτώσεων που αυτές έχουν στις συμβατικές απειλές.
(3) Διαρκής μέριμνα για την κατάλληλη στελέχωση της Ομάδας Εκτίμησης Κατάστασης (ΟΕΚ/ΓΕΕΘΑ) ώστε να ενεργεί αποτελεσματικά και εάν είναι δυνατό προληπτικά.
(4) Ομοίως διαρκής μέριμνα για την ενίσχυση των Διευθύνσεων ΨΕΠ, Η/Ν Πολέμου και Κυβερνοάμυνας, αλλά και της ΔΔΣΠ/ΓΕΕΘΑ με κατάλληλα εκπαιδευμένο προσωπικό καθώς και υιοθέτηση του μέτρου των εξωτερικών επιστημονικών συνεργατών.
(5) Επιδίωξη για εξασφάλιση στενλοτερης συνεργασίας της ΨΕΠ\ΓΕΕΘΑ με το Υπουργείο Τύπου.
(6) Ενίσχυση της επιβιωσιμότητας των πάσης φύσεως αυτοματοποιημένων συστημάτων και των συστημάτων C3 ΓΕΕΘΑ και ΓΕ.
(7) Ριζική περιστολή του αριθμού των συνδρομητών της κινητής τηλεφωνίας ΓΕΕΘΑ και ΓΕ στα απόλυτα απαραίτητα στελέχη.
(8)      Εξασφάλιση των επικοινωνιών των ΕΔ.
(9) Εμμονή στην επίτευξη του τεθέντος από το 2002 Διακλαδικού Στόχου για την δημιουργία Κρυπτοκινητής τηλεφωνίας των ΕΔ.
(10) Εκσυγχρονισμός των δυνατοτήτων ECCM των συστημάτων ΕΔ.

Α! ΑΝΑΛΥΣΗ 1ΟΥ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑ:
«Παρούσες και μελλοντικές απειλές για την Εθνική Ασφάλεια».    

24. Γενικά

            Η τελευταία δεκαετία του 20ου αιώνα και οι αρχές του 21ου σημαδεύτηκαν από σημαντικά πολιτικοστρατηγικά, αλλά και στρατιωτικά, γεγονότα (πτώση το τείχους του Βερολίνου, εξαφάνιση της ΕΣΣΔ,  συρράξεις στην πρώην Γιουγκοσλαβία,  συγκρούσεις  στις πρώην Σοβιετικές Δημοκρατίες, εισβολή στο Κουβέιτ, επεμβάσεις στο Αφγανιστάν και Ιράκ κλπ), και από πρωτόγνωρες τρομοκρατικές  ενέργειες, όπως οι επιθέσεις  11ης Σεπτεμβρίου στις ΗΠΑ και 11ης Μαρτίου στη Μαδρίτη,  στο Μπαλί, Κων/πολη, Αλγερία  κλπ. Τα γεγονότα αυτά προκάλεσαν  και δημιούργησαν σημαντικές αλλαγές στο διεθνές περιβάλλον εθνικής ασφαλείας, ιδίως με την εμφάνιση, πέρα από τις κλασσικές\συμβατικές απειλές,     νέων προκλήσεων και απειλών κατά της Εθνικής Ασφάλειας λαών και κρατών. Οι προκλήσεις και απειλές αυτές, γνωστές με τον όρο ασύμμετρες,  συνδέονται με την παγκοσμιοποίηση,  δεν έχουν σύνορα και κράτη και   είναι αλληλένδετες μεταξύ τους. Αυτό σημαίνει ότι οι διαχωριστικές γραμμές και τα όρια μεταξύ τους είναι ασαφή και επάλληλα. Οι απειλές αυτές  προέρχονται από παντού, κατευθύνονται σε πολλούς στόχους, εκδηλώνονται αιφνιδιαστικά και  ανομοιόμορφα. Ως τέτοιες απειλές αναφέρονται: η τρομοκρατία, η λαθρομετανάστευση, η διακίνηση προσώπων, η διακίνηση  και χρησιμοποίηση Όπλων Μαζικής Καταστροφής(ΟΜΚ) και οπλισμού, το οργανωμένο έγκλημα κ.α. Όλα τα προαναφερθέντα έχουν ως  συνέπεια το διεθνές  περιβάλλον   εθνικής  ασφαλείας να έχει ήδη εισέλθει  σε μια νέα  εποχή, η οποία χαρακτηρίζεται από τον επαναπροσδιορισμό  των ιδεολογιών,  των αξιών, των οικονομικών, πολιτικών και στρατηγικών δεδομένων, αλλά και των στρατιωτικών  συμμαχιών και των κοινωνικών διεργασιών και από την επανεξέταση των επιπέδων επίλυσης των τοπικών συγκρούσεων και αποτροπής ενός παγκοσμίου πολέμου. 
           Η  Ελλάδα, λόγω της γεωπολιτικής και γεωστρατηγικής θέσης  και   των διεθνών σχέσεων και συμμαχιών της, είναι δυνατόν  να εμπλακεί  στις νέες προκλήσεις και απειλές του 21ου αιώνα και να τεθεί  η εθνική της  ασφάλεια  και η  εδαφική της ακεραιότητα και κυριαρχία της σε κινδύνους, τόσο από τις γειτονικές χώρες(εγγύς περιβάλλον), όσο και από το Παγκόσμιο Περιβάλλον.  Οι τρομοκρατικές πράξεις των τελευταίων δεκαετιών δεν φαίνεται να συνδέεται με τα διεθνή δίκτυα τρομοκρατίας.
           Η εθνική  ασφάλεια  και η εδαφική ακεραιότητα και κυριαρχία της χώρας επιτυγχάνεται  με  την  χάραξη  υψηλής στρατηγικής, την σχεδίαση της εθνικής ασφαλείας και την οργάνωση της δομής και  δράσης των Δυνάμεων Ασφαλείας της χώρας (Ε.Δ. και Σ.Α.),  προς τον σκοπό της εξασφάλισης της πρόληψης, αποτροπής    και  καταστολής  των   απειλών του 21ου αιώνα, αντιμετωπίζεται από τις ΕΔ και ΣΑ, βάσει της κλασικής οργάνωσης δομής των υπηρεσιών τους και των σχετικών σχεδίων Εθνικής Ασφάλειας.  

24.  Παρούσα Κατάσταση

            α. Από τις μέχρι τώρα εμπειρίες και τις αναλύσεις ειδικών η    όλη κατάσταση, από απόψεως ασφαλείας, μπορεί να περιγραφεί σε γενικές γραμμές,  ως ακολούθως :
             (1) Η  εθνική ασφάλεια  των κρατών και λαών  δυνατόν  να  δεχθεί κατά τη διάρκεια του 21ου  αιώνα προκλήσεις και απειλές προερχόμενες από το εσωτερικό μιας χώρας, από το εγγύς   και από  το παγκόσμιο περιβάλλον.  
               (2) Οι χώρες του  Δυτικού κόσμου (ΗΠΑ, Ε.Ε),  ειδικότερα,  θα κληθούν κατά τον 21ο αιώνα  να αντιμετωπίσουν  κράτη ή μη κρατικές οντότητες που θα διαθέτουν, ενδεχομένως,   Όπλα Μαζικής καταστροφής(ΟΜΚ) 

           β.  Η Ελλάδα, χώρα φιλειρηνική, έχει χαράξει  στρατηγική εθνικής ασφαλείας, που αποσκοπεί στην εξασφάλιση της ανεξαρτησίας, της κυριαρχίας,  της ακεραιότητας  και  της προστασίας των συμφερόντων της.   Είναι ενδεχόμενο όμως, λόγω της γεωπολιτικής και γεωστρατηγικής θέσης της, μεταξύ Ευρώπης, Ασίας και Αφρικής, αλλά  και των διεθνών σχέσεων και  συμμαχιών της, ως μέλος της ΕΕ,  ΝΑΤΟ, ΟΑΣΕ και ΔΕΕ,  να καταστεί στόχος των  νέων προκλήσεων και απειλών 

.       γ. Οι, κατά της εθνικής ασφάλειας της Ελλάδας, προκλήσεις και  απειλές, δυνατόν να εκδηλωθούν, πέρα από  την κλασσική\συμβατική  μορφή της στρατιωτικής εισβολής στο έδαφος της επικράτειας    και με την μορφή της διάπραξης εγκληματικών πράξεων και άλλων εκδηλώσεων και ενεργειών  στο εσωτερικό της, ( ασύμμετρες απειλές).  Οι  νέες προκλήσεις και  απειλές αυτές είναι δυνατόν να λάβουν μεγάλες και επικίνδυνες διαστάσεις (πολλαπλές και μαζικές καταστροφές), αλλά και να   συνδυασθούν με την  κλασσική\συμβατική απειλή, οπότε θα  απαιτήσουν την  επιχειρησιακή συνεργασία  Ε.Δ.  και   Σ.Α. Αυτό έχει ως συνέπεια οι Ε. Δ. και τα Σ. Α. θα πρέπει να έχουν την απαιτούμενη Δομή και Οργάνωση, Διοίκηση και Έλεγχο, για την πρόληψη, αποτροπή και αντιμετώπιση των  νέων  προκλήσεων και απειλών και  την εξασφάλιση-κατοχύρωση της εθνικής ασφάλειας της χώρας.
 
              δ. Από τους Οργανικούς Νόμους των Σ. Α. δεν καλύπτεται πλήρως η παροχή συνδρομής ή υποστήριξης, σε επιχειρησιακό επίπεδο, από τις ΕΔ προς τα ΣΑ  κατά την  πρόληψη, αποτροπή και  καταστολή για το σύνολο   των  απειλών κατά της εθνικής ασφαλείας της χώρας.

 ε. Η διεθνής κοινότητα και οι διεθνείς οργανισμοί μετά τα διαδοχικά τρομοκρατικά κτυπήματα, ανέλαβαν πρωτοβουλία και ανέπτυξαν διεθνείς συνεργασίες και θέσπισαν νομικούς   κανόνες για την αντιμετώπιση του πολύ σοβαρού αυτού θέματος. Η Ελλάδα, εναρμονιζόμενη προς τις ρυθμίσεις των διεθνών αυτών οργανισμών, υπέγραψε-κύρωσε  τις Διεθνείς Συμβάσεις του ΟΗΕ  και τις  Αποφάσεις της ΕΕ,   τροποποίησε  τις διατάξεις  του Ποινικού Κώδικα  και του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας,   αναθεώρησε τα νομικά και διοικητικά πλαίσια και  βελτίωσε την διεθνή συνεργασία της, για  την πρόληψη, καταστολή  και εξάλειψη του φαινομένου  των σύγχρονων απειλών  σε όλες τις μορφές και εκδηλώσεις τους.  (Λεπτομέρειες όπως το Παράρτημα Α! ).          

   25.  Παρούσες  και  Μελλοντικές  Απειλές κατά τον 21ου Αιώνα. 

            α. Η συνεχής τελειοποίηση της τεχνολογίας έχει δημιουργήσει τον ισχυρότερο  παραγωγικό μηχανισμό που υπήρξε ποτέ πάνω στη γη, έχει όμως δημιουργήσει  και την μεγαλύτερη καταστροφική  μηχανή, η οποία, δυστυχώς και έτσι όπως έχουν εξελιχθεί τα πράγματα, μπορεί να βρεθεί στη διάθεση κάθε παράφρονα (Οργανώσεων ή ταραχοποιών κρατών).   
          
           β. Το διεθνές  περιβάλλον   εθνικής  ασφαλείας έχει ήδη εισέλθει  σε μια νέα  εποχή, η οποία χαρακτηρίζεται από τον επαναπροσδιορισμό  των ιδεολογιών,  των αξιών, των οικονομικών και πολιτικών δεδομένων, των στρατιωτικών  συμμαχιών και των κοινωνικών διεργασιών και από την επανεξέταση των επιπέδων επίλυσης των τοπικών συγκρούσεων και αποτροπής ενός παγκοσμίου πολέμου. Κύριο χαρακτηριστικό του είναι η κυριαρχία μιας υπερδυνάμεως, των ΗΠΑ, στο διεθνές σκηνικό, με τους λοιπούς δρώντες να μην είναι σε θέση, ακόμη, να παίξουν κεντρικό ρόλο, αρκούμενοι σε περιφερειακό ή δευτερεύοντα(ες). 

           γ. Τα κυριότερα ζητήματα που απασχολούν το διεθνές περιβάλλον εθνικής ασφαλείας  είναι: οι αλλαγές των συνόρων στην πρώην ΕΣΣΔ, οι αμφισβητήσεις  των καθεστώτων των αραβικών πετρέλαιο-παραγωγών  χωρών, οι διαφορές μεταξύ των αναπτυγμένων και αναπτυσσομένων χωρών, o έλεγχος  και η  εμπορία των πετρελαίων, η έξαρση και εξάπλωση του θρησκευτικού φανατισμού και η προσπάθεια μερικών χωρών, κυρίως ισλαμικών, στην ανάπτυξη   όπλων μαζικής καταστροφής, κλπ. 
   
          δ.  Όπως προελέχθη, οι πρώτες απειλές από το διεθνές περιβάλλον κατά της εθνικής ασφαλείας των λαών, οι οποίες εκδηλώθηκαν στα τέλη του 20ου και   στις αρχές του 21ου αιώνα, είναι: οι  τρομοκρατικές επιθέσεις  της  11ης Σεπτεμβρίου στις ΗΠΑ, της 11ης Μαρτίου στη Μαδρίτη, στο Μπαλί, Κων/πολη, Αλγερία, ο πρώτος πόλεμος στο Ιράκ, ο πόλεμος στα Αφγανιστάν, η εισβολή  στο Ιράκ, οι παράνομες μαζικές μεταναστεύσεις από χώρες πρώην κομμουνιστικές και τρίτου κόσμου, το οργανωμένο έγκλημα, η  παράνομη διακίνηση και εκμετάλλευση προσώπων, και τέλος ο Πληροφορι(α)κός Απόλεμος και οι παραφυάδες του.   Όλα αυτά σε συνδυασμό με τη διάλυση της πρώην Σοβιετικής Ενώσεως και τα ανακύψαντα εξ’ αυτής προβλήματα, όπως: εθνικισμοί, προσπάθειες αποσχίσεως εθνικών μειονοτήτων,  αλλά και η διάλυση της πρώην Γιουγκοσλαβίας, δημιούργησαν στο διεθνές περιβάλλον ένα κλίμα αβεβαιότητος και ασταθείας,   το  οποίο αντικατέστησε τη μέχρι τότε εύθραυστη μεν, αλλά υπαρκτή ισορροπία και ασφάλεια του τρόμου.  

           ε. Οι ειδικοί δεν συμφωνούν απόλυτα μεταξύ τους ως προς την κατηγοριοποίηση των κυριότερων, νέων  προκλήσεων  και  απειλών κατά της εθνικής ασφαλείας  κρατών και λαών. Κατ’ άλλους είναι:  Οι μεγάλοι πόλεμοι, οι τοπικές ή μικρής έντασης συρράξεις, οι ασύμμετρες απειλές, τα πυρηνικά όπλα, τα όπλα μαζικής καταστροφής  και οι μη κρατικές απειλές (ΗΠΑ)  . Άλλοι θεωρούν την  Τρομοκρατία, τα Βίαια, Ολοκληρωτικά, Ασταθή και Διεφθαρμένα Καθεστώτα, το Οργανωμένο Έγκλημα, το Θρησκευτικό  Φανατισμό, τους  Νοσηρούς  Εθνικισμούς, τις Χρονίζουσες Τοπικές Συρράξεις, τις  Αδιέξοδες Διεκδικήσεις, αλλά και τις αφανείς και υπόγειες παρεμβάσεις και οι υποκινήσεις   . Ενώ τρίτοι: τα προβλήματα δημοκρατίας σε κάποια νέα κράτη, τον ισλαμικό  φανατισμό,    την τρομοκρατία-αυτογενή  ή εισαγόμενη-στο εσωτερικό των χωρών και την μαζική παράνομη μετανάστευση   με τα συναφή κοινωνικά προβλήματα . Τέλος μια μερίδα αναλυτών θεωρούν ως κύριες απειλές    για την ασφάλεια του 21ου αιώνα   μόνο την τρομοκρατία, το οργανωμένο έγκλημα και τη διασπορά  των  όπλων μαζικής καταστροφής.   Κατά την    άποψη του μελετητού ως κυριότερες απειλές κατά τον 21ο αιώνα θεωρούνται οι κλασσικές\συμβατικές, όπως μεγάλοι πόλεμοι, οι τοπικές ή μικρής έντασης συρράξεις, οι εθνικισμοί και οι θρησκευτικοί φανατισμοί, οι αναθεωρητικές πολιτικές εκ μέρους ορισμένων κρατών, οι ασύμμετρες λεγόμενες απειλές από οπουδήποτε και οποιονδήποτε και εάν προέρχονται. Ως προς τις ασύμμετρες απειλές κυριότερες θεωρούμε την τρομοκρατία, το οργανωμένο έγκλημα σε όλες τις εκφάνσεις του, τη διασπορά και διακίνηση ΟΜΚ και οπλισμού, τη λαθρομετανάστευση και τις Πληροφορικές Επιχειρήσεις. Για τις ασύμμετρες απειλές θεωρούμε ότι έχουν λεχθεί και γραφεί πολλά και ως εκ τούτου παρέλκει η λεπτομερής ανάλυσή τους στην παρούσα μελέτη. Λεπτομερής ανάλυση έχει γίνει κατά το πρόσφατο παρελθόν και σε σχετική μελέτη της ομάδας Μελετών του ΣΕΕΘΑ, με τίτλο «ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΑΠΕΙΛΩΝ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ ΜΑΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ-ΣΥΝΔΡΟΜΗ ΕΝΟΠΛΩΝ ΔΥΝΑΜΕΩΝ» που έχει υποβληθεί στο ΓΕΕΘΑ.      

  στ. Οι ως άνω κύριες παρούσες και μελλοντικές απειλές ασφαλείας κατατάσσονται κατά πηγή προελεύσεως ως ακολούθως:
(1) Παρούσες και μελλοντικές  απειλές από το παγκόσμιο περιβάλλον.
(2) Παρούσες και μελλοντικές  απειλές από το εγγύς περιβάλλον.
(3) Παρούσες και μελλοντικές  απειλές προερχόμενες από το εσωτερικό    των χωρών.

ζ. Παρούσες και Μελλοντικές  Απειλές από το Παγκόσμιο Περιβάλλον.
Οι  προκλήσεις και απειλές από το Παγκόσμιο περιβάλλον   αποτελούν το «Παγκόσμιο Πρόβλημα Εθνικής Ασφαλείας», το οποίο  επηρεάζεται, διαμορφώνεται και εξελίσσεται από την πολιτική, η οποία διαμορφώνεται από  τις γεωστρατηγικές αντιλήψεις και τα δόγματα  των Μεγάλων Δυνάμεων. Ειδικότερα:
                 (1) Από τις ΗΠΑ, οι οποίες ως ακαταμάχητος, κυρίαρχος και μοναδικός   παράγοντας(υπερδύναμη) ρύθμισης των παγκοσμίων πραγμάτων και εξελίξεων, σχεδιάζει, επιλέγει πολιτικές, διπλωματικές, οικονομικές και πολλές φορές και στρατιωτικές πρωτοβουλίες(Γιουγκοσλαβία, Αφγανιστάν και  Ιράκ)  και διαμορφώνει τάσεις, που οδηγούν σε διαφοροποιήσεις της ισχύος και των ισορροπιών επί της γης.
                 (2) Από τη Ρωσία, η οποία  με τη δυναμική της επανεμφάνιση στην παγκόσμια σκηνή σε πολιτικό, διπλωματικό και κυρίως οικονομικό, στην  παρούσα φάση, πεδίο  αναπτύσσει  διμερείς η πολυμερείς σχέσεις, αξιοποιεί τις οικονομικές, κοινωνικές, πολιτικές και αναπτυξιακές  δυνατότητές της και επιδιώκει ανταγωνιστικά, τη σταδιακή αναγνώρισή της ως παγκοσμίου δυνάμεως πρώτης γραμμής.
      (3) Από την ΕΕ, η οποία πολιτικά, διπλωματικά και κυρίως με την οικονομική ισχύ της, αλλά και στρατιωτικά με δειλά, είναι γεγονός βήματα, προσπαθεί να μετεξελιχθεί από ισχυρή περιφερειακή δύναμη σε σημαντικό παγκόσμιο παίκτη .
(4) Από τις Ισλαμικές ή Αραβικές χώρες, οι οποίες ως  χώρες παραγωγής και εμπορίας πετρελαίου είναι στόχος άμεσων παρεμβάσεων στα καθεστώτα και τις πολιτικές τους, αλλά και συμβουλών, παραινέσεων, καθοδηγήσεων και απειλών από τις Μεγάλες Δυνάμεις.  Ενώ οι ισχυρές από αυτές λειτουργούν ως   ηγεμονικοί παράγοντες(δρώντες) σε τοπικό πεδίο, όπως  το Ιράν, το Πακιστάν, η Τουρκία, η Σαουδική Αραβία κ.α.                
                (5)  Από τις   Ιαπωνία, Κίνα, Ινδία,   οι οποίες ως  πολυπληθείς χώρες, ήδη ανεπτυγμένες ή ραγδαία αναπτυσσόμενες,  αντίστοιχα, ανταγωνίζονται και συναγωνίζονται τις Μεγάλες Δυνάμεις στον παγκόσμιο οικονομικό και πολιτικοστρατηγικό τομέα.
      (6) Από χώρες με ασταθή καθεστώτα του πλανήτη, κυρίως σε υποανάπτυκτες περιοχές, όπως Ν. Αμερική, Αφρική,  ή τις χώρες «παρίες»(rogue countries), όπως το Ιράν και η Β. Κορέα, οι οποίες για διαφόρους λόγους η κάθε μια δυνατόν να προκαλέσουν μικρής ή μεγάλης  εντάσεως απειλή για τη διεθνή ασφάλεια.

           η.  Παρούσες και Μελλοντικές  Απειλές  από το Εγγύς Περιβάλλον

            Οι νέες προκλήσεις και απειλές από το εγγύς περιβάλλον μπορούν να είναι κλασσικές\συμβατικές απειλές ή τοπικές συρράξεις, αλλά και σύγχρονες\ασύμμετρες και  αποτελούν το «Εσωτερικό Πρόβλημα Εθνικής Ασφαλείας των κρατών», το οποίο  επηρεάζεται, διαμορφώνεται και εξελίσσεται από τα «γεωστρατηγικά στοιχεία και δόγματα» των γειτονικών κρατών.    Στην κατηγορία αυτή εντάσσονται   απειλές προερχόμενες από :
                  (1)  Παραβιάσεις συνόρων (εναέριων, θαλάσσιων, ξηράς).
                 (2)  Τις αναζωπυρώσεις των εθνικιστικών, αυτονομιστικών  και αλυτρωτικών  τάσεων  των μειονοτήτων.
                 (3)  Την επιδίωξη εγκατάστασης ισλαμικών καθεστώτων, με την μορφή του φονταμενταλισμού.
   (4) Τη μεμονωμένη ή  συνδυασμένη χρησιμοποίηση ασυμμέτρων απειλών με σκοπό την  αμφισβήτηση της κυβερνητικής νομιμοποίησης στο εσωτερικό  των κρατών (διατάραξη δημόσιας τάξης) ή την υποβοήθηση συμβατικής ενεργείας άλλου κράτους.
 
  θ. Παρούσες και μελλοντικές  απειλές προερχόμενες από το εσωτερικό  περιβάλλον των χωρών.
   Ως τέτοιες θεωρούνται οι προερχόμενες:
   (1) Από τη μεμονωμένη ή  συνδυασμένη χρησιμοποίηση ασυμμέτρων απειλών με σκοπό την  αμφισβήτηση της κυβερνητικής νομιμοποίησης στο εσωτερικό  των κρατών (διατάραξη δημόσιας τάξης) ή την υποβοήθηση συμβατικής ενεργείας άλλου κράτους.  
   (2) Από     μεγάλης έκτασης  φυσικές καταστροφές, οι οποίες μπορούν να προκαλέσουν εσωτερική κρίση και αστάθεια.

   26. Παρούσες και Μελλοντικές  Απειλές κατά της Ελλάδας   
 
           α. Οι    προκλήσεις και απειλές κατά της Εθνικής Ασφάλειας  της Ελλάδας προέρχονται και από τις τρεις προαναφερθείσες πηγές δηλαδή  από το εσωτερικό, από το εγγύς περιβάλλον (γειτονικά κράτη),   και   από το παγκόσμιο περιβάλλον.   Οι από το εσωτερικό προκλήσεις και απειλές θα είναι  ασύμμετρες απειλές μεμονωμένες ή σε συνδυασμό με άλλες, συμβατικές ή μη, από το εγγύς ή το παγκόσμιο περιβάλλον, αλλά και από φυσικές καταστροφές μεγάλης εκτάσεως. Το αυτό ισχύει και για τις άλλες δύο κατηγορίες απειλών, τις από το εγγύς και το παγκόσμιο περιβάλλον.

          β.  Οι νέες προκλήσεις και απειλές από το εγγύς περιβάλλον (ασύμμετρες, συμβατικές απειλές ή τοπικές συρράξεις) αποτελούν το κύριο «Ελληνικό Πρόβλημα Εθνικής Ασφαλείας», το οποίο επηρεάζεται, διαμορφώνεται και εξελίσσεται  από τα στοιχεία των γειτονικών χωρών και ιδιαίτερα της Τουρκίας  και  ειδικότερα:
                 (1)  Από την Αλβανία, η οποία καλλιεργεί  «αλυτρωτική πολιτική»  προς το Κοσσυφοπέδιο, την ΠΓΔΜ  και προς την Ελληνική Θεσπρωτία, με σκοπό τη δημιουργία της Μεγάλης Αλβανίας (επεισόδιο  Αυλώνας). 
                 (2)  Από την ΠΓΔΜ, η οποία, ταυτόχρονα με την  κήρυξη της ανεξαρτησία της, προχώρησε στη συνταγματική καταγραφή της ως «Δημοκρατία της Μακεδονίας»  και στην καταχώρηση της υποθήκης του «αλυτρωτισμού» προς την Ελληνική Μακεδονία   και  την Βουλγαρική του Πιρίν (ονομασίες, χώρας και  αεροδρομίου).
                  (3)  Από την Βουλγαρία, η  οποία, τουλάχιστον ανεπίσημα,  μάλλον  αδυνατεί ή δεν επιθυμεί  να απαλλαγεί από το «ιδεώδες του εθνοτικού Βουλγαρικού χώρου».
                  (4)  Από την Τουρκία, η οποία,  με την αμφισβήτηση της κυριαρχίας και ελέγχου  του εναερίου χώρου, του δικαιώματος της επέκτασης των χωρικών υδάτων, του καθορισμού της υφαλοκρηπίδας στο Αιγαίο κατά τις δικές της επιδιώξεις, αλλά και  με την συντήρηση του μειονοτικού-θρησκευτικού θέματος στη Δυτική Θράκη, δημιουργεί ένα πλέγμα αναθεωρητισμού, ανακύκλωσης εντάσεων και κρίσεων (Ίμια, παραβιάσεις Αιγαίου, κα).

          γ.  Οι  νέες  προκλήσεις και απειλές από το παγκόσμιο περιβάλλον    αποτελούν επίσης «Ελληνικό Πρόβλημα Εθνικής Ασφαλείας», το οποίο  επηρεάζεται, διαμορφώνεται  και εξελίσσεται  από  τα στοιχεία των παγκόσμιων  πολιτικο-στρατηγικών εξελίξεων και ειδικότερα:
                 (1)  Από την  γεωγραφική θέση της Ελλάδας, στο σταυροδρόμι της ΝΑ Ευρώπης, όπου συναντώνται  τα γεωπολιτικά και γεωστρατηγικά συμφέροντα των Μεγάλων Δυνάμεων Αμερικής, Ευρώπης, Ρωσίας, Μέσης Ανατολής και Αφρικής.   
                 (2)  Από τη συμμετοχή της , ως μέλους,   στην Ε. Ε., το ΝΑΤΟ και άλλους Διεθνείς Οργανισμούς (ΔΑΣΕ, ΟΑΣΕ, ΔΕΕ, κλπ)
                 (3)   Από τις συμμαχικές και φιλικές σχέσεις  της Ελλάδας  με τις  ΗΠΑ και άλλες  χώρες (ΕΕ, τρίτου κόσμου, κλπ)
                 (4) Από κράτη ή εγκληματικές οργανώσεις που ενδεχομένως να δράσουν στο εσωτερικό με διάφορες μορφές(τρομοκρατία, οργανωμένο έγκλημα, ΟΜΚ),  στα πλαίσια των επιδιώξεών τους προς αποσταθεροποίηση της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας.
(5)  Από την ενδεχόμενη ένταξη της Ελλάδας, για λόγους που δεν διαφαίνονται στον άμεσο ορίζοντα, αλλά δεν μπορεί να αποκλεισθούν στο μέλλον ,  στην «κλίμακα των κρατών μίσους» ή των κρατών «παριών». 
 
27. Αντιμετώπιση των Συγχρόνων Προκλήσεων και Απειλών.
 
α. Η αντιμετώπιση των κλασσικών\συμβατικών απειλών από οπουδήποτε και εάν προέρχονται αποτελεί ευθύνη και αποστολή των Ενόπλων δυνάμεων της χώρας. 

           β. Η αντιμετώπιση των  λοιπών απειλών (ασύμμετρες, φυσικές καταστροφές) αποτελεί ευθύνη και αρμοδιότητα του λοιπού κρατικού τομέα με κύριους φορείς, σύμφωνα με το Σύνταγμα και την ισχύουσα  νομοθεσία, τα Σώματα Ασφαλείας(Ελληνική Αστυνομία, Πυροσβεστικό Σώμα και   Λιμενικό Σώμα). Ο ρόλος των ΕΔ είναι υποστηρικτικός των ΣΑ και επιζητείται από αυτά   σε εξαιρετικές περιπτώσεις και μόνο όταν οι δυνατότητες των ΣΑ για την αντιμετώπισή τους έχουν φθάσει  στα όριά τους. Για την υλοποίηση του  ρόλου και της αποστολής αυτής  πρέπει να καθορισθούν σαφώς οι αρμοδιότητες και οι ευθύνες και ενδεχομένως να γίνουν αναδιατάξεις δυνάμεων, αλλά και οι κατάλληλες προσαρμογές του ισχύοντος δικαίου, για την κάλυψη των περιπτώσεων που δεν υφίσταται νομοθετική ρύθμιση.

γ. Νομικό πλαίσιο αντιμετώπισης απειλών
Το ισχύον νομικό πλαίσιο καλύπτει «εν πολλοίς» τις ανάγκες αντιμετωπίσεως των ασύμμετρων απειλών. Υπάρχουν όμως κενά και ελλείψεις. Το ισχύον νομικό καθεστώς έχει, σε γενικές γραμμές, ως εξής:  
  (1) Τρομοκρατία
     (α) Ο ΟΗΕ ενέκρινε τη     Διεθνή  Σύμβαση του  1998 και ενθάρρυνε  τα κράτη:
1\  Να αναθεωρήσουν  επειγόντως τις υφιστάμενες νομικές διατάξεις  για την πρόληψη, καταστολή  και εξάλειψη της τρομοκρατίας  σε όλες τις μορφές και εκδηλώσεις της, με σκοπό να  διασφαλισθεί  ότι υπάρχει ένα πλήρες νομικό πλαίσιο που καλύπτει όλες τις πτυχές του ζητήματος και
2\  Να βελτιώσουν τη διεθνή  συνεργασία  τους  και να σχεδιάσουν και  υιοθετήσουν  αποτελεσματικά και  πρακτικά μέτρα  για την πρόληψη  των τρομοκρατικών πράξεων και την  δίωξη και τιμωρία  των δραστών τους.
      (β) Η Ε. Ε. με την απόφαση-πλαίσιο του Συμβουλίου της, της 6ης Δεκεμβρίου 2001, κατέγραψε τα εγκλήματα που συνθέτουν και στοιχειοθετούν την τρομοκρατία σαν ποινικό αδίκημα. Επίσης όρισε περιοριστικά και όχι ενδεικτικά τις πράξεις που θεωρούνται ως τρομοκρατικά εγκλήματα και τους σκοπούς των τρομοκρατών  και έταξε  προθεσμία-μέχρι 31 Δεκεμβρίου 2002- για την  μεταφορά και ενσωμάτωση των διατάξεων της απόφασης-πλαισίου  αυτής στις  εθνικές ποινικές τους νομοθεσίες  και ειδικότερα εκείνων που προβλέπουν και επιβάλλουν στους δράστες στερητικές της ελευθερίας ποινές.       
      (γ) Η Ελλάδα, μετά τα παραπάνω,  τροποποίησε  τις διατάξεις  του Ποινικού Κώδικα  και του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, κύρωσε τη Διεθνή Σύμβαση, αναθεώρησε τα νομικά και διοικητικά πλαίσια και  βελτίωσε τη  διεθνή συνεργασία της, για  την πρόληψη, καταστολή  και εξάλειψη του φαινομένου  των σύγχρονων απειλών  σε όλες τις μορφές και εκδηλώσεις τους. Επίσης για τη  δίωξη και τιμωρία των  δραστών και την προστασία του πολίτη από τις αξιόποινες πράξεις των εγκληματικών(τρομοκρατικών) οργανώσεων και  των τρομοκρατικών  βομβιστικών επιθέσεων. Οι ισχύουσες για την αντιμετώπιση των σύγχρονων απειλών  νομοθετικές ρυθμίσεις, όπως τροποποιήθηκαν και συμπληρώθηκαν, σύμφωνα με την Διεθνή Σύμβαση και την απόφαση-πλαίσιο της Ε. Ε, φαίνονται στο Παράρτημα Α! της παρούσης. Από τα κείμενα αυτά σταχυολογώντας τα σημαντικότερα σημεία σημειώνουμε τα ακόλουθα:
(δ). Τρομοκρατικές Οργανώσεις - Τρομοκρατικά  Εγκλήματα και  Στόχοι.
Η Απόφαση-Πλαίσιο του Συμβουλίου Ευρωπαϊκής Ένωσης, Δεκέμβριος 2001 και η Διεθνής Σύμβαση Νέας Υόρκης, (Νόμος 3116/2003), για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας και την καταστολή των  τρομοκρατικών βομβιστικών επιθέσεων,  κατέγραψαν και χαρακτήρισαν ως εξής τις  τρομοκρατικές οργανώσεις  και  τις τρομοκρατικές  δραστηριότητές τους:
                 1\ Τρομοκρατική  οργάνωση  θεωρείται η δομημένη  για  ορισμένο χρονικό διάστημα ένωση  περισσοτέρων των δύο προσώπων, που δρουν από κοινού προκειμένου να τελέσουν τρομοκρατικά  εγκλήματα. Διευκρινίζεται, ότι δομημένη ένωση σημαίνει ένωση που δεν συγκροτήθηκε τυχαία  με σκοπό να διαπράξει αμέσως ένα ορισμένο έγκλημα, αλλά έχει συνέχεια  στην σύνθεση ή την πολυσύνθετη δομή της και  τα μέλη της έχουν απαραιτήτως  καθορισμένους ρόλους.
       2\ Τρομοκρατικά εγκλήματα θεωρούνται οι εκ προθέσεως τελούμενες πράξεις, όταν ο δράστης ή οι δράστες  τις διαπράττουν  με σκοπό να εκφοβίσουν τον πληθυσμό, να εκβιάσουν τις  δημόσιες αρχές ή διεθνείς Οργανισμούς, να αποσταθεροποιήσουν τις πολιτικές,  συνταγματικές, οικονομικές και κοινωνικές  δομές της χώρας,  να προσβάλλουν τη ζωή ανθρώπων και να προκαλέσουν καταστροφές σε  δημόσιες  εγκαταστάσεις, εγκαταστάσεις ύδατος, ρεύματος.       
       3\ Στόχοι των τρομοκρατικών οργανώσεων είναι οι κρατικές,  κυβερνητικές και στρατιωτικές εγκαταστάσεις  και οι εγκαταστάσεις υποδομών και  του συστήματος  δημοσίων  μεταφορών της χώρας.    
4\ Μέλη Τρομοκρατικών Οργανώσεων  ή εγκληματικών οργανώσεων είναι τα πρόσωπα που εντάσσονται  σε δομημένες και με διαρκή δράση ομάδες  ή  ενώνονται με άλλα πρόσωπα  για να διαπράξουν κακουργήματα ή και πλημμελήματα  ή απειλούν ή χρησιμοποιούν βία  κατά δικαστικών λειτουργών,  ανακριτικών ή δικαστικών υπαλλήλων, μαρτύρων, πραγματογνωμόνων ή δωροδοκούν τα πρόσωπα αυτά. 
(ε) Υποχρεώσεις Κρατών- Διεθνής Συνεργασία
              Η Διεθνής Σύμβαση, για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας  ορίζει, ότι  τα κράτη-μέρη που υπέγραψαν και κύρωσαν την Σύμβαση, συνεργάζονται  και  λαμβάνουν όλα τα εφικτά και απαραίτητα  μέτρα, για την πρόληψη της τρομοκρατίας εντός ή  εκτός της επικράτειάς τους, την αντιμετώπιση των τρομοκρατικών βομβιστικών επιθέσεων, την διερεύνηση  των αδικημάτων,  την διασφάλιση του δράστη  για το σκοπό της  δίωξης ή έκδοσης, την επικοινωνία του δράστη  με  τον  εκπρόσωπο  του κράτους του οποίου  είναι υπήκοος ή την  μη ικανοποίηση  του αιτήματος  της έκδοσης ή νομικής συνδρομής, όταν πιστεύουν, ότι  γίνεται με σκοπό  τη δίωξη ή τιμωρία  του προσώπου, λόγω της φυλής,  θρησκείας, υπηκοότητας,  εθνικής καταγωγής,  ή πολιτικής γνώμης του. Λοιπά ως ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ  Α! και Ε!.

(2) Λαθρομετανάστευση
Η Λαθρομετανάστευση είναι  ένα υπαρκτό και λίαν σοβαρό πρόβλημα για τη χώρα μας.  Με τον νόμο 3386/18-8-05, του Υπουργείου Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης ρυθμίζονται τα θέματα μετανάστευσης. Επίσης ρυθμίζονται τα της χορηγήσεως άδειας διαμονής σε υπηκόους τρίτων χωρών που διέμεναν στην Ελλάδα μέχρι 31-12-04 και δεν συντρέχουν στο πρόσωπο τους λόγοι δημόσια τάξεως και ασφάλειας. Η αντιμετώπιση του προβλήματος της λαθρομετανάστευσης είναι  αρμοδιότητα του Υπουργείου Εσωτερικών και Εμπορικής Ναυτιλίας, πλην όμως οι Ένοπλες Δυνάμεις εμπλέκονται ενεργά, τόσο κατά τη διαδικασία επιτήρησης των συνόρων, όσο και για θέματα ενδιαίτησης των λαθρομεταναστών κατά τα πρώτα στάδια από την είσοδό τους στη χώρα. Λοιπά ως ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ζ!

(3) Οργανωμένο έγκλημα
     Οι συνηθέστερες μορφές του οργανωμένου εγκλήματος είναι η διακίνηση ναρκωτικών, οι κλοπές, οι εκβιασμοί, οι δολοφονίες, το ξέπλυμα βρώμικου χρήματος, η παράνομη διακίνηση οπλισμού, η παράνομη διακίνηση και εκμετάλλευση προσώπων, το δουλεμπόριο λαθρομεταναστών, η διακίνηση πλαστών χαρτονομισμάτων κλπ.
Οι διεθνείς οργανισμοί (ΟΗΕ, ΝΑΤΟ, ΟΑΣΕ, Ε.Ε.) και όλες σχεδόν οι χώρες έχουν λάβει πρόσθετα μέτρα για την αντιμετώπιση του οργανωμένου εγκλήματος. Τα μέτρα αυτά πρέπει να λεχθεί, ότι ανταποκρίνονται κυρίως στον τομέα της καταστολής και δε συνδυάζονται με αντίστοιχα μέτρα στον τομέα της πρόληψης του οργανωμένου εγκλήματος και των αιτίων που το προκαλούν. Οι χώρες που αποφασίζουν για το μέλλον του πλανήτη μας δε φαίνεται να ασχολούνται σε βάθος με τις παραμέτρους, οι οποίες παράγουν τη βία και τις ασύμμετρες απειλές κατά της διεθνούς ασφάλειας. 
Η αντιμετώπιση του οργανωμένου εγκλήματος στη χώρα μας ανήκει κατά κύριο λόγο στις αρχές ασφαλείας (Αστυνομία και Λιμενικό Σώμα) και δευτερευόντως στις τελωνειακές και τις άλλες αρχές του κρατικού μηχανισμού. Οι Ε. Δ. συνεισφέρουν στην αντιμετώπιση του οργανωμένου εγκλήματος με την φρούρηση – επιτήρηση των χερσαίων, θαλασσίων και εναερίων συνόρων μας ή σε ειδικές περιπτώσεις στη λήψη μέτρων ασφαλείας σε παραμεθόριες περιοχές. Η ΕΛ.ΑΣ ειδικότερα για την πρόληψη και καταστολή του οργανωμένου εγκλήματος ίδρυσε ειδικές υπηρεσίες (αλλοδαπών, εγκληματολογικών ερευνών, Η/Υ, δίωξης εκβιαστών και ληστών, ελέγχου πλαστών χαρτονομισμάτων, ηθών, ελέγχου συνόρων και λαθρομετανάστευσης).  Λοιπά ως ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ  Α!

(4) Διακίνηση ΟΜΚ και Οπλισμού
Οι διαστάσεις που έχει λάβει η διακίνηση του οπλισμού και των μέσων μαζικής καταστροφής, απαιτεί   διεθνή και συλλογική αντιμετώπιση, δηλαδή από όλα τα κράτη και τους διεθνείς οργανισμούς (ΟΗΕ, ΝΑΤΟ, ΙNTERPOL, EUROPOL).Η συλλογή και η ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των κρατών και των διεθνών οργανισμών είναι αναγκαία για την επιτυχή αντιμετώπιση της απειλής.  Λοιπά όπως στα ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ Α! και Ε!.
  
(5) Πληροφοριακός Πόλεμος
     Πέρα από τους σχετικούς διοικητικούς κανονισμούς, έχει κυρωθεί από τη Βουλή των Ελλήνων η σχετική με την ασφάλεια επικοινωνιών και πληροφοριών οδηγία της ΕΕ, σύμφωνα με την οποία το ΓΕΕΘΑ, ορίζεται Εθνική Αρχή Ασφαλείας. Πρόκειται για την υπ’ αρίθμ. 264\2001 απόφαση της ΕΕ, η οποία κυρώθηκε με το Ν. 325\2003.  Λοιπά όπως στα ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ Α! και ΣΤ!.  

         28. Μορφές, Εκδηλώσεις και Επιπτώσεις των  Συγχρόνων Προκλήσεων και Απειλών

          α. Οι σύγχρονες  προκλήσεις και  απειλές εκδηλώνονται με την μορφή  εισβολής στο έδαφος της επικράτειας και κυριαρχίας μια χώρας (απειλές πολέμου  ή άμυνας ή εξωτερικές ή τοπικές συρράξεις) και με την μορφή  επιθέσεων (εκρηκτικών, εμπρηστικών, αυτοκτονίας, αεροπειρατειών, χημικών, βιολογικών, αεροσκαφών, κλπ), κατά προσώπων και εγκαταστάσεων, στο εσωτερικό της χώρας (ασύμμετρες ή και απειλές εσωτερικής ασφάλειας) από μέλη εγκληματικών Οργανώσεων.

          β. Οι επιθέσεις με συμβατικούς μηχανισμούς (εκρηκτικούς, εμπρηστικούς, κλπ), δυνατόν να καταστούν και «όπλα μαζικής καταστροφής», εάν χρησιμοποιηθούν από μέλη εγκληματικών οργανώσεων σε περιβάλλον πόλεων. Τα «χειροποίητα εκρηκτικά»,  οι επιθέσεις αυτοκτονίας, η χρήση  βιολογικών και χημικών ουσιών και  η χρήση ΟΜΚ, αποτελούν σήμερα τις μεγαλύτερες απειλές για την ασφάλεια των  κατοίκων των πόλεων.
 
          γ. Οι πολλαπλές, θανατηφόρες και καταστροφικές,  εγκληματικές  επιθέσεις  στη Νέα Υόρκη, Μαδρίτη, Λονδίνο, Κάιρο, Μπαλί κ.λ.π. από  μέλη διεθνών  τρομοκρατικών και άλλων εγκληματικών οργανώσεων  και οι απειλές  τους  για παρόμοιες πράξεις  και σε άλλες μεγάλες πόλεις του κόσμου, κυρίως δυτικών χωρών, αποδεικνύουν, ότι οι  ασύμμετρες  απειλές  κατά στόχων εντός   αστικών  κέντρων  προκαλούν  τεράστιες μαζικές καταστροφές.

          δ. Οι πυρκαγιές, ειδικότερα, μπορούν να θεωρηθούν ως  εσωτερική  κατά της εθνικής ασφάλειας της χώρας απειλή, εφ΄ όσον οι δράστες ανήκουν σε εγκληματικές οργανώσεις,  συνδέονται με διεθνή δίκτυα Οργανωμένου Εγκλήματος, ενεργούν κατ΄ εντολή τους και αποβλέπουν στην πρόκληση τρόμου στους πολίτες ή στην εκβίαση  των  κυβερνήσεων.

          ε.   Παράνομη μετανάστευση.
           Οι μετανάστες  που εισέρχονται παράνομα  στη χώρα μας και απ΄ ευθείας από τις γειτονικές χώρες του πρώην ανατολικού συνασπισμού ή από ασιατικές ισλαμικές χώρες δια μέσου της Τουρκίας, είναι δυνατόν να  χρησιμοποιηθούν   από εγκληματικές οργανώσεις ως δράστες εγκληματικών πράξεων και να αποτελέσουν  απειλή  κατά της  εσωτερικής  ασφάλειας και ειδικότερα:
                  (1)  Όταν μεταξύ των λαθρομεταναστών εισέλθουν και μέλη εγκληματικών οργανώσεων, δια την εν καιρώ και βάση  εντολών  ανάληψη  τρομοκρατικής ή άλλης εγκληματικής δράσης στο εσωτερικό της χώρας.  Οι γειτονικές, αλλά  και οι ασιατικές χώρες είναι δυνατόν να εκμεταλλευτούν την μεταναστευτική αυτή δίοδο,   προς διακίνηση  μελών εγκληματικών οργανώσεων.
                (2)  Όταν, προ της εκδήλωσης μιας συμβατικής απειλής, οι γειτονικές χώρες επιχειρήσουν  προεισαγωγικά, δια  πρακτόρων τους, την διάπραξη στο εσωτερικό της χώρας τρομοκρατικών ή άλλων εγκληματικών πράξεων κατά εγκαταστάσεων ζωτικής σημασίας  ή  κυβερνητικών προσώπων, με σκοπό την αποσταθεροποίηση  της  εσωτερικής ασφάλειας  και  την πρόκληση τρόμου.

  στ. Οι σύγχρονες προκλήσεις και απειλές στο εσωτερικό της χώρας (ασύμμετρες ή απειλές ασφάλειας), αναλόγως των επιδιώξεων  των δραστών (καταστροφές, τρόμο, θανάτους) και του είδους των επιθέσεών τους (ρουκέτες, χειροποίητα εκρηκτικά, χημικά, βιολογικά, δολοφονίες, σφαγές), δυνατόν  να λάβουν  μεγάλες  διαστάσεις, να απειλήσουν ζωτικά σημεία της χώρας  και  να πλήξουν από ένα μέχρι και πολλαπλούς στόχους και  σε διάφορα σημεία της αυτής ή και άλλων περιοχών της χώρας.

         ζ.  Είναι δυνατόν σε περιπτώσεις μαζικών καταστροφών μεγάλης έκτασης  στο εσωτερικό της χώρας, από ασύμμετρες απειλές, να  απαιτηθεί η παροχή ενίσχυσης ή υποστήριξης των Ε.Δ προς τα  Σ.Α.  σε προσωπικό και μέσα, οπότε τίθεται  τα  θέματα  της νομιμοποίησης της παροχής ενίσχυσης ή υποστήριξης, αλλά και  διοίκησης  και ελέγχου, για τις περιπτώσεις που δεν υφίσταται.

        29.   Σχεδίαση Εθνικής Ασφαλείας της Χώρας

         α.  Η Ελλάδα δεν υπήρξε μέχρι σήμερα στόχος  της διεθνούς τρομοκρατίας και του διεθνούς οργανωμένου εγκλήματος. Οι τρομοκρατικές ενέργειες των προηγουμένων δεκαετιών και οι παράνομες πράξεις( κυρίως κοινού ποινικού δικαίου) των λαθρομεταναστών, θεωρούνται ως αυτογενείς παράνομες πράξεις και δεν έχει διαπιστωθεί, να συνδέονται με τα διεθνή δίκτυα, Τρομοκρατίας και Οργανωμένου Εγκλήματος (Λεπτομέρειες όπως στο ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Β!).

         β.  Τα περιστατικά των Ιμίων, Οτζαλάν και των Πυρκαγιών της Πελοποννήσου  απέδειξαν εμφανώς,  ότι η σχεδίαση  της Εθνικής Ασφάλειας της χώρας,  για  την   πρόληψη, αποτροπή και καταστολή των συμβατικών και ασυμμέτρων απειλών, αλλά και η διοίκηση και ο έλεγχος των επιχειρήσεων αντιμετώπισής τους από τις Δυνάμεις Ασφαλείας  (Ε.Δ και Σ.Α.), αλλά και τον λοιπό κρατικό τομέα, παρουσιάζουν σοβαρές αδυναμίες, κυρίως συντονισμού, οι οποίες πρέπει άμεσα να  θεραπευτούν.  

          γ. Η σχεδίαση της Εθνικής Ασφάλειας από τις Δυνάμεις Ασφαλείας (Ε.Δ. και Σ.Α.) για να  εξασφαλίσει την Εθνική Ασφάλεια της χώρας από τις παρούσες και μελλοντικές απειλές του εγγύς και  του παγκόσμιου περιβάλλοντος  απαιτεί:
               (1)  Έγκαιρη και ασφαλή πληροφόρηση, αποφυγή παραπληροφόρησης, αυξημένη ικανότητα πρόληψης, αποφασιστική δυνατότητα αποτροπής, βεβαιότητα αντιμετώπισης ή απόκρουσης, αποδεδειγμένη δυνατότητα καταστολής και ανταπόδοσης.
(2) Λογική και εξυπηρετούσα τα Εθνικά Συμφέροντα  συμμετοχή σε διεθνείς  ειρηνευτικές παρεμβάσεις 
              (3)  Ευελιξία και προσαρμοστικότητα, αναγκαίες αλλαγές και τροποποιήσεις,  ιδέες, σκέψεις  και εμπειρίες από το τοπικό και το  παγκόσμιο γίγνεσθαι  και τήρηση  των αρχών διοίκησης και ελέγχου.

          δ.  Δομή και Οργάνωση  των  Σ.Α 
           Τα Σ.Α. (ΕΛ-ΑΣ, ΠΣ και ΛΣ), σύμφωνα με τους οργανικούς τους Νόμους,  έχουν ως αποστολή τους :
              (1)  Την  πρόληψη και καταστολή  του εγκλήματος και την  προστασία  του κράτους και του δημοκρατικού πολιτεύματος στα πλαίσια της  συνταγματικής τάξης, που περιλαμβάνει την  άσκηση της αστυνομίας,  δημόσιας τάξης και κρατικής ασφάλειας, κλπ (Ν 1481/1984 και 2800/2000 «Οργανισμός  ΕΛ-ΑΣ).
             (2)  Την  αντιμετώπιση των συνεπειών  από τις φυσικές, τεχνολογικές και λοιπές καταστροφές, όπως σεισμοί, πλημμύρες, χημικές, βιολογικές, ραδιολογικές, πυρηνικές (ΡΒΧΠ) απειλές, κλπ (Οργανισμός Πυροσβεστικού Σώματος)
             (3)  Την άσκηση γενικών και ειδικών αστυνομικών καθηκόντων στις ευαίσθητες περιοχές (αιγιαλίτιδα ζώνη, λιμένες, παραλίες), την καταπολέμηση της μάστιγας των ναρκωτικών, του λαθρεμπορίου, της λαθρομετανάστευσης, της λαθραλιείας, την προστασία των πλοίων από παράνομες ενέργειες και την αντιμετώπιση των παρανόμων (τρομοκρατικών) ενεργειών (Οργανισμός Λιμενικού Σώματος).
     
            ε. Τα Σ. Α. (ΕΛ-ΑΣ, ΠΣ και ΛΣ), στα πλαίσια οδηγιών  του ΟΗΕ και ΕΕ,  αλλά και των αναγκών της δημόσιας τάξης και ασφάλειας, έχουν οργανώσει  την  Δομή τους  κατά τα διεθνή αστυνομικά πρότυπα  και σχεδιάσει την δράση της τους, βάσει «Σχεδίων Εθνικής Ασφάλειας». Επίσης έχουν σκοπό την εκπαίδευση του προσωπικού, την μελέτη του προβλήματος ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ  και την αντιμετώπιση (πρόληψη, αποτροπή και καταστολή) των εγκληματικών πράξεων και απειλών στο εσωτερικό της χώρας, τόσο από το εγγύς, όσο  και από το παγκόσμιο περιβάλλον.

           στ.  Η ΕΛ-ΑΣ ειδικότερα, για την εκπλήρωση, σε πανελλαδικό επίπεδο, της αποστολής της διαθέτει Ειδικές Μονάδες, Κέντρα  και Υπηρεσίες όπως:  Κέντρο Μελετών Ασφαλείας, Υπηρεσίες Αντιμετώπισης Ειδικών Εγκλημάτων Βίας και Καταστροφών, Εξουδετέρωσης Εκρηκτικών Μηχανισμών, Κέντρα Επιχειρήσεων, Μονάδες Αστυνομικών Επιχειρήσεων, Ελέγχου Συνόρων, Εναέριων Μέσων, Ελέγχου και Δίωξης Λαθρομεταναστών, Προστασίας Επισήμων Προσώπων, Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος, Οικονομικού Εγκλήματος, Αστυνομικών σκύλων,  κλπ (Λεπτομέρειες στο ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ  Γ!).

          ζ.  Αντιμετώπιση των απειλών
           (1)  Οι  παρούσες και μελλοντικές  απειλές  αντιμετωπίζονται  από τις Ε. Δ. και  τα Σ. Α.  κατά τον  λόγο  της  θεσμικής αποστολής  τους,  σύμφωνα  με το Σύνταγμα, τους Ειδικούς Οργανικούς Νόμους και τις Διεθνείς Συμβάσεις Συμμαχίας, Συνεργασίας και Υποχρεώσεων της Χώρας μας και ειδικότερα:
                (2)  Οι συμβατικές απειλές  ή απειλές άμυνας ή τοπικές συρράξεις αντιμετωπίζονται από τις Ε. Δ. της χώρας, βάσει σχετικών σχεδίων,  καθώς συνδέονται με απειλές από το εγγύς περιβάλλον, οι οποίες  στρέφονται  κατά της  εδαφικής ακεραιότητας και κυριαρχίας της χώρας. Εξ΄ αποστολής η αρμοδιότητα αντιμετώπισής τους ανήκει στις Ε. Δ.
           (3)  Τα Σ. Α. στις περιπτώσεις  συμβατικών απειλών ασκούν  υποστηρικτικό  προς τις  Ε. Δ. ρόλο, σύμφωνα με τον Νόμο περί «Κήρυξης σε κατάσταση Πολιορκίας της Χώρας» και του σχετικού νόμου για τις αρμοδιότητες του Αρχιστρατήγου  των Ε. Δ. της χώρας.
                 (4)  Οι  ασύμμετρες απειλές  ή απειλές ασφάλειας, αντιμετωπίζονται από τα Σ. Α., καθώς συνδέονται με τις απειλές από το εγγύς και παγκόσμιο περιβάλλον  (διεθνή δίκτυα της τρομοκρατίας και του Οργανωμένου Εγκλήματος) κατά της   κοινωνικής ειρήνης των πολιτών και της έννομης τάξης  στο εσωτερικό της χώρας. Εξ΄ αποστολής (Ιδρυτικοί Οργανικοί Νόμοι) η αρμοδιότητα αντιμετώπισής  τους ανήκει στα Σ. Α.
           (5) Οι Ε.Δ. στις περιπτώσεις  απειλών, στο εσωτερικό της χώρας (απειλές ασφάλειας), δεν συμμετέχουν στη  αντιμετώπισή  τους, ούτε νομιμοποιούνται,    από τους Οργανικούς νόμους των Σ.Α., να παράσχουν υποστηρικτικό ή ενισχυτικό ρόλο, για όλες τις περιπτώσεις. Γεγονός που σημαίνει ότι η  παροχή  ενίσχυσης ή υποστήριξης  των Ε.Δ. προς τα Σ.Α., αλλά και ο συντονισμός μεταξύ τους δεν καλύπτεται πλήρως από την ισχύουσα νομοθεσία.  Απαιτείται   νομοθετική ρύθμιση,  ύστερα από ενδελεχή μελέτη, η  οποία    θα  προβλέπει την κάλυψη   των περιπτώσεων εμπλοκής των ΕΔ στην αντιμετώπιση των ασυμμέτρων απειλών, αλλά και τη συγκρότηση  «ΚΕΝΤΡΙΚΟΥ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΙΚΟΥ ΟΡΓΑΝΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ» και την ανάλογη και αντίστοιχη προσαρμογή των Δυνάμεων Ασφαλείας(ΕΔ-ΣΑ), προς εξασφάλιση αυξημένων δυνατοτήτων συνεργασίας, συντονισμού, αλλά και υπαγωγής συμπραττόντων στοιχείων διαφόρων Υπουργείων και Κλάδων. 
   (6) Το προσωπικό των ΕΔ και των ΣΑ δεν υφίσταται κοινή εκπαίδευση σε θέματα ασυμμέτρων απειλών και συνεργασίας.
            (7)  Ένα υπόδειγμα οργανώσεως υποστηρικτικού-ενισχυτικού ρόλου (ειδικής νομοθετικής ρύθμισης) των Ε. Δ. προς τα Σ. Α., το οποίο κατά γενική  ομολογία πέτυχε απόλυτα, δημιουργήθηκε και  εφαρμόσθηκε για την πρόληψη, αποτροπή και αντιμετώπιση των απειλών, κατά την τέλεση των  Ολυμπιακών Αγώνων 2004. Με βάση αυτό το πρότυπο δημιουργήθηκαν  ειδικά όργανα σχεδιάσεως και συντονισμού, ενώ παράλληλα καθορίσθηκαν τα της:         
                        (α) Συνδρομής που οι Ε. Δ. παρέσχον προς τα Σ. Α με την διάθεση εξειδικευμένου προσωπικού για την φρούρηση και επιτήρηση στόχων, έλεγχο των συνόρων, ανίχνευση και εξουδετέρωση μηχανισμών (εκρηκτικών, εμπρηστικών, φονικών και καταστροφικών), συμβατικής ή υψηλής τεχνολογίας.  

                        (β) Τεχνικής υποστήριξης με την διάθεση πολεμικών μέσων συμβατικής-υψηλής  στρατιωτικής τεχνολογίας,  για τον έλεγχο, αναγνώριση, αναχαίτιση, επέμβαση  και αντιμετώπιση,  σύγχρονων  απειλών κατά στόχων στον επίγειο, θαλάσσιο και εναέριο χώρο. (Λεπτομέρειες ως Παράρτημα Δ!)

        30.  Μερικά Συμπεράσματα

          α Οι  απειλές (απειλές άμυνας και απειλές ασφάλειας)  από το  εγγύς και παγκόσμιο περιβάλλον είναι και παρούσες και  μελλοντικές  και δύνανται να απειλήσουν, τόσο την εδαφική ακεραιότητα και κυριαρχία της χώρας, όσο και την δημόσια τάξη και κοινωνική ειρήνη των πολιτών. 

          β Οι   προκλήσεις και απειλές κατά της εδαφικής ακεραιότητας και κυριαρχίας της χώρας αντιμετωπίζονται από τις Ε. Δ. της χώρας. Τα Σ. Α. παρέχουν  υποστηρικτικό ρόλο,  σύμφωνα με το Σύνταγμα και τους ειδικούς νόμους, περί καταστάσεως της χώρας.   

           γ Οι νέες προκλήσεις και  απειλές κατά της δημόσιας τάξης και κοινωνικής ειρήνης των πολιτών, στο εσωτερικό της χώρας (απειλές ασφάλειας), αντιμετωπίζονται από τα  Σ. Α.  και δεν προβλέπεται από τις ισχύουσες  οργανικές διατάξεις υποστηρικτικός ή ενισχυτικός  ρόλος των Ε. Δ. για αρκετές εκ των περιπτώσεων  των απειλών αυτών.

         δ Είναι ενδεχόμενο οι νέες προκλήσεις και  απειλές στο εσωτερικό της χώρας να λάβουν μεγάλες διαστάσεις και να απειλήσουν πολλές και ζωτικές λειτουργίες του κράτους ή πληθυσμούς αστικών κέντρων (Μαζικές Καταστροφές), οπότε καθίσταται αναγκαίος ο υποστηρικτικός  ή ενισχυτικός ρόλος των Ε. Δ. προς τα Σ. Α.

  ε Η παροχή  ενίσχυση ή υποστήριξη  των Ε.Δ. προς τα Σ.Α., αλλά και ο συντονισμός μεταξύ τους δεν καλύπτεται πλήρως από την ισχύουσα νομοθεσία. Ένα υπόδειγμα οργανώσεως υποστηρικτικού-ενισχυτικού ρόλου (με ειδική  νομοθετική  ρύθμιση ) των Ε. Δ. προς τα Σ. Α., το οποίο κατά γενική  ομολογία πέτυχε απόλυτα,   οργανώθηκε  και  εφαρμόσθηκε για την πρόληψη, αποτροπή και αντιμετώπιση των απειλών, κατά την τέλεση των  Ολυμπιακών Αγώνων 2004.   Με βάση αυτό το πρότυπο δημιουργήθηκαν  ειδικά όργανα σχεδιάσεως και συντονισμού, ενώ παράλληλα καθορίσθηκαν τα της  συνδρομής και της τεχνικής υποστήριξης και της διάθεσης πολεμικών μέσων που οι Ε. Δ. παρέσχον προς τα Σ.Α.  

                    στ Το προσωπικό των ΕΔ και των ΣΑ δεν υφίσταται κοινή εκπαίδευση σε θέματα ασυμμέτρων απειλών και συνεργασίας για αντιμετώπιση τέτοιων περιπτώσεων.

          ζ Οι νέες προκλήσεις και απειλές  κατά της εθνικής ασφαλείας της χώρας, ανάλογα  με τις μορφές και μεθόδους  των εκδηλώσεών τους, απαιτούν:
(1) Έγκαιρη και ασφαλή πληροφόρηση, αποφυγή παραπληροφόρησης, αυξημένη ικανότητα πρόληψης, αποφασιστική δυνατότητα αποτροπής, βεβαιότητα αντιμετώπισης ή απόκρουσης, αποδεδειγμένη δυνατότητα καταστολής και ανταπόδοσης και λογική και εξυπηρετούσα τα Εθνικά Συμφέροντα συμμετοχή σε διεθνείς  ειρηνευτικές παρεμβάσεις .
(2) Στρατηγική Εθνικής Ασφαλείας,  Δόγμα Εθνικής Ασφαλείας, Σχεδίαση Εθνικής Ασφαλείας και Κατάλληλη Οργάνωση Δυνάμεων Ασφαλείας.  

η. Η ύπαρξη κεντρικού συντονιστικού οργάνου Εθνικής Ασφαλείας  (Ε. Δ. και Σ. Α., αλλά και των λοιπών φορέων του κρατικού τομέα), με υποστηρικτικό στο  ΚΥΣΕΑ ρόλο, είναι  πρόδηλος και αναγκαία,  για την παρακολούθηση της εξέλιξης των εγκληματικών πράξεων στο εσωτερικό της χώρας, αλλά και των από το εξωτερικό προερχομένων, την παροχή υποστήριξης ή ενίσχυσης από τις Ε.Δ., τον  συντονισμό, διοίκηση  και έλεγχο των  επιχειρήσεων των  Ε. Δ. και Σ. Α και των λοιπών φορέων.    
 
 31. Προτάσεις

            α. Να ληφθεί υπόψη,  κατά τη σχεδίαση της Δομής-Οργάνωσης των Ε. Δ. για την αντιμετώπιση των απειλών  κατά της εθνικής ασφάλειας, και η Δομή-Οργάνωση των Σ.Α., καθώς και οι ισχύουσες διεθνείς συμβάσεις κλπ νομοθετικές διατάξεις.
 
            β. Να  προβλεφθεί στη Δομή και Οργάνωση των Ε.Δ. και η παροχή υποστηρικτικού  ή ενισχυτικού  ρόλου προς τα Σ. Α. κατά την αντιμετώπιση των μαζικών καταστροφών από απειλές, μεγάλης έκτασης, στο εσωτερικό της χώρας.

           γ. Να προβλεφθεί στη Δομή και Οργάνωση των Ε.Δ. και Σ.Α  η συγκρότηση και λειτουργία σε ανώτατο επίπεδο ενός «ΚΕΝΤΡΙΚΟΥ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΙΚΟΥ ΟΡΓΑΝΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ,  Ε.Δ. και Σ.Α. (ΚΣΟΕΘΑ/ΕΔ-ΣΑ)», για την παρακολούθηση της εξέλιξης των εγκληματικών πράξεων στο εσωτερικό της χώρας, την παροχή υποστηρικτικού ή ενισχυτικού  ρόλου των Ε. Δ.  προς τα Σ. Α. και την Διοίκηση και Έλεγχο  των Επιχειρήσεων.

          δ. Να  καταρτισθεί  από τις Ε.Δ και Σ.Α  «ΣΧΕΔΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ/ΕΔ-ΣΑ», βάση στρατηγικής, δόγματος, σχεδίασης και οργάνωσης της εθνικής ασφαλείας,  για την  αποτελεσματική πρόληψη, αποτροπή και καταστολή των εγκληματικών πράξεων από  απειλές, στο εσωτερικό της χώρας.
 
           ε. Να προβλεφθεί η συμμετοχή ανάλογου αριθμού στελεχών Ε.Δ. στις Σχολές Εκπαιδεύσεων, Μετεκπαιδεύσεων, Επιμορφώσεων και Εξειδικεύσεων, στη Σχολή  Εθνικής Ασφαλείας  και στο Κέντρο Μελετών Ασφαλείας της ΕΛ-ΑΣ . Να γίνουν οι δέουσες ενέργειες αρμοδίως για να γίνει η αναγκαία    νομοθετική ρύθμιση,  ύστερα από ενδελεχή μελέτη, η  οποία    θα  προβλέπει την κάλυψη  του συνόλου  των περιπτώσεων εμπλοκής των ΕΔ στην αντιμετώπιση των ασυμμέτρων απειλών, αλλά και τη συγκρότηση  «ΚΕΝΤΡΙΚΟΥ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΙΚΟΥ ΟΡΓΑΝΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ» και την ανάλογη και αντίστοιχη προσαρμογή των Δυνάμεων Ασφαλείας(ΕΔ-ΣΑ) και των λοιπών αρμοδίων φορέων του κρατικού τομέα, προς εξασφάλιση αυξημένων δυνατοτήτων συνεργασίας, συντονισμού, αλλά και υπαγωγής συμπραττόντων στοιχείων διαφόρων Υπουργείων και Κλάδων.

 

Β! ΑΝΑΛΥΣΗ 2ΟΥ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑ:
«Παρούσα κατάσταση και δυνατότητες της υφιστάμενης Δομής και Οργάνωσης των Ελληνικών Ενόπλων δυνάμεων για την αντιμετώπιση των συγχρόνων απειλών».

 ΕΙΣΑΓΩΓΗ

 32. Τα πάντα ρει.  Μετά την κατάρρευση του Συμφώνου της Βαρσοβίας ζούμε μια σταδιακή αλλαγή στις μορφές της βίας και του πολέμου, η οποία εν πολλοίς, παραμένει απαρατήρητη στην πολιτική δημοσιότητα.  Ο κλασσικός πόλεμος τείνει να γίνει είδος προς εξαφάνιση.  Στη θέση των κρατών, που μονοπωλούσαν τον πόλεμο, εμφανίζονται πλέον, όλο και συχνότερα, παρακρατικοί δρώντες – για τους οποίους η βία αποτελεί διαρκές πεδίο δράσης – από αντάρτες, λαθρεμπόρους, τρομοκράτες, παρακρατικές οργανώσεις με τοπική και παγκόσμια δραστηριοποίηση.  Χρηματοδοτούνται από πλούσιους ιδιώτες, κράτη, κοινότητες μεταναστών ή αναπτύσσουν εμπόριο ναρκωτικών και ανθρώπων.  Είναι φανερό πλέον ότι υπάρχει διασύνδεση ανάμεσα σε αυτές τις μορφές βίας και την πάρα- παγκοσμιοποίηση.

 33. Οι νέες αυτές απειλές, που από τις αρχές της δεκαετίας του 1990 καλούνται ασύμμετρες απειλές και αναλύονται στον πρώτο Παράγοντα   και στα ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ Ε!-ΣΤ!-Ζ!, της παρούσης, προέρχονται από ένα συνονθύλευμα αξιών, αντιλήψεων και συμφερόντων (κρατικών – παρακρατικών – ιδιωτικών).  Η πολεμική βία και η οργανωμένη εγκληματικότητα αλληλοδιαπλέκονται όλο και συχνότερα και με δυσκολία μπορούμε να διακρίνουμε μεταξύ μεγάλων εγκληματικών οργανώσεων, που ενδύονται πολιτικές αξιώσεις και ομάδων οπλισμένων οπαδών οι οποίοι τροφοδοτούνται από εμπόριο παράνομων προϊόντων.  Εάν μέχρι το 1990 η συνολική πολιτική τάξη των κρατών ήταν προγραμματισμένη για συμμετρία, βάσει της αρχής της κυριαρχίας, αυτό άλλαξε με την επικράτηση ασύμμετρων απειλών στο πλαίσιο μιας πολιτικής παγκόσμιας τάξης.  Η βία των ασύμμετρων απειλών διεξάγεται εντός του πληθυσμού, εναντίον του πληθυσμού και με ασπίδα τον πληθυσμό.

34 Η χώρα μας δεν θα μπορούσε να κρατηθεί εκτός αυτού του διεθνώς επικρατούντος κλίματος ανασφάλειας και αστάθειας.  Οι ασύμμετρες απειλές δεν αναχαιτίζονται στα σύνορα της χώρας μας και ήδη άλλες αποτελούν ορατή απειλή και άλλες είναι δυνατόν να εμφανισθούν στο μέλλον.  Παράλληλα, η χώρα μας αντιμετωπίζει σύμμετρες (συμβατικές) ή δισύμμετρες (αντιμετώπιση υπέρτερων δυνάμεων) απειλές που προέρχονται κυρίως από την γείτονα Τουρκία.  Η ιδιομορφία αυτή συνύπαρξης συμμέτρων (συμβατικών) και ασύμμετρων απειλών, συγκριτικά με άλλες χώρες που αντιμετωπίζουν μόνο ασύμμετρες απειλές, φέρει τη χώρα μας σε ακόμη δυσκολότερη θέση.

35. Για την  ανάλυση του παράγοντα ακολουθήθηκε η ακόλουθη μέθοδος:
Αρχικά και στον κορμό της μελέτης γίνεται μια συνοπτική ανάλυση των κυριοτέρων από τις ασύμμετρες απειλές και συγκεκριμένα της Τρομοκρατίας και των μορφών της, της Διακίνησης ΟΜΚ, της Λαθρομετανάστευσης και του Πληροφορικού Πολέμου, ενώ εκτενέστερη ανάλυση παρουσιάζεται στα Παραρτήματα ‘’Ε’’-‘’Ζ’’. ακολούθως εκτιμώνται οι επιπτώσεις που κάθε μια από τις απειλές αυτές έχει στην Εθνική Ασφάλεια, ενώ στη συνέχεια διερευνώνται οι τρόποι και τα μέσα αντιμετώπισης των απειλών αυτών και τέλος αναζητείται ο ρόλος των ΕΔ στην αντιμετώπιση κάθε μιας απειλής χωριστά, αλλά και στο σύνολό τους, όπως επίσης και σε συνδυασμό με την κύρια συμβατική κατά της χώρας μας απειλής.

ΤΡΟΜΟΚΡΑΤΙΑ – ΟΠΛΑ ΜΑΖΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗΣ

 36. Γενικά

  Η τρομοκρατία αποτελεί μια πτυχή των συγχρόνων ή ασύμμετρων απειλών που σαφώς βασίζεται στη χρήση βίας.  Αποσκοπεί στη διάβρωση της ψυχολογικής ισορροπίας μιας οργανωμένης κοινωνίας και στη δημιουργία πολιτικού αδιεξόδου.  Ως υποκατάστατο νέας μορφής πολέμου, η στρατηγική της συνίσταται στην άσκηση πίεσης προς το κράτος για να υιοθετήσει συγκεκριμένη συμπεριφορά.  Συνεπώς πρόκειται για μια επικοινωνιακή στρατηγική.
 Αν και δεν υπάρχει κοινά αποδεκτός ορισμός της τρομοκρατίας, για λόγους αντικειμενικούς και πολιτικούς, δυνατόν να ορισθεί ως «η μεθοδευμένη χρήση βίας με εγκληματική μορφή, που στρέφεται εναντίον των κρατικών νόμων, ανθρώπων, περιουσιών, απειλεί θεσμούς και ιδέες μιας κοινωνίας και αποσκοπεί στην επίτευξη πολιτικών ή ιδεολογικών στόχων».  (Άλλοι ορισμοί   όπως στο ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ε!).

 37. Η Απειλή

  α. Η τρομοκρατία, ως ασύμμετρη απειλή, εμπεριέχει την χρήση του αιφνιδιασμού σε όλες του τις διαστάσεις και την χρήση όπλων με τρόπους που δεν προβλέπονται στη σχεδίαση των οργανωμένων κρατών.  Το πεδίο της σύγκρουσης είναι άγνωστο, διότι από μια πλευρά βρίσκεται ένα οργανωμένο κράτος και από την άλλη «ομάδες συμφερόντων» τρομοκράτες.  Ο συνεχώς εξελισσόμενος τεχνολογικός «πολιτισμός» μας και η επικέντρωση των δραστηριοτήτων σε μεγάλα αστικά κέντρα, με υψηλή συγκέντρωση πληθυσμού, αυξάνουν την τρωτότητα.  Ζούμε σε κοινωνίες που βασίζονται σε μεγάλο βαθμό στην ομαλή συνεργατική λειτουργία μεγάλου αριθμού συστημάτων όπως, συγκοινωνίες, ενέργεια, επικοινωνίες, υδροδότηση, διατροφή, υγεία, περίθαλψη, δημόσια τάξη, οικονομία, εμπόριο κτλ.  Τυχόν  αποδυνάμωση  συνεπεία μιας καταστροφής μεγάλης έκτασης, δυνατόν να οδηγήσει στην κατάρρευση του κρατικού μηχανισμού με απρόβλεπτες συνέπειες.
 β. Η τρομοκρατία είναι πολύπλευρη ασύμμετρη απειλή και εμφανίζεται με διάφορες μορφές.  Ενδεικτικά αναφέρονται οι εξής:

   (1) Βιολογική Τρομοκρατία(Βιολογικά Όπλα)
    Η εσκεμμένη χρήση μικροοργανισμών, τοξικών και δηλητηρίων δυνατόν να προκαλέσουν τεράστιες βλάβες σε μια οργανωμένη κοινωνία.  Τυχόν γενετικές μεταλλάξεις ή «ενισχύσεις» αυτών σε εργαστήρια βιοτεχνολογίας ενδεχομένως να τα καταστήσουν απρόσβλητα.  Πρόκειται για ύπουλη μορφή διότι η χρήση τους είναι σχετικά εύκολη ενώ δεν ανιχνεύονται άμεσα.
   (2) Χημική  Τρομοκρατία (Χημικά όπλα)
    Τα χημικά όπλα μπορούν  να κλαπούν ή να κατασκευασθούν σε ένα χημικό εργαστήριο μετρίου επιπέδου με σχετική άνεση και να διοχετευθούν στο περιβάλλον (μετρό, υδραγωγεία, συστήματα κλιματισμού κτλ).
   (3) Πυρηνική Τρομοκρατία(Πυρηνικά Όπλα)
    Η περίπτωση απόκτησης ή κατασκευής μιας πυρηνική βόμβας από μια τρομοκρατική οργάνωση δεν είναι πλέον και η πιο σπάνια ή δύσκολη στην πραγματοποίησή της.  Το «χαμένο» πυρηνικό υλικό και οι πληροφορίες για την διακίνησή του μέσω του διεθνούς λαθρεμπορίου αποτελούν ανησυχητικές ενδείξεις.
   (4) Τρομοκρατία με συμβατικά όπλα
    Ρουκέτες, εκρηκτικά, πυροβόλα όπλα, χειροβομβίδες κτλ μπορεί κανείς εύκολα να προμηθευτεί και μάλιστα σε φτηνές τιμές.  (Περισσότερα στοιχεία για τις μορφές τρομοκρατίας όπως στο ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ «Ε»).
   (5) Στις διάφορες μορφές τρομοκρατικών ασύμμετρων απειλών θα πρέπει να εντάξουμε και τα Όπλα Μαζικής Καταστροφής (ΟΜΚ). Ενώ κατά την εποχή του ψυχρού πολέμου ο ρόλος τους ήταν καθαρά αποτρεπτικός, σήμερα θεωρούνται όπλα επιλογής των στρατιωτικών δυνάμεων δεύτερης τάξης ή ακόμη και μη κρατικών ομάδων (Περισσότερα στοιχεία όπως στο Παράρτημα «Ε»).

  γ. Η τρομοκρατία, ως σύγχρονη απειλή, εύκολα διαπλέκεται με άλλες μορφές ασύμμετρων απειλών, όπως πχ το οργανωμένο έγκλημα (εμπόριο ναρκωτικών, όπλων, πορνείας, λαθρομεταναστών, λαθρεμπόριο κλπ), διότι μέσω αυτού   με σχετική άνεση μπορούν να παρεισφρήσουν πράκτορες ξένων κρατών ή παρακρατικών οργανώσεων ή και ιδιωτικών συμφερόντων, για να προβούν σε τρομοκρατικές ενέργειες.  Ακόμη, είναι δυνατόν τρομοκρατικές ή παρακρατικές ομάδες να χρηματοδοτηθούν από ξένα κράτη ή παρακρατικές οργανώσεις ή μυστικές υπηρεσίες για να εκτελέσουν συγκεκριμένες ενέργειες.  Τέτοιες τρομοκρατικές ενέργειες δυνατόν να έχουν σχεδιασθεί κατά τρόπο ώστε να εξελιχθούν σε θερμό επεισόδιο και να συνδυασθούν με συμβατικές – εξωτερικές απειλές ή απλώς να κατευθύνονται από το εξωτερικό γιατί έτσι εξυπηρετούνται συμφέροντα.  Συνεπώς, η αντιμετώπισή τους γενικά δεν είναι ένα συνηθισμένο αστυνομικό πρόβλημα, αλλά μάλλον ένα σύνθετο πρόβλημα Εθνικής Ασφάλειας, δεδομένου ότι μια τρομοκρατική οργάνωση δεν είναι ορατή, λειτουργεί «εν κρυπτώ», διαθέτει μη ιεραρχική δικτυακή δομή, έχει το πλεονέκτημα του αιφνιδιαστικού κτυπήματος σε τόπο και χρόνο και χρησιμοποιεί μη συμβατικές μεθόδους βίας.

38. Η αντιμετώπιση της απειλής

  α. Η δομή και οργάνωση των τρομοκρατικών οργανώσεων καθιστούν ιδιαίτερα δυσχερή την αντιμετώπισή τους, τόσο στον τομέα της πρόληψης όσο και της καταστολής, με σημαντικό κόστος.

  β. Σήμερα, η αντιμετώπιση της τρομοκρατίας έχει ανατεθεί στις ειδικές Υπηρεσίες των Σωμάτων Ασφαλείας, οι οποίες ενεργούν βάσει του ισχύοντος Νομικού και Διοικητικού καθεστώτος (εσωτερικού και διεθνούς) και στα πλαίσια της Πολιτικοστρατιωτικής Συνεργασίας για την αντιμετώπιση των καταστροφικών φαινομένων που προξενούνται από τις σύγχρονες απειλές ή φυσικές καταστροφές.

  γ. Ο έλεγχος και η αντιμετώπιση (πρόληψη και καταστολή) της τρομοκρατίας στην Ελλάδα μπορεί να είναι αποτελεσματική, μόνο εάν:
   (1) Όλες οι πολιτικές δυνάμεις την καταδικάζουν.
   (2) Έχει καλλιεργηθεί στην κοινή γνώμη κλίμα πλήρους καταδίκης.
   (3) Οι αντιτρομοκρατικές ενέργειες δεν αποτελούν πεδίο ανταγωνισμού μεταξύ των κρατικών φορέων.
   (4) Υπάρχει συνεργασία  στον τομέα των πληροφοριών.

  δ. Η τρομοκρατία, ως πρόβλημα  Εθνικής Ασφάλειας, απαιτεί την διαμόρφωση μιας τακτικής συνδυασμένων επιχειρήσεων, με την υποστήριξη των Υπηρεσιών Πληροφοριών και Αντικατασκοπείας, όλων των εμπλεκομένων φορέων.  Σε ό,τι αφορά το καθαρά επιχειρησιακό μέρος πάταξης της τρομοκρατίας είναι ανάγκη να υπάρξει συγκεντρωτικός έλεγχος και Διοίκηση των αντιτρομοκρατικών ειδικών Μονάδων των ΣΑ.  Η δημιουργία μιας κεντρικής ηλεκτρονικής βάσης πληροφοριών, η οποία θα τροφοδοτείται, με δίκτυο, από όλους τους εμπλεκομένους φορείς (ΓΕΕΘΑ, ΕΛ.ΑΣ, Λιμενικό Σώμα, Πυροσβεστικό Σώμα, ΕΥΠ) αποτελεί το πρώτο απολύτως απαραίτητο βήμα στην αντιμετώπιση του θέματος. 
 
ε. Τονίζεται ιδιαιτέρως η αναγκαιότητα συλλογής και επεξεργασίας πληροφοριών για τις ασύμμετρες απειλές από όλους τους Δημόσιους φορείς που εμπλέκονται στην αντιμετώπισή τους (ΓΕΕΘΑ-ΕΛ.ΑΣ, ΛΣ, ΕΥΠ, ΥΠΕΞ, ΠΣ κτλ).  Η πρόληψη και καταστολή των συγχρόνων- ασύμμετρων απειλών είναι αδύνατη χωρίς την ύπαρξη επαρκών πληροφοριών και την δυνατότητα ορθών εκτιμήσεων.

  στ. Πρόσφατες εμπειρίες έχουν δείξει ότι η συνεργασία τόσο μεταξύ Υπουργείων όσο και μεταξύ των εμπλεκομένων, για την εθνική ασφάλεια, φορέων, δεν είναι και η πλέον αγαστή.  Παράλληλα, διαπιστώνεται η έλλειψη ενός υποστηρικτικού μηχανισμού στο επίπεδο του ΚΥΣΕΑ ως ανωτάτου οργάνου χειρισμού θεμάτων Εθνικής Ασφάλειας, με συνέπεια να μην αξιοποιούνται οι δυνατότητες των εμπλεκομένων φορέων (Λεπτομέρειες για τις αρμοδιότητες του ΚΥΣΕΑ και λοιπών θεσμικών οργάνων, όπως στον 3ο παράγοντα).

  ζ. Η αντιμετώπιση του προβλήματος συντονισμού δυνατόν να επιλυθεί με την δημιουργία ενός μικρού επιτελικού οργάνου «Επιτελείο Εθνικής Ασφάλειας» παρά το ΚΥΣΕΑ (δύο έως τρεις επιτελείς από κάθε εμπλεκόμενο φορέα των ΣΑ-ΕΥΠ-ΓΕΕΘΑ), όπου, τόσο σε «ειρηνική» περίοδο όσο και σε περίοδο «κρίσης», θα εισρέουν πληροφορίες αλλά και εκτιμήσεις πληροφοριών.  Το επιτελείο αυτό σε μόνιμη βάση θα επεξεργάζεται – αναλύει- διαχειρίζεται το υλικό αυτό και θα καταλήγει σε μια κοινή εκτίμηση, η οποία θα τίθεται υπόψη του ΚΥΣΕΑ, το οποίο και θα αποφασίζει ποιος φορέας θα αναλάβει τον περαιτέρω χειρισμό του θέματος σε επίπεδο τακτικής και επιχειρησιακής Διοίκησης μέσω των δικών τους Κέντρων Επιχειρήσεων.  Όλοι οι άλλοι φορείς συνδράμουν ανάλογα με τις δυνατότητές τους.  Η επάνδρωση του οργάνου αυτού θα πρέπει να γίνει με εξειδικευμένο στις πληροφορίες προσωπικό.  Η εκπαίδευση – μετεκπαίδευση – επιμόρφωση μέρους των στελεχών όλων των φορέων είναι απαραίτητη.  Η θέση του οργάνου αυτού δυνατόν να είναι παρά το ΕΘΚΕΠΙΧ του ΓΕΕΘΑ, για λόγους ασφαλείας.

 39. Ο ρόλος των ΕΔ

  Οι ΕΔ της χώρας δεν είναι δυνατόν να μη συμμετέχουν στη συνολική προσπάθεια του κράτους εξασφάλισης της Εθνικής Ασφάλειας, που με την ευρεία έννοια περιλαμβάνει τόσο τις εξωτερικές (σύμμετρες) όσο και τις σύγχρονες (ασύμμετρες) απειλές.  Οι ΕΔ όμως είναι δομημένες και οργανωμένες για να αντιμετωπίζουν πρωτίστως σύμμετρες ή δισύμμετρες απειλές.  Η χρησιμοποίησή τους στην καταπολέμηση της τρομοκρατίας είναι αναποτελεσματική, πλέον του ότι δεν νομιμοποιείται η χρήση τους σε αρκετές περιπτώσεις.  Στο δίλημμα, αν η δομή και οργάνωση των ΕΔ, θα πρέπει να εξυπηρετεί την αντιμετώπιση των ασύμμετρων ή συμμέτρων (συμβατικών) απειλών, η ισχύουσα Στρατιωτική Αξιολόγηση Κατάστασης (ΣΑΚ), θεσμικό κείμενο, δεν αφήνει αμφιβολίες ότι προτεραιότητα έχει η συμβατική απειλή.  Σημειωτέον ότι στην ΣΑΚ δεν αναφέρονται καθόλου οι ασύμμετρες απειλές.  Κρίνεται όμως σκόπιμο να αναθεωρηθεί ώστε να περιλαμβάνει και τις σύγχρονες – ασύμμετρες απειλές δεδομένου ότι είναι πολύ πιθανό να έχουν άμεση διασύνδεση.  Η συνδρομή όμως των ΕΔ είναι πολλαπλά χρήσιμη και επιβεβλημένη, πρωτίστως στον τομέα των πληροφοριών.  Στον τομέα καταστολής η διάθεση εξειδικευμένου προσωπικού ή μέσων που δεν διαθέτουν οι άλλοι φορείς (πχ Μονάδες ΡΒΧΠ, ηλεκτρονικά όργανα κλπ) δυνατόν να γίνεται όταν οι δυνατότητες των ΣΑ έχουν εξαντληθεί ή δεν υπάρχουν.  Γενικά, ο ρόλος των ΕΔ στην αντιμετώπιση της τρομοκρατίας είναι υποστηρικτικός προς τα ΣΑ εφόσον δεν σχετίζεται με εξωτερική απειλή.  Σε περίπτωση όμως, που τρομοκρατικές ενέργειες εξελίσσονται κατά τρόπο που οδηγούν σε θερμό επεισόδιο, τότε η αντιμετώπιση ανατίθεται στις ΕΔ, με τα Σώματα Ασφαλείας σε υποστηρικτικό ρόλο.  Η δομή και οργάνωση των ΕΔ πρέπει να μείνει προσαρμοσμένη στην αντιμετώπιση εξωτερικών απειλών, στα πλαίσια Εθνικής Ασφάλειας- Άμυνας της χώρας.  Οι όποιες προμήθειες συγχρόνου τεχνολογικού εξοπλισμού θα πρέπει να καλύπτουν πρωτίστως ανάγκες αντιμετώπισης εξωτερικών απειλών και δευτερευόντως ανάγκες ασύμμετρων απειλών.

ΛΑΘΡΟΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ

40. Γενικά

  α. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1990, μετά την κατάρρευση των καθεστώτων της Ανατολικής Ευρώπης και την διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης,   η χώρα μας αντιμετώπισε   πρόβλημα   παράνομης εισόδου λαθρομεταναστών, κυρίως Αλβανών υπηκόων, σε μεγάλους αριθμούς.
  β Ταυτόχρονα εμφανίζεται δραματική αύξηση λαθρομεταναστών και από την πλευρά της Τουρκίας.  Υπήκοοι, λιγότερο ανεπτυγμένων χωρών, προωθούνται έναντι αδρής αμοιβής και μέσω Τούρκων δουλεμπόρων στα ελληνικά παράλια, με την ελπίδα εύρεσης τόπου κατοικίας και εργασίας.  Παράλληλα, παρατηρείται αύξηση της εγκληματικότητας, παρότι ένα τμήμα των παράνομα εισερχομένων στη χώρα μας αλλοδαπών απελαύνεται στην πατρίδα τους, γεγονός που ταυτόχρονα μας στοιχίζει οικονομικά και δημιουργεί επίσης μια σειρά άλλων προβλημάτων.

  γ. Η χώρα μας, σε σχέση με τις γειτονικές, αλλά και γενικότερα τις μείζονες περιοχές (Βαλκάνια, Μέση Ανατολή, Αφρική), αποτελεί ταυτόχρονα ενδιάμεσο και τελικό τόπο προορισμού, υποδεχόμενη κάθε χρόνο μεγάλο αριθμό λαθρομεταναστών.
 
  δ.  Η επίδραση και οι συνέπειες από την αθρόα και σε μεγάλα αριθμητικά μεγέθη εισροή ξένων μεταναστών στη χώρα μας, επικεντρώνεται σε στοιχεία τέτοια που, όταν οι σχέσεις των μεταβληθούν, αποτελούν ασύμμετρες απειλές. Τα στοιχεία αυτά είναι :
   (1). Το δημογραφικό :  Η υπογεννητικότητα των Ελλήνων, η μείωση του ενεργού πληθυσμού σε συνδυασμό με την παρουσία 10% περίπου αλλοδαπών επί του συνόλου του πληθυσμού και οι αυξημένες γεννήσεις αλλοδαπών εντός Ελλάδος, συνιστούν σοβαρότατη απειλή, η οποία σε απροσδιόριστο βάθος χρόνου, πιθανώς να αλλοιώσει σημαντικά τον γενικό ή τοπικό πληθυσμό μιας περιοχής και να συμβεί έτσι στην Ελλάδα, ό,τι συνέβη στο Κοσσυφοπέδιο με τους Αλβανούς.
   (2). Το κοινωνικό :  Οι εισερχόμενοι μετανάστες αντιπροσωπεύουν τα κατώτερα στρώματα της κοινωνίας της χώρας των (οικονομικά- μορφωτικά), με συνέπεια μετάγγιση στη χώρα μας υποβαθμισμένης κουλτούρας.  Σε ένα ικανό μάλιστα αριθμό εισερχομένων, πρέπει να χρεωθεί και το στοιχείο της εγκληματικότητας (Αλβανοί, Σκοπιανοί, Ρουμάνοι κ.α.).  Η αναλογία των σε σχέση με τους Έλληνες κρατουμένους σε σωφρονιστικά καταστήματα το μαρτυρεί.  Η αύξηση μάλιστα της κινήσεως των ναρκωτικών είναι αποτέλεσμα της δραστηριότητας της συγκεκριμένης αυτής κατηγορίας λαθρομεταναστών.  Τα στατιστικά στοιχεία της εγκληματικότητας το επιβεβαιώνουν.
   (3) Η Εθνική Ασφάλεια : Πολυεπίπεδος η επίδραση, όπως :
    (α) Έλεγχος υπαίθρου.  Σε μερικές περιοχές της Ελληνοαλβανικής μεθορίου έχει δημιουργηθεί το καθεστώς της γης του κανενός, όπου ληστρικά στοιχεία έχουν δημιουργήσει κλίμα φοβίας και τάσεως εκκενώσεως των εκεί ευρισκομένων οικισμών.  Οι ασφαλιστικές εταιρείες απορρίπτουν ασφαλίσεις σε αυτές τις περιοχές.
    (β) Αίσθημα ανασφάλειας.  Ικανός αριθμός Ελλήνων αισθάνεται ότι είναι αιχμάλωτος στην ίδια του τη χώρα.
    (γ) Είσοδος υπόπτων ατόμων.  Στον όγκο των εισερχομένων μεταναστών υπάρχει και αριθμός εξ αυτών, σε μέγεθος μη δυνάμενος να προσδιορισθεί, που είναι εντεταλμένοι για διενέργεια κατασκοπείας ή συλλογής και αναφοράς πληροφοριών.  Οι χώρες προελεύσεως των κατά βάσιν είναι οι όμορες πχ από Τουρκία με τον μανδύα του Κούρδου πολιτικού πρόσφυγα ή από Αλβανία, ως οικονομικού μετανάστη ή επιχειρηματία.  Εκτιμάται δε, ότι αυτοί οι Αλβανοί ενεργούν και στο πλαίσιο εξυπηρετήσεως σχεδίου διεκδικήσεων για τη δημιουργία της Μεγάλης Αλβανίας ή οργανώσεως για μελλοντική δράση του UCK.(Λεπτομέρειες όπως στο ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ζ!

 41. Η απειλή

  α. Οι εισερχόμενοι μετανάστες- λαθρομετανάστες, ως άτομα, στόχο έχουν την αναζήτηση καλύτερης τύχης, η οποία βεβαίως έχει σαν βάση τη λύση του ατομικού τους οικονομικού προβλήματος.
  β. Οι χώρες   προελεύσεως αυτών, ως απορρέοντα στόχο έχουν την οικονομική ωφέλεια από τα εμβάσματα (εισαγωγή συναλλάγματος) των εδώ εργαζομένων μεταναστών υπηκόων τους.
  γ. Οι όμορες όμως χώρες, δυνατόν να εκμεταλλευθούν την εδώ παρουσία των δικών τους μεταναστών και κάτω από ορισμένες προϋποθέσεις, να επιδιώξουν την :
   (1) Δημιουργία συστήματος διακινήσεως ναρκωτικών, η οποία και επιφέρει την κοινωνική δυσλειτουργία στην προσβαλλομένη χώρα καθώς και την μείωση της βουλήσεως των νέων για ενεργό συμμετοχή στην υπόθεση της εθνικής άμυνας (στόχος στρατεύσιμοι νέοι).
   (2) Δημογραφική αλλοίωση συγκεκριμένων περιοχών του πληθυσμού της χώρας με τη δημιουργία μειονοτήτων – κοινοτήτων από μη υπάρχουσες μέχρι προ ολίγων ετών, με όλες τις εξ αυτών συνεπαγόμενες διεκδικήσεις.  Η παρουσία πχ του αλβανικού στοιχείου σε σοβαρό επί τοις εκατό ποσοστό σε κάποια περιοχή, σε συνδυασμό με την προκαλουμένη δημογραφική αλλοίωση, θα προκαλέσει επικίνδυνη αποσταθεροποίηση και τούτο είναι ασύμμετρος και υπολογίσιμη απειλή.  Αναφέρεται ότι στην κοινότητα του Νυμφαίου (κοντά στα αλβανικά σύνορα), οι Έλληνες κάτοικοι το χειμώνα είναι 25 και οι Αλβανοί 50.
   (3) Συλλογή πληροφοριών στρατιωτικού ενδιαφέροντος για εξυπηρέτηση σχεδίων επιχειρήσεων, πχ Τουρκική κατά Ελλάδος επίθεση, Αλβανικός «αλυτρωτικός» αγώνας για Τσαμουριά, Σκοπιανός «αλυτρωτικός» αγώνας για Μακεδονία.
   (4) Χρησιμοποίηση μεγάλου αριθμού μεταναστών για προσβολή (ή δολιοφθορά) κατά αναγνωρισμένων στόχων προ ενάρξεως ή και κατά τη διάρκεια στρατιωτικών επιχειρήσεων ή ανορθόδοξου πολέμου (Τούρκοι, Αλβανοί, Σκοπιανοί, Βούλγαροι).
   (5) Δημιουργία Εθνικών ή Θρησκευτικών ομάδων, η διασύνδεση των οποίων με εξτρεμιστικά ή κακοποιά στοιχεία, μπορεί να οδηγήσει στη συγκρότηση τρομοκρατικών ομάδων, που με τη σειρά τους, θα μπορούσαν να επιχειρήσουν την προσβολή συγκεκριμένων στόχων στρατιωτικού ενδιαφέροντος.

  δ. Η παράνομη εισβολή και εγκατάσταση στο Ελληνικό έδαφος των ξένων πληθυσμών, οπωσδήποτε αποτελεί εθνικό πρόβλημα.  Εάν  όμως δούμε το θέμα μεσο-μακροπρόθεσμα και υπό το πρίσμα των γεωπολιτικών ανακατατάξεων στα Βαλκάνια και των προβλημάτων μας με την Τουρκία, τότε σαφέστατα θα πρέπει να το χαρακτηρίσουμε ως πρόβλημα Εθνικής Ασφάλειας.  Συγκεκριμένα :
   (1) Είναι πλέον ήδη ορατές οι επιδιώξεις της μοναδικής υπερδύναμης να αλλάξει τις γεωπολιτικές ισορροπίες στα Βαλκάνια, ώστε  να αναχαιτισθεί η προσπάθεια της Ρωσίας να ασκήσει επιρροή στα Βαλκάνια (σήμερα το μοναδικό έρεισμα της είναι η Σερβία).  Οι επιδιώξεις αυτές συνίστανται κυρίως στην ενίσχυση του μουσουλμανικού παράγοντα, εφαρμόζοντας μια πολιτική των ασαφών λύσεων που – σύμφωνα με Αμερικανούς αναλυτές – αποτελεί σύγχρονη εκδοχή του «διαίρει και βασίλευε».  Η γνωστή ως «σιδηρά κυρία» Μάργκαρετ Θάτσερ σε βιβλίο της αναφέρει για την ίδια περιοχή (Βαλκάνια) «Αυτοί (Κλίντον και Μπλερ) είναι πεπεισμένοι ότι ο μόνος τρόπος για να σταματήσει ο εθνικισμός να δημιουργεί πολέμους και ακρότητες – να το πούμε ωμά- είναι η εξάλειψη της ίδιας της ιδέας του έθνους.  Ακόμη και αν δεχθούμε ότι η πολιτική αυτή των γεωπολιτικών αλλαγών δεν αφορά άμεσα την Ελλάδα, (για το οποίο δεν είμαστε απόλυτα σίγουροι) ήδη διαπιστώνουμε τις συνέπειες (λαθρομετανάστευση) που σαφώς επηρεάζουν τα ελληνικά συμφέροντα και την Εθνική Ασφάλεια.
   (2) Πέραν των πολιτικών στόχων και επιδιώξεων, όλη η στρατιωτική μας υποδομή είναι δυνατόν να αποτελέσει στόχο τρομοκρατικών επιθέσεων από στοιχεία, που σχετίζονται με την λαθρομετανάστευση, αφού η επιτυχία τέτοιων στόχων προκαλεί αίσθηση και δημιουργεί ανασφάλεια στην κοινή γνώμη, αν μάλιστα ληφθεί υπόψη ότι αυτοί οι στόχοι, που συμπεριλαμβάνονται στην υποδομή άμυνας και γενικότερα ασφάλειας, είναι φυλασσόμενοι χώροι.  Το μέγεθος και η σημασία του στόχου, προσδιορίζει και την απήχηση που θα έχει μια πιθανή προσβολή του στον πληθυσμό της χώρας αλλά και στο ηθικό των Ενόπλων Δυνάμεων γενικότερα.

  ε. Εν κατακλείδι  η λαθρομετανάστευση αποτελεί μείζον θέμα Εθνικής Ασφάλειας – Άμυνας ανεξάρτητα εάν ακόμη και σήμερα υποβαθμίζεται ή υποτιμάται από ιδεολογική σύγχυση ή αμηχανία ή σκοπιμότητα.

 42. Η αντιμετώπιση της Απειλής
  
  α Η αντιμετώπιση της λαθρομετανάστευσης και του συνακόλουθου οργανωμένου εγκλήματος έχει ανατεθεί στην ΕΛ.ΑΣ.  Συνίσταται δε στην πρόληψη και στην καταστολή.  Κύριοι συντελεστές είναι η αποτελεσματικότητα των Αστυνομικών Αρχών, η επιτάχυνση των διαδικασιών απέλασης, η αποτελεσματική συνεργασία μεταξύ συναρμοδίων φορέων (Ένοπλες Δυνάμεις, Λιμενικό Σώμα, ΕΥΠ, τοπικές αρχές κλπ), η συμμετοχή των πολιτών και η πολιτική βούληση.
  β. Στα πλαίσια της πρόληψης θα πρέπει να εντατικοποιηθούν οι έλεγχοι στα χερσαία, θαλάσσια και εναέρια σύνορά μας με σύγχρονα μέσα επιτήρησης και προστασίας και με προσαρμογή των σχεδίων προς τις εκάστοτε διαμορφούμενες συνθήκες.  Ο σημαντικότερος ίσως παράγοντας για την πρόληψη και καταστολή – έλεγχο της λαθρομετανάστευσης αλλά και του οργανωμένου εγκλήματος που πηγάζει από αυτές, είναι η συλλογή και επεξεργασία των πληροφοριών τόσο στον Ελλαδικό όσο και στον διεθνή χώρο.

 43. Ο ρόλος των ΕΔ

  α. Σύμφωνα με τον Ν 1975/91 και τη Συνθήκη SCHEGEN, η λαθρομετανάστευση εμπίπτει στην αρμοδιότητα του Υπουργείου Δημόσιας Τάξης.  Η συμμετοχή του Στρατού Ξηράς (ΣΞ) για την αντιμετώπιση της εισόδου των λαθρομεταναστών από τα χερσαία σύνορα, καθορίζεται με το σχέδιο «ΒΑΛΚΑΝΙΟ» ενώ οι λεπτομέρειες συνεργασίας ΣΞ και ΕΛ.ΑΣ ρυθμίζονται με σχετικό μνημόνιο.  Για την επιτήρηση των θαλασσίων συνόρων αντίστοιχα υπεύθυνο είναι το Λιμενικό Σώμα (ΛΣ) με την συνδρομή του Πολεμικού Ναυτικού (ΠΝ) βάσει του σχεδίου «ΠΟΣΕΙΔΩΝΙΟ».

  β. Ο ρόλος των ΕΔ στην αντιμετώπιση του φαινομένου είναι σημαντικός, ουσιαστικός αλλά περιορισμένος.  Τα Τάγματα Προκάλυψης και σήμερα Ειδικά Τάγματα Προκάλυψης (ΕΤΠ) έχουν ένα διττό ρόλο, την αντιμετώπιση των συμμέτρων (συμβατικών ) απειλών- που είναι και η κύρια αποστολή τους – και των ασύμμετρων απειλών με την μορφή της λαθρομετανάστευσης αλλά και του οργανωμένου εγκλήματος (διακίνηση μέσω συνόρων ναρκωτικών, όπλων και ανθρώπων).  Οι δυνατότητες που έχουν οι ΕΔ και τα λαμβανόμενα μέτρα σαφώς δεν επαρκούν για την αποτροπή της λαθρομετανάστευσης – οργανωμένου εγκλήματος για τους εξής λόγους:
   (1) Τα φυλάκια προκαλύψεως στην μεθόριο με Αλβανία, Σκόπια και Βουλγαρία έχουν περιορισθεί λόγω έλλειψης προσωπικού (μείωση θητείας στους 12 μήνες) και το εκτεταμένο των συνόρων.
   (2) Η προσπάθεια υποκατάστασης του ΣΞ με την ΕΛ.ΑΣ δεν ολοκληρώθηκε για λόγους που εκφεύγουν των ορίων της παρούσης.
   (3) Ο ρόλος του ΣΞ δεν συνάδει με ενέργειες όπως η σύλληψη και ο περαιτέρω χειρισμός λαθρομεταναστών λόγω μη νομιμοποίησης αλλά κυρίως λόγω έλλειψης κατάλληλης εκπαίδευσης.
   (4) Ο ανεπαρκής εξοπλισμός με κατάλληλα υλικοτεχνικά μέσα (σύγχρονα Radars, εντοπιστές ήχου κ.α.).

  γ. Οι σημερινές πραγματικές δυνατότητες των ΕΔ στον έλεγχο της λαθρομετανάστευσης, εντοπίζονται κυρίως στον τομέα της επιτήρησης των χερσαίων και θαλασσίων συνόρων μας, χωρίς δυνατότητα επεμβάσεως.  Ο εξοπλισμός των ΕΔ με σύγχρονα μέσα κρίνεται σκόπιμος  με την προϋπόθεση ότι η προμήθειά τους θα εξυπηρετεί πρωτίστως συμβατικές ανάγκες και δευτερευόντως τις ασύμμετρες απειλές.

  δ. Οι ΕΔ πρέπει να παραμείνουν ως ο σημαντικότερος αρωγός στην αντιμετώπιση της λαθρομετανάστευσης.  Το πρόβλημα συνίσταται στην συνεργασία των εμπλεκομένων φορέων και στην ύπαρξη αποδοτικού συστήματος ηλεκτρονικού δικτύου  πληροφοριών (συλλογή, επεξεργασία, εκμετάλλευση) σε τοπικό και κεντρικό – ανώτατο και διεθνές επίπεδο.
 
  ε. Οι παραπάνω αδυναμίες δυνατόν να εξαλειφθούν με την αναδιοργάνωση της προκάλυψης.  Συγκεκριμένα τα Ειδικά Τάγματα Προκαλύψεως(ΕΤΠ) να επανδρωθούν με προσωπικό του Στρατού και συνοριοφύλακες της ΕΛΑΣ. Το προσωπικό να είναι ΕΠΟΠ(όχι κληρωτοί) αφού προηγουμένως να έχει   εκπαιδευθεί κατάλληλα σε αποστολές επιτήρησης, αναγνώρισης και συλλογής πληροφοριών. Θα τους  ανατίθενται καθήκοντα παρατηρητού, σκοπού και περιπόλου.  Το τμήμα των συνοριοφυλάκων θα τηρείται σε κεντρικό τομέα της ζώνης ευθύνης του Τάγματος με αποστολή επέμβασης  όπου χρειασθεί για συλλήψεις, ελέγχους, ενίσχυση παρατηρητηρίων κτλ.  Στο επιτελείο του Τάγματος θα υπηρετούν αξκοί του Στρατού και της ΕΛ.ΑΣ.

  στ. Τα ΕΤΠ θα  διαβιβάζουν πληροφορίες, εκτιμήσεις, συμβάντα, επεισόδια κτλ. κατ’ ευθείαν στο «Επιτελείο Εθνικής Ασφάλειας»(προτείνεται για συγκρότηση), το οποίο δυνατόν να εδρεύει παρά το ΕΘΚΕΠΙΧ του ΓΕΕΘΑ με παράλληλη ενημέρωση των τοπικών στρατιωτικών και αστυνομικών αρχών. 

ζ. Τα ΕΤΠ θα πρέπει να είναι εξουσιοδοτημένα για εμπλοκές, ενέργειες και αντιδράσεις βάσει συγκεκριμένων Κανόνων Εμπλοκής. (Οι λεπτομέρειες συγκρότησης αποστολών, υπαγωγής, Διοίκησης, Υποστήριξης κλπ μπορούν να αποτελέσουν  αντικείμενο ιδιαιτέρας μελέτης).

  η. Επισημαίνεται η αναγκαιότητα συνδυασμού όλου του μηχανισμού επεξεργασίας των πληροφοριών και η ακρίβεια της πληροφορίας σε χρόνο και τόπο, προκειμένου να υπάρξει το επιθυμητό αποτέλεσμα.  Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να υπάρχει ένα ασφαλές δίκτυο Η/Υ, με τα κατάλληλα προγράμματα, που να υποστηρίζει τις ανάγκες αντιμετώπισης όχι μόνο της λαθρομετανάστευσης αλλά όλων  των ασύμμετρων απειλών , δηλαδή ένα πλήρες δίκτυο C4ISR (Διοίκηση, Έλεγχος, Επικοινωνίες, Υπολογιστές, πληροφορίες, Επιτήρηση, Αναγνώριση).

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΕΣ  ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ(INFO OPS)

 44. Γενικά

  α. Η αλματώδης εξέλιξη της τεχνολογίας στον τομέα των ηλεκτρονικών Υπολογιστών (Η/Υ) προσέφερε ένα άριστο εργαλείο- μέσο σε όλες τις επιστήμες με καταπληκτικές δυνατότητες για ανάπτυξη και πρόοδο.  Δεν άργησε όμως να καταστεί και όπλο με πρωτοφανείς δυνατότητες στα πλαίσια αντιπαλότητας μεταξύ ανθρώπων, ομάδων, επιχειρήσεων, κρατών κτλ με αποτέλεσμα να διαμορφωθεί μια νέα μορφή πολέμου. «ο πληροφορικός πόλεμος».  Ο όρος είναι αδόκιμος, όπως και πολλοί άλλοι που συναντώνται στη διεθνή βιβλιογραφία, όπως «πληροφοριακός πόλεμος» (information Warfare), «Κυβερνοπόλεμος» (Cyberwar), «πόλεμος Δικτύων» (Netwar) κτλ.  Με τον ευρύ όρο Πληροφορικές Επιχειρήσεις (info ops) αναφερόμαστε στους τομείς των ψυχολογικών επιχειρήσεων, των επιχειρήσεων Κυβερνοπολέμου και των επιχειρήσεων ηλεκτρονικού πολέμου (Η/Ν πόλεμος), ως μορφών ασύμμετρων απειλών.

  β. Την δεκαετία του 1980 οι Η/Υ κατέστησαν προσιτοί στους πολλούς ανθρώπους, ενώ παράλληλα αναπτύχθηκαν και δίκτυα διασύνδεσης μεταξύ αυτών που έδωσαν απτή υπόσταση στον Κυβερνοχώρο.  Τότε οι δεξιοτέχνες των Η/Υ άρχισαν να διεισδύουν σε Η/Υ άλλων που ήταν συνδεδεμένοι σε δίκτυα και να λαμβάνουν πληροφορίες ή να στέλνουν μηνύματα.  Οι εισβολείς αυτοί ονομάσθηκαν δικτυοπειρατές (hackers).  Η αρχικά ασήμαντη και άδολη αυτή δραστηριότητα δεν άργησε να εξελιχθεί την δεκαετία του 1990 ως ωφελιμιστική, δόλια και εχθρική.  Έτσι οι αυθαίρετες διεισδύσεις στους Η/Υ και τις βάσεις δεδομένων έλαβαν μεγάλες διαστάσεις και κατέστησαν επικίνδυνες.
 
 45. Η απειλή

  α. Οι απειλές της κατηγορίας αυτής είναι πολύμορφες και συνεχώς αυξανόμενες.  Δυνατόν να προκαλέσουν τεράστια προβλήματα, αν λάβει κανείς υπόψη του ότι οι τομείς πληροφορικής υποδομής μιας χώρας περιλαμβάνουν τραπεζικές δραστηριότητες, έλεγχο καυσίμων, μεταφορές, επικοινωνίες, συγκοινωνίες, μέσα ενημέρωσης, υπηρεσίας βοήθειας, κοινής ωφέλειας, συστήματα διοίκησης και ελέγχου, οπλικά συστήματα, έλεγχο εναέριας κυκλοφορίας κλπ.

  β. Θα πρέπει να τονισθεί ότι οι ασύμμετρες απειλές της κατηγορίας αυτής είναι οι πλέον ύπουλες και επικίνδυνες διότι πολλές δραστηριότητες ουδόλως αποκαλύπτονται λόγω του κεκαλυμμένου χαρακτήρα των και μπορούν να εφαρμοσθούν από πλήθος φορέων εσωτερικού και εξωτερικού, όπως λεπτομερώς αναφέρονται στο Παράρτημα ΣΤ!.

  γ. Κατατάσσοντας τις απειλές κατά κατηγορία ή τύπο διακρίνουμε :
   (1) Απειλή υπό τύπον ψυχολογικών επιχειρήσεων (ΨΕΠ).  Κρατικοί ή παρακρατικοί φορείς, μη κυβερνητικές οργανώσεις, τρομοκρατικές ομάδες, φορείς αλυτρωτισμού κτλ έχουν την δυνατότητα να δημοσιεύουν άρθρα κάθε είδους ιδεολογίας, να εκμεταλλεύονται το διαδίκτυο και τα ιδιωτικά ΜΜΕ, χρησιμοποιώντας πάντα την μέθοδο της «μισής αλήθειας», με αποτέλεσμα να επηρεάζουν κοινωνικές ομάδες και την κοινή γνώμη, να δημιουργούν ανησυχίες στον πληθυσμό και να διαμορφώνουν συνειδήσεις.  Στόχοι μπορεί να είναι το κύρος ή το ηθικό των στελεχών των ΕΔ ή των Σωμάτων Ασφαλείας και γενικά η υποβάθμιση όλων των φορέων του κρατικού μηχανισμού.
   (2) Απειλή υπό τύπον Κυβερνοπολέμου.  Η διείσδυση από hackers στα αυτοματοποιημένα συστήματα των οργανισμών κοινής ωφελείας (ΔΕΗ- ΟΤΕ- ΕΥΔΑΠ κτλ), στα δίκτυα των: ΥΕΘΑ- ΓΕΕΘΑ – ΓΕ-ΕΛΑΣ-ΠΣ-ΛΣ και στα μηχανογραφικά συστήματα Υπουργείων και κυβερνητικών φορέων, με σκοπό την παραπλάνηση ή αλλοίωση των στοιχείων ή ακόμη και την καταστροφή αρχείων.
   (3) Απειλή υπό τύπου Επιχειρήσεων Η/Ν Πολέμου.  Η απειλή αυτή αφορά κυρίως τις ΕΔ και τα ΣΑ με την μορφή της υποκλοπής και παρεμβολών.

δ. Γενικά οι απειλές αυτές προσδιορίζονται στις εξής μορφές:
   (1) Μη εξουσιοδοτημένη είσοδος στα συστήματα για παρακολούθηση, έλεγχο, απόκτηση πληροφοριών και εισαγωγή παραπλανητικών δεδομένων.
   (2) Καταστροφή βάσης δεδομένων, με ειδικό λογισμικό
   (3) Ενέργειες ηλεκτρονικής επίθεσης, όπως παραπλάνησης, jamming, ηλεκτρομαγνητικές βόμβες κλπ.
   (4) Εκτέλεση ψυχολογικών επιχειρήσεων μέσω πληροφορικών συστημάτων.
   (5) Εισαγωγή επικινδύνου λογισμικού όπως, ιών, σκουληκιών, Δούρειων Ίππων και Λογικών Βομβών.

 46. Η αντιμετώπιση της απειλής

  α. Η αντιμετώπιση των ασύμμετρων αυτών απειλών επιτυγχάνεται κυρίως με την λήψη παθητικών μέτρων ασφαλείας, στα πλαίσια της πρόληψης πληροφοριακών επιθέσεων, για να επιτευχθεί η εμπιστευτικότητα (μη αποκάλυψη πληροφοριών σε αναρμόδια πρόσωπα), η ακεραιότητα (πρόληψη μη εξουσιοδοτημένης μεταβολής πληροφοριών) και η διαθεσιμότητα (προστασία του δικτύου από καταστάσεις άρνησης λειτουργίας).
  β. Η καταστολή των απειλών αυτών ανήκει στην ΕΛ.ΑΣ με το ειδικό τμήμα Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος.
  γ. Το ότι το μεγαλύτερο μέρος του ζωτικού πληροφοριακού εξοπλισμού δεν κατασκευάζεται στην Ελλάδα , αλλά αγοράζεται από κατασκευαστές του εξωτερικού, οι οποίοι γνωρίζουν ευπάθειες και ασφάλειες του υλικού τους, καθιστά την αντιμετώπιση δυσκολότερη.
  δ. Τέλος, οι ιδιαιτερότητες- ιδιομορφίες που παρουσιάζει ιδίως η κυβερνοπειρατεία, καθιστούν την ασφάλεια- άμυνα εναντίον της πολύ δύσκολη έως αδύνατη.  Για τον λόγο αυτό ο τομέας αυτός χρήζει ιδιαιτέρας προσοχής τόσο από τις ΕΔ όσο και τους λοιπούς κυβερνητικούς φορείς.
  ε. Λεπτομέρειες και λοιπά στοιχεία όπως στο Παράρτημα ΣΤ!

 47. Ο ρόλος των ΕΔ

  α. Δεδομένου ότι η αντιμετώπιση των ασύμμετρων απειλών τύπου inf ops βασίζεται πρωτίστως στην πρόληψη με λήψη μέτρων ασφάλειας – άμυνας, ο ρόλος των ΕΔ είναι κυρίως επικουρικός.

  β. Στον τομέα των ΨΕΠ οι ΕΔ διαθέτουν ιδιαίτερο τμήμα στο ΓΕΕΘΑ, το οποίο όμως κρίνεται ανεπαρκές όπως φαίνεται στο παράρτημα Ζ! Για τους υπόλοιπους φορείς αρμόδια είναι η ΓΓ Τύπου και Πληροφοριών.  Προκύπτει όμως η ανάγκη υπάρξεως Εθνικού Δόγματος ΨΕΠ σε κυβερνητικό επίπεδο.

  γ. Στον τομέα του Κυβερνοπολέμου δεν απαιτείται αλλαγή του ρόλου των ΕΔ.  Ωστόσο, επειδή η απειλή αφορά όλους τους φορείς του Δημοσίου θα πρέπει να αποτελέσει αντικείμενο θεσμοθέτησης σε κυβερνητικό επίπεδο, με ενιαίο Εθνικό Φορέα και Εθνικό Δόγμα Κυβερνοάμυνας.

  δ. Στον τομέα Η/Ν πολέμου οι ΕΔ διαθέτουν ικανότητα Η/Ν πολέμου και μπορούν να συνδράμουν τα ΣΑ και λοιπούς κρατικούς φορείς ακόμη και με διάθεση τμημάτων για ενίσχυση των ΣΑ, για φυσική ασφάλεια σταθμών, κεραιών εκπομπής κτλ.

  ε. Γενικά, για το θέμα αυτό, δεν απαιτείται αναθεώρηση ή αλλαγή στην δομή και οργάνωση των ΕΔ.

 48. ΜΕΡΙΚΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

 α Γενικά

(1) Οι ασύμμετρες απειλές αποτελούν σύγχρονες εκδοχές των μορφών βίας (ορατές και μη ορατές), οι οποίες τείνουν να υποκαταστήσουν τους κλασσικούς πολέμους σε παγκόσμιο επίπεδο.  Αποτελούν ένα συνονθύλευμα αξιών, αντιλήψεων και συμφερόντων κρατικών, παρακρατικών ή ιδιωτικών.  Αναπτύσσονται στο πλαίσιο της παγκοσμιοποίησης και εξελίσσονται σε παραπαγκοσμιοποίηση.
   (2) Οι κυριότερες μορφές των ασύμμετρων απειλών συνοψίζονται στην Τρομοκρατία, στα Όπλα Μαζικής Καταστροφής (ΟΜΚ), στην Λαθρομετανάστευση, στο οργανωμένο έγκλημα και στις Info-ops (Κυβερνοπόλεμος, Ηλεκτρονικός (Η/Ν) πόλεμος, ψυχολογικός πόλεμος).  Αν και ορισμένες εξ αυτών δεν περιλαμβάνουν άμεση χρήση βίας, όπως πχ η λαθρομετανάστευση και info ops, εξακολουθούν να χαρακτηρίζονται ως απειλές, διότι αφ’ ενός διαπλέκονται με άλλες μορφές βίας, αφ’ ετέρου χρησιμοποιούνται ως υποστηρικτικό μέσο από χώρες που συνιστούν κύριες (σύμμετρες- συμβατικές) απειλές.
   (3) Ως μορφές βίας είναι εξαιρετικά φθηνές, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά προετοιμασία και διεξαγωγή.  Αντίθετα η πρόληψη και εξουδετέρωση αυτών απαιτούν σημαντικό κόστος.
   (4) Ιδιαίτερα για την χώρα μας παρουσιάζεται η ιδιομορφία συνύπαρξης συμμέτρων και ασυμμέτρων απειλών.  Η Στρατιωτική Αξιολόγηση Κατάστασης (ΣΑΚ) του ΓΕΕΘΑ δεν αφήνει περιθώρια αμφισβήτησης επ’ αυτού.  Οι περισσότερες χώρες του δυτικού κόσμου αντιμετωπίζουν μόνο ασύμμετρες απειλές.  Συνεπώς για την Ελλάδα το πρόβλημα είναι ακόμη οξύτερο.
   (5) Σε γενικές γραμμές η Δομή και Οργάνωση των ΕΔ πρέπει να παραμείνει ως έχει σήμερα.  Οποιαδήποτε αλλαγή θα πρέπει να εξυπηρετεί πρωτίστως ανάγκες αντιμετώπισης συμβατικών απειλών.  Το ίδιο ισχύει και για τον τομέα προμήθειας συγχρόνου τεχνολογικού εξοπλισμού. Εξαίρεση αποτελεί  η ανάγκη όπως, σε συνεργασία    με την ΕΛΑΣ, αναδιοργανωθούν  τα ΕΤΠ, ώστε η επάνδρωσή τους να περιλάβει τους συνοριοφύλακες της ΕΛΑΣ και μόνιμο στρατιωτικό προσωπικό(ΕΠΟΠ). Επίσης  η   αναγκαιότητα συγκροτήσεως και δεύτερης Μονάδας ΡΒΧ Πολέμου. Λεπτομέρειες στα οικεία μερικά συμπεράσματα. 

  β. Τρομοκρατία - ΟΜΚ 

   (1) Ο τρομοκράτης αιφνιδιάζει το συνεχώς ανέτοιμο κράτος, έχει την πρωτοβουλία και επινοεί τον τρόπο προσβολής.  Γι’ αυτό θα πρέπει να υπάρξει ρεαλιστικός και εξαντλητικός συνάμα κρατικός σχεδιασμός, ώστε τα γεγονότα να συμβούν όπως εμείς θα τα έχουμε προβλέψει και συνεπώς είτε να τα προλάβουμε, είτε να ελαχιστοποιήσουμε τις συνέπειες.
   (2) Όσο το κράτος δεν είναι σε θέση να εντοπίσει τον τρομοκράτη, τόσον αυτός θα επωφελείται της υπεροχής του.
   (3) Τα ΟΜΚ είναι δυνατόν να χρησιμοποιηθούν και από αντίπαλο κράτος οπουδήποτε και οποτεδήποτε, χωρίς να προηγηθεί κήρυξη πολέμου (ειρηνική ή πολεμική περίοδος).
   (4) Παρά τις πρωτοβουλίες που έχουν εκδηλωθεί είτε μονομερώς είτε από κοινού για τον έλεγχο των Όπλων Μαζικής Καταστροφής (ΟΜΚ), ο κίνδυνος της διασποράς και χρησιμοποίησής των δεν έχει εξαλειφθεί  και πρέπει να διατηρήσουμε ικανότητα πρόληψης και αντιμετώπισης τέτοιων απειλών. Η απειλή αυτού του είδους της τρομοκρατίας, είναι διαφορετική για κάθε χώρα και η αντιμετώπισή της απαιτεί διεθνή συνεργασία για πρόληψη της απειλής.
   (4) Η δομή και οργάνωση των τρομοκρατικών οργανώσεων, ο απρόβλεπτος και μη ανιχνεύσιμος χαρακτήρας των καθιστούν ιδιαίτερα δυσχερή την αντιμετώπισή τους τόσο στον τομέα της πρόληψης όσο και στον τομέα της εξουδετέρωσης και μάλιστα με σημαντικό κόστος.  Το ίδιο ισχύει και για τις άλλες μορφές ασύμμετρων απειλών όπως η λαθρομετανάστευση, οργανωμένο έγκλημα, κυβερνοπόλεμος κττ.
   (5) Οι ασύμμετρες απειλές οι οποίες εμπεριέχουν άμεση χρήση βίας (τρομοκρατία, οργανωμένο έγκλημα κτλ), δεν είναι πάντα ένα συνηθισμένο αστυνομικό πρόβλημα.  Πρόκειται για οργανώσεις που δεν είναι ορατές, δρουν εν κρυπτώ, δεν διαθέτουν ιεραρχική δικτυακή δομή, έχουν το πλεονέκτημα του αιφνιδιασμού και είναι δυνατό οι ενέργειές τους να συνδυάζονται με εξωτερικές απειλές (σύμμετρες).  Συνεπώς, κατ’ αρχήν, θα πρέπει να αντιμετωπίζονται ως πρόβλημα Εθνικής Ασφάλειας – Αμύνης.  Η παρακολούθηση σε εθνικό και διεθνές επίπεδο, από ειδικές οργανώσεις και Υπηρεσίες Ασφαλείας είναι επιτακτική ανάγκη στα πλαίσια της πρόληψης.
   (6) Για την ευχερέστερη αντιμετώπιση των αποτελεσμάτων των ΟΜΚ κρίνεται αναγκαία η συγκρότηση και δεύτερης Μονάδας ΡΒΧ Πολέμου, για κάλυψη αναγκών των ΕΔ βορείου Ελλάδος, αλλά και ενίσχυση του κρατικού τομέα.

  γ. Λαθρομετανάστευση
  
   (1) Η μαζική και ανεξέλεγκτη μετανάστευση- λαθρομετανάστευση ίσως είναι η μόνη ασύμμετρη απειλή που δεν εμπεριέχει την βία, πλην όμως αποτελεί σοβαρή απειλή μεσο- μακροπρόθεσμου χαρακτήρα, διότι δημιουργεί εθνικοπολιτισμικές και θρησκευτικές μειονότητες, οι οποίες – κατά κανόνα- διατηρούν την εθνική – θρησκευτική συνείδηση των χωρών τους, «γκετοποιούνται», διαταράσσουν την κοινωνική γαλήνη και αλλοιώνουν την εθνική συνοχή.  Υπολογίζεται ότι το 2015 ο πληθυσμός τους θα ανέλθει στο 23% του πληθυσμού της χώρας μας.
   (2) Η Τουρκία αποτελεί τον κύριο σταθμό μέσω του οποίου έρχεται ο μεγαλύτερος αριθμός μουσουλμάνων λαθρομεταναστών και μάλιστα από ιδιαίτερα φανατικές μουσουλμανικές χώρες.
   (3) Η διακίνησή τους γίνεται πλέον από διεθνή δίκτυα τα οποία συχνά εμπλέκονται και σε άλλες μορφές εγκληματικότητας, όπως διακίνηση ναρκωτικών και ανθρώπων για οικονομική και σεξουαλική εκμετάλλευση.
   (4) Ο κίνδυνος, μέσα στην μεγάλη μάζα των λαθρομεταναστών, να παρεισφρήσουν επίδοξοι ή κατασκευασθησόμενοι τρομοκράτες είναι μεγάλος.
   (5) Η απειλή ενισχύεται από το γεγονός ότι η πλειοψηφία των μεταναστών/ λαθρομεταναστών προέρχονται από όμορα κράτη, ιδιαιτέρως από την Αλβανία.
   (6) Για την αντιμετώπιση της λαθρομετανάστευσης στα χερσαία σύνορα μας, κρίνεται σκόπιμη η δημιουργία μικτών ΕΤΠ με μόνιμο (όχι κληρωτοί) προσωπικό του ΣΞ και της ΕΛ.ΑΣ (συνοριοφύλακες). 

δ. Πληροφορικές επιχειρήσεις (Info ops)

   Οι πλέον όμως ύπουλες – πολύμορφες και συνεχώς αυξανόμενες ασύμμετρες απειλές είναι αυτές που προκύπτουν από τις πληροφορικές επιχειρήσεις (info ops) οι οποίες περιλαμβάνουν κυρίως ψυχολογικές επιχειρήσεις (ΨΕΠ), επιχειρήσεις Κυβερνοπολέμου και επιχειρήσεις ηλεκτρονικού (Η/Ν) πολέμου.  Κύριο χαρακτηριστικό τους είναι ότι διεξάγονται καλυμμένα και δύσκολα ανιχνεύονται.

  ε. Ασύμμετρες Απειλές και Εθνική Ασφάλεια

   (1) Το γεγονός ότι οι περισσότερες ασύμμετρες απειλές διαπλέκονται μεταξύ τους, σε βαθμό που είναι δύσκολο να διακρίνει κανείς τις μορφές της πχ λαθρομετανάστευση και οργανωμένο έγκλημα, περιπλέκει ακόμη περισσότερο την αντιμετώπισή τους.
   (2) Αξιοσημείωτο είναι ότι ΟΛΕΣ οι ασύμμετρες απειλές δυνητικά αποτελούν μέσο χρησιμοποιήσεως κρατικών ή παρακρατικών ή μυστικών υπηρεσιών ή ιδιωτικών συμφερόντων.  Ο συνδυασμός αυτών με τις συμβατικές (σύμμετρες) απειλές θα πρέπει να θεωρείται πιθανός, ανάλογα του επιδιωκόμενου σκοπού της εξωτερικής (συμβατικής) απειλής.
   (3) Ο έλεγχος και η αναχαίτιση των ασύμμετρων απειλών, ως πρόβλημα Εθνικής Ασφάλειας, πρέπει να αντιμετωπίζεται συγκεντρωτικά από το κράτος, δηλαδή με ενεργό συμμετοχή όλων των εμπλεκομένων, καθ’ αρμοδιότητα, φορέων του κρατικού μηχανισμού.  Ο απρόβλεπτος και μη ανιχνεύσιμος χαρακτήρας των απειλών αυτών επιβάλλει την ύπαρξη ενός αρτίου, ασφαλούς και αποδοτικού διαδικτύου πληροφοριών, στα πλαίσια ενός υποστηρικτικού μηχανισμού, ο οποίος θα προβαίνει σε εκτίμηση καταστάσεων Εθνικής Ασφάλειας.
   (4) Το βασικό πρόβλημα αντιμετώπισης των ασύμμετρων απειλών σήμερα, σε εθνικό επίπεδο, εντοπίζεται στην συνεργασία των Υπουργείων και των εμπλεκομένων φορέων, η οποία δεν φαίνεται να είναι και η πλέον αγαστή.
   (5) Η Πολιτεία πρέπει να κατανοήσει το μέγεθος της απειλής και αφού αξιολογήσει τις δυνατότητες και τις αντιστοιχίες, να χρηματοδοτήσει με τα αναγκαιούντα ποσά ένα αποτελεσματικό σύστημα συλλογής πληροφοριών, πρόληψης και καταστολής.
   (6) Οι πολίτες πρέπει να ενημερωθούν για το μεγεθος της σοβαρότητας του εξελισσομένου φαινομένου, δηλαδή της δυνατότητας μικρών ομάδων να προκαλούν μαζικές απώλειες και καταστροφές και να συνεργάζονται ουσιαστικά με τους υπεύθυνους φορείς ασφαλείας.
   (7) Η συλλογή πληροφοριών και η εκτίμηση της απειλής, είναι οι βασικοί παράγοντες που θα οδηγήσουν την κυβέρνηση στην οργάνωση της ασφάλειας του κράτους, με τις ΕΔ πρωτοπόρες στην συνεχή αυτή προσπάθεια.
   (8) Για την αντιμετώπιση των απειλών κρίνεται σκόπιμο να δημιουργηθεί ένας ολιγομελής επιτελικός υποστηρικτικός φορέας ως ανώτατο όργανο συντονισμού και σχεδιάσεως, του ΚΥΣΕΑ, ο οποίος θα προβαίνει σε συνεχή εκτίμηση της λαταστάσεως Εθνικής Ασφάλειας και θα εισηγείται τη  στρατηγική την τακτική συνδυασμένων επιχειρήσεων πληροφοριών και αντικατασκοπείας που θα τίθενται υπόψη του ΚΥΣΕΑ.  Θα επανδρώνεται από εκπαιδευμένους στις πληροφορίες , δύο έως τρεις εκπροσώπους των αρμοδίων φορέων (ΥΠΕΞ, ΓΓ -ΤΠ, ΓΕΕΘΑ, ΕΥΠ, ΕΛΑΣ, ΛΣ, ΠΣ, ΓΓ τύπου και πληροφοριών) και θα υποστηρίζεται από ανάλογο δίκτυο Η/Υ.  Η θέση του για λόγους ασφαλείας δυνατόν να είναι παρά το ΕΘΚΕΠΙΧ του ΓΕΕΘΑ.   Οι λεπτομέρειες για την δομή, οργάνωση και λειτουργία του φορέα αυτού θα μπορούσαν να αποτελέσουν αντικείμενο ιδιαιτέρας μελέτης.  Σε ό,τι αφορά το επιχειρησιακό μέρος αντιμετώπισης των ασύμμετρων απειλών, αυτό θα ανατίθεται – με απόφαση του ΚΥΣΕΑ- στον αρμόδιο φορέα (ΕΛΑΣ, ΛΣ, ΠΣ ή και ΓΕΕΘΑ), ανάλογα με το είδος της εκτιμηθείσης απειλής, ο οποίος διαθέτει δικό τους κέντρο επιχειρήσεων.  Οι λοιποί φορείς συνδράμουν ανάλογα με τις δυνατότητές τους, με απόφαση ΚΥΣΕΑ.(Ενδεικτικό Οργανόγραμμα του προτεινομένου οργάνου όπως στο ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Θ!).
   (9) Τα στελέχη όλων των φορέων του κρατικού μηχανισμού θα πρέπει να συνειδητοποιήσουν το μέγεθος της απειλής και να αποκτήσουν σαφή αντίληψη της αντιμετώπισης των ασύμμετρων απειλών.  Η επαρκής οργάνωση ασφάλειας των ΟΑ 2004, η οποία σημειωτέον δεν έτυχε να δοκιμασθεί, και η καταπολέμηση των γνωστών τρομοκρατικών οργανώσεων δεν αναιρούν την ύπαρξη ασύμμετρων απειλών.  Αποτελεί εθνική επιταγή η σύνταξη ενιαίου Εθνικού Δόγματος αντιμετώπισης των απειλών αυτών, τόσο στον τομέα της πρόληψης όσο και της ταχείας αντίδρασης.  Στη συνέχεια, αυτό θα αποτελέσει οδηγό διαμόρφωσης αντιστοίχου Δόγματος κάθε φορά χωριστά.

  στ. Ασύμμετρες Απειλές και ο Ρόλος των ΕΔ

   (1) Οι ΕΔ, ως μέρος του κρατικού μηχανισμού, συμμετέχουν ενεργά στην Εθνική  Ασφάλεια.  Ωστόσο είναι δομημένες και οργανωμένες για αντιμετώπιση πρωτίστως συμμέτρων – συμβατικών απειλών.  Η χρησιμοποίησή τους για καταπολέμηση ασύμμετρων απειλών είναι αναποτελεσματική.  Η συνδρομή τους όμως, επ’ ωφελεία άλλων φορέων σε περίπτωση ανάγκης, είναι χρήσιμη και επιβεβλημένη, τόσο στο τομέα των πληροφοριών, όσο και στην διάθεση εξειδικευμένου προσωπικού, ειδικών τμημάτων και μέσων και γενικά όταν οι δυνατότητες των ΣΑ έχουν εξαντληθεί ή δεν υπάρχουν. 
   (2) Η δομή και οργάνωση των ΕΔ πρέπει να παραμείνει ως έχει σήμερα.  Οποιαδήποτε αλλαγή θα πρέπει να εξυπηρετεί πρωτίστως ανάγκες αντιμετώπισης συμβατικών απειλών.  Το ίδιο ισχύει και για τον τομέα προμήθειας συγχρόνου τεχνολογικού εξοπλισμού.  Εξαίρεση αποτελούν οι προαναφερθείσες περιπτώσεις. 
   (3) Ειδικότερα οι ΕΔ στο εσωτερικό τους θα πρέπει να λάβουν τα εξής μέτρα, στα πλαίσια ενίσχυσης της άμυνάς των έναντι των ασύμμετρων απειλών αλλά και της συμβολής των στο ευρύτερο πλαίσιο της Εθνικής Άμυνας:
(α) Αναθεώρηση των Διακλαδικών και Κλαδικών Δογμάτων, ευθυγραμμιζόμενα με το αντίστοιχο Εθνικό Δόγμα.
(β) Προσαρμογή της Στρατιωτικής Αξιολόγησης Κατάστασης (ΣΑΚ) ώστε να περιλαμβάνει και τις ασύμμετρες απειλές.
(γ) Συνεχή μέριμνα για την κατάλληλα στελέχωση της Ομάδας Εκτίμησης Κατάστασης (ΟΕΚ/ΓΕΕΘΑ) ώστε να ενεργεί αποτελεσματικά και εάν είναι δυνατό προληπτικά.
(δ) Επίσης μέριμνα για την ενίσχυση των Δνσεων ΨΕΠ, Η/Υ πολέμου και Κυβερνοάμυνας, αλλά και της ΔΔΣΠ/ΓΕΕΘΑ με κατάλληλα εκπαιδευμένο προσωπικό καθώς και υιοθέτηση του μέτρου των εξωτερικών επιστημονικών συνεργατών.
(ε) Ενίσχυση της επιβιωσιμότητας των πάσης φύσεως αυτοματοποιημένων συστημάτων και των συστημάτων C3 ΓΕΕΘΑ και ΓΕ.
(στ) Ριζική περιστολή του αριθμού των συνδρομητών της κινητής τηλεφωνίας ΓΕΕΘΑ και ΓΕ στα απόλυτα απαραίτητα στελέχη.
(ζ) Εξασφάλιση των επικοινωνιών των ΕΔ.
(η) Εμμονή στην επίτευξη του τεθέντος από το 2002 Διακλαδικού Στόχου για την δημιουργία Κρυπτοκινητής τηλεφωνίας των ΕΔ.
(θ) Εκσυγχρονισμός των δυνατοτήτων ECCM των συστημάτων ΕΔ.

Γ! ΑΝΑΛΥΣΗ 3ΟΥ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑ:
«Εθνική Άμυνα και Εθνική Ασφάλεια και Πολιτική Εθνικής Αμύνης»
49.  Γενικά

Για μεγάλο χρονικό διάστημα, η μελέτη των ζητημάτων Εσωτερικής Ασφαλείας παρέμενε αντικείμενο ενός περιορισμένου κύκλου ερευνητών. Προϊούσης όμως της δεκαετίας του 80, τα πράγματα μετεβλήθησαν θεαματικά. Έτσι η   Ασφάλεια και η σχετική Πολιτική, άρχισε να γίνεται αντικείμενο ευρύτερης επιστημονικής και όχι μόνο, μελέτης. Αυτό είχε ως συνέπεια να εκλείψουν και τα «στεγανά», που υπήρχαν μέχρι τότε στα θέματα της μελέτης και γενικά της όλης αντιμετωπίσεως των θεμάτων αυτών.  
Οι πρώτοι προβληματισμοί, σε ακαδημαϊκό και θεωρητικό επίπεδο για την ανάγκη διεύρυνσης του περιεχομένου της εννοίας «Ασφάλεια», υπό τη στενή   έννοια της Άμυνας, άρχισαν από  τις αρχές της δεκαετίας του 80.  Οι  προβληματισμοί αυτοί, με την πάροδο του  χρόνου, έγιναν πλέον έντονοι και πύκνωσαν. Αυτό διότι μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου και τη διάλυση της Σοβιετικής Ενώσεως, με την εμφάνιση και έξαρση των ούτω καλουμένων ασυμμέτρων απειλών, το όλο διεθνές κλίμα έγινε πιο ευεπίφορο σε ανάλογες διαπιστώσεις, διότι από σύστημα ασφαλείας και σταθερότητος μετεξελίχθη σε σύστημα ασταθείας και αβεβαιότητος. Ακολούθως το όλο διεθνές σκηνικό που  διαμορφώθηκε μετά την 11η Σεπτεμβρίου 2001 και τις επακολουθήσασες τρομοκρατικές επιθέσεις μεγάλης κλίμακος, συνέτεινε στην αποκορύφωση και έξαρση αυτών των προβληματισμών, διότι από την 11η Σεπτεμβρίου 2001 και μετά ο κόσμος έχει μεταπέσει σε μία κατάσταση συνεχούς(εμφανούς και αφανούς) πολέμου.  Τα σύνορα μεταξύ ειρήνης και πολέμου, μεταξύ συγκρούσεων και ηρεμίας έχουν γίνει δυσδιάκριτα. Με άλλα λόγια ο κόσμος μας έχει γίνει «θολός». Αυτό διότι   έχουν προκύψει νέες προκλήσεις, οι οποίες θέτουν σε αμφισβήτηση πολλές από τις ισχύουσες  αντιλήψεις και δόγματα και απαιτούν μια νέα προσέγγιση και  αντιμετώπιση. Οι   πολίτες και οι ηγεσίες όλων σχεδόν των κρατών του κόσμου, διαπιστώνουν ότι οι απειλές και οι κίνδυνοι δεν προέρχονται μόνο από το εξωτερικό και από τους μέχρι τότε γνωστούς ή εύκολα διακριτούς αντιπάλους, αλλά  σε αυτούς προστίθενται νέοι, αγνώστου προελεύσεως ή δυσχερώς εντοπιζόμενοι, προερχόμενοι από το εξωτερικό και από το εσωτερικό των κρατών. Κυρίαρχο χαρακτηριστικό του νέου διαμορφούμενου διεθνούς περιβάλλοντος, είναι το γεγονός ότι οι συγκρούσεις δεν πραγματοποιούνται μόνο και κυρίως μεταξύ κρατών(inter-state conflicts), αλλά κατά  κύριο λόγο εντός των κρατών  (intra state conflicts).  

  50. Παρούσα κατάσταση

   α. Μέχρι  τώρα με τον όρο Άμυνα, Αμυντικό Πρόβλημα ή Εθνική Ασφάλεια με τη στενή της έννοια, θεωρούσαμε το σύνολο των απειλών, οι οποίες υπήρχαν, δημιουργούνταν ή βάσιμα πιθανολογούνταν κατά της ακεραιότητας ή της ανεξαρτησίας μίας χώρας, ως αποτέλεσμα καταστάσεων, σχέσεων, τάσεων και διαφορών με το εγγύς ή ευρύτερο περιβάλλον και εκτός της χώρας αυτής, αλλά με εμφανείς ή ενδεχόμενες προεκτάσεις και επιρροές\επηρεασμούς στο εσωτερικό της. 

β. Η κύρια συνιστώσα της εννοίας ασφάλεια\άμυνα κατευθυνόταν σε υλικές δυνατότητες, στον έλεγχο και στη χρήση των στρατιωτικών δυνάμεων  από τα κράτη και δεν ελάμβανε σημαντικά υπόψη ή διαφοροποιείτο από την ανάγκη αντιμετωπίσεως απειλών προερχομένων από άλλες αιτίες, όπως πολιτικές, κοινωνικές, θρησκευτικές, εγκληματικές κ.α. 21

γ. Αφότου όμως εισήλθαμε και διανύουμε την τρίτη χιλιετία, για τους λόγους, που αναλύθηκαν παραπάνω, αλλά και   άλλους, είναι έντονο το αίσθημα ανασφαλείας, ασταθείας, αβεβαιότητος, προερχόμενο από τις νέες απειλές και κινδύνους, που οι χώρες\κράτη, είτε μεμονωμένα, είτε ως σύνολο(συμμαχίες, διεθνής κοινότητα) αντιμετωπίζουν ή θα αντιμετωπίσουν. Οι απειλές αυτές μπορούν να προκαλέσουν τεράστια προβλήματα, αν λάβει κανείς υπόψη ότι εξελίσσονται και αυξάνονται συνεχώς σε όγκο και ποιότητα και στοχεύουν\κατευθύνονται στα άτομα, αλλά και στις λειτουργίες μίας χώρας, όπως ο  έλεγχος υδροδοτήσεως, παροχής ηλεκτρικής ενεργείας, εσωτερικών και διεθνών συγκοινωνιών,   εναερίου κυκλοφορίας, παροχής πετρελαίου και φυσικού αερίου, οι επικοινωνίες, τραπεζικές συναλλαγές, υπηρεσίες άμεσης βοήθειας,   υγείας, αλλά και   του συστήματος  ασφαλείας και αμύνης μίας χώρας.  Οι απειλές αυτές προέρχονται από παντού, το εσωτερικό και το εξωτερικό και κατευθύνονται σε πολλούς στόχους. Επίσης εκδηλώνονται εντελώς απροειδοποίητα και ανομοιόμορφα και χωρίς να παρέχουν σαφείς ενδείξεις για το εάν πρόκειται για φίλιες ή εχθρικές. Οι απειλές\κίνδυνοι αυτοί δημιουργούν μια νέα μορφή πολέμου με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά. Συγκεκριμένα ο πόλεμος αυτός δεν έχει γραμμή μετώπου, τα ενδεχόμενα πεδία μάχης ευρίσκονται παντού: στις πόλεις, στην ύπαιθρο, στον αέρα και στη θάλασσα, αλλά και στους καινοφανείς «χώρους», όπως στο διαδίκτυο, τα Πληροφοριακά  Συστήματα και δίκτυα, το «Κυβερνοχώρο», κ.α. Επίσης οι μέχρι τώρα γνωστοί, αποδεκτοί και συμβατοί διαχωρισμοί, ενδιαφερόντων, ορίων και συνόρων, έχουν καταστεί και θα καθίστανται ολοένα και πιο ασαφείς, θολοί και   συγκεχυμένοι.   Αυτό έχει ως συνέπεια να μη γνωρίζουμε από πού προέρχεται η απειλή και ποίος είναι ο στόχος.    Έτσι,  το  κράτος(η) το οποίο υποβλέπει τα συμφέροντα άλλου κράτους(ών),   είναι σε θέση   να χρησιμοποιήσει, πέρα από τις Ένοπλες Δυνάμεις του, τρίτους(ιδιώτες, εγκληματικές οργανώσεις κα) για να διεξαγάγουν  τέτοιες επιχειρήσεις εις βάρος του αντιπάλου του. 

δ. Από τα προαναφερθέντα διαπιστώθηκε, εκτιμούμε σαφώς, ότι  οι απειλές  ή κίνδυνοι για την ασφάλεια/ άμυνα ενός κράτους δεν είναι πλέον μόνο στρατιωτικής φύσεως. Ως εκ τούτου οι μέχρι τώρα κλασσικοί διαχωρισμοί σε εξωτερικές και εσωτερικές απειλές, με ανάλογο διαχωρισμό των ευθυνών-αρμοδιοτήτων - τρόπων αντιμετωπίσεως των απειλών από τις στρατιωτικές και τις αστυνομικές(δυνάμεις εσωτερικής ασφαλείας) αντίστοιχα δυνάμεις και   μέσα, είναι αναποτελεσματικοί ή δεν καλύπτουν το σύνολο των εκφάνσεών τους.  Η άμυνα   κατά  των απειλών αυτών δεν είναι πλέον, κυρίως, υποχρέωση\καθήκον ενός φορέα(των Ενόπλων δυνάμεων) της χώρας, αλλά  πολλών συναρμοδίων  κρατικών και μη. Κάτι που σημαίνει ότι δεν είναι δυνατός ο ευχερής προσδιορισμός των αρμοδιοτήτων των υπηρεσιών που είναι επιφορτισμένες με την άμυνα και ασφάλεια έναντι τέτοιων απειλών. Βέβαια θα ισχυρισθεί  κάποιος ότι η ανάγκη συνεργασίας ήταν απαραίτητη προϋπόθεση για την επιτυχή αντιμετώπιση και των κλασσικών\συμβατικών απειλών. Αυτό είναι αληθές. Η διαφορά συνίσταται στο ότι η συνδρομή και συνεργασία των περισσοτέρων από αυτούς ήταν απαραίτητη με το σύνολο των δυνατοτήτων τους, αλλά και υπό ενιαία διοίκηση κατά τις περιόδους των κρίσεων και βέβαια των συγκρούσεων και όχι κατά την ειρήνη. Για τις σύγχρονες όμως απειλές η συνεργασία αυτή είναι εξ’ ίσου αναγκαία  κατά την περίοδο της ειρήνης και είναι συνεχής και αδιάλειπτος.

ε. Οι τραγικές τρομοκρατικές ενέργειες στους δίδυμους πύργους, στο Μπαλί, στη Μαδρίτη, στο Λονδίνο, κ.α. οδήγησαν τους   αναλυτές και ερευνητές στη διαπίστωση ότι οι συμβατικές έννοιες «Άμυνα», «Αμυντικό Πρόβλημα» και τα μέχρι τώρα,   με τα βάση αυτών ισχύοντα δόγματα και διαδικασίες είναι αναποτελεσματικά, και ότι πρέπει να γίνει αποδεκτό ότι η έννοια «ασφάλεια» ή «Εθνική Ασφάλεια» πρέπει να καλύψει πλέον το σύνολο των απειλών, συμβατικών και νέων. Επίσης  ότι η έννοια «ασφάλεια» δεν αφορά μόνο στην εδαφική ακεραιότητα ενός κράτους, αλλά επεκτείνεται και στην οικονομική ευημερία-σταθερότητα, κοινωνική ειρήνη και ανάπτυξη αισθήματος ασφαλείας στους κατοίκους του κράτους. Αυτό οδηγεί στην ανάγκη θεωρήσεως της ασφαλείας με περισσότερο ανθρωποκεντρικό τρόπο. Δηλαδή με ένα τρόπο που, χωρίς να υποτιμά τη συλλογική υποχρέωση και προσπάθεια των πολιτών ενός κράτους να διαφυλάξουν την ακεραιότητα της χώρας τους από οποιαδήποτε ξένη επιβουλή, θα αναδεικνύει την ανάγκη κατοχύρωσης της προσωπικής τους ασφαλείας και ελευθερίας από άμεσες ή έμμεσες απειλές βίας, που εξασφαλίζουν την απρόσκοπτη  ανάπτυξή τους, αλλά   και το  δικαίωμά τους να ζουν σε ένα κοινωνικό περιβάλλον που διασφαλίζει τα βασικά ανθρώπινα δικαιώματα .

   στ. Έτσι σταδιακά οι επελθούσες διαφοροποιήσεις, που περιγράφηκαν παραπάνω, στις απειλές\κινδύνους, οι εναλλαγές στις σχέσεις, εξαρτήσεις, επιρροές, επιταγές μεταξύ των κρατών και των διαφόρων ομάδων, έχουν επιβάλλει μια σαφή διολίσθηση του όρου «Εθνική Άμυνα» ή «Ασφάλεια»(υπό τη στενή έννοια), προς τον όρο «Εθνική Ασφάλεια»(ασφάλεια υπό ευρεία έννοια).  Συνέπεια αυτής της διαφοροποιήσεως είναι να προτάσσεται κυριαρχικά το στοιχείο «Ασφάλεια» εφ’ όλων των συνιστωσών της εννοίας «Άμυνα», ή «Αμυντικό Πρόβλημα» .  Συγχρόνως  η διεύρυνση του περιεχομένου της εννοίας «ασφάλεια», συνεπάγεται όχι μόνον την ανάδειξη άλλων μορφών ισχύος, πέραν της «σκληρής» στρατιωτικής, όπως: η «μαλακή» (soft)(διπλωματική) ισχύς κ.α., αλλά και η τοποθέτηση πολλών από αυτές στο επίκεντρο των διακρατικών σχέσεων.   Ως   τέτοιες μορφές ισχύος θεωρούνται:
(1) Η απόκτηση πληροφοριακής υπεροχής με δημιουργία των απαραιτήτων υποδομών(τεχνικών, εκπαιδευτικών, θεσμικών) και των δυνατοτήτων για διεξαγωγή επιχειρήσεων πληροφοριακού (επιθετικού-αμυντικού) πολέμου.
(2) Η  στρατιωτική διπλωματία, με τη συμμετοχή σε  ειρηνευτικές και άλλες αποστολές, τις ανταλλαγές επισκέψεων στρατιωτικού προσωπικού, τις κοινές ασκήσεις, τη συγκρότηση μεικτών Μονάδων για διαφόρους σκοπούς κ.α.
(3) Η Οικονομία και η οικονομική διείσδυση, και άλλες.

   ζ. Επί του προκειμένου το ισχύον ελληνικό Σύνταγμα περιέχει ρητή αναφορά στην έννοια της Εθνικής Ασφαλείας στο άρθρο 48 παρ.1, σύμφωνα με το οποίο σε περίπτωση «άμεσης απειλής της εθνικής ασφάλειας» είναι δυνατή η κήρυξη της χώρας σε κατάσταση πολιορκίας.  Ο καθηγητής Βασίλης Δ. Γκίκας στο συλλογικό έργο «΄Εθνική και Ευρωπαϊκή ασφάλεια και διαχείριση κρίσεων»,  αναφέρει ότι: «στην υπόψη διάταξη  τυποποιείται αποκλειστικά η «άμεση απειλή» κατά της Εθνικής Ασφάλειας και όχι αυτή καθεαυτή η εθνική ασφάλεια. Η άμεση απειλή αφορά προδήλως μόνο σε καταστάσεις που θέτουν σε σοβαρό κίνδυνο τη διεθνή ειρήνη και ασφάλεια της χώρας. Συνεπώς, συνεχίζει, η έννοια της Εθνικής Ασφαλείας είναι σαφώς ευρύτερη από τις περιπτώσεις της «άμεσης απειλής» του άρθρου 48». Σχετικές με την Εθνική Ασφάλεια συνταγματικές διατάξεις πρέπει να θεωρούνται και οι ακόλουθες: το άρθρο 2 παρ. 2, το άρθρο 27 παρ. 2, το άρθρο 28 παρ. 2-3, το άρθρο 4 παρ. 6, το άρθρο 36 παρ. 1. Από τα παραπάνω συμπεραίνεται ότι η έννοια της Εθνικής Ασφάλειας περιλαμβάνει ένα ευρύ πλέγμα σχετικών με την  εξωτερική και αμυντική πολιτική λειτουργιών, που έχουν σχέση με την εξασφάλιση της αμυντικής ικανότητας και της προάσπισης της κυριαρχίας της χώρας μας.

η. Τα προαναφερθέντα σε καμία περίπτωση δεν σημαίνουν ότι έχουν εκλείψει οι κλασσικές(συμβατικές) απειλές κατά της ακεραιότητας και ανεξαρτησίας, μίας χώρας, ιδιαίτερα για τη χώρα μας, που έχει βεβαιωμένη την εξ’ ανατολών απειλή. Εξ’ άλλου στην ελληνική κοινωνία και κοινή γνώμη είναι βαθιά εμπεδωμένη και ισχυρή η αίσθηση ότι η Χώρα μας απειλείται άμεσα από εξωτερικές δυνάμεις, οι οποίες επιβουλεύονται, εμφανώς ή αφανώς, τη εδαφική της ακεραιότητα, αλλά και την ανεξαρτησία της. Η ισχυρή αυτή αίσθηση και αντίληψη της ελληνικής κοινωνίας έχει βαθιές τις ρίζες της στην ιστορική αντιπαλότητα μεταξύ  Ελλάδος και αρκετών από τις όμορες χώρες, σε ιστορικές τραυματικές εμπειρίες, ενισχύεται όμως διαρκώς από την προκλητική συμπεριφορά, τις αλυτρωτικές πράξεις και ενέργειες  ομόρων χωρών, με κυρίαρχη την τουρκική προβολή της απειλής και επίδειξη αναθεωρητικής συμπεριφοράς, από την εισβολή στην Κύπρο το 1974 και επέκεινα. Η σχεδόν απόλυτη κυριαρχία του στοιχείου της εξωτερικής αυτής απειλής σε επίπεδο κοινωνίας, βρίσκει σημαντική  ανταπόκριση, αλλά έχει και σημαντική επίπτωση στην επιστημονική προσέγγιση της αναλύσεως της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής και των συναφών προβλημάτων, αλλά και στη διαμόρφωση αυτού που αποκαλούμε «πολιτική και στρατηγική κουλτούρα».  Συμπερασματικά η Τουρκία έχει καταγραφεί στο εθνικό υποσυνείδητο ως η μακράν σημαντικότερη απειλή για την Ελλάδα, αλλά    και για τον Ελληνισμό γενικότερα, με συνέπεια η ελληνική ταυτότητα να έχει οικοδομηθεί βάσει συγκεκριμένων αντιλήψεων για τον εξ΄ανατολών γείτονα και την αναθεωρητική πολιτική του. Όλα αυτά δεν απέχουν πολύ της πραγματικότητος και δεν πρέπει να παραγνωρίζεται η σοβαρότητα της τουρκικής  απειλής, ή να υποτιμάται, υπό το πρίσμα των κοσμογονικών, είναι αλήθεια, αλλαγών που έχουν επέλθει στην παγκόσμια σκηνή και το γεω-πολιτικο-στρατηγικό περιβάλλον. Εδώ εξ΄άλλου βρίσκονται και οι δυσχέρειες που ανακύπτουν για την ελληνική πολιτική πραγματικότητα και την ηγεσία  των Ενόπλων Δυνάμεων(ΕΔ). Από τη μια πλευρά η Χώρα μας έχει να αντιμετωπίσει μια ενεργό συμβατική απειλή, η οποία  μπορεί να επαυξηθεί\ενταθεί με την δημιουργία και εμφάνιση των νέων απειλών, των «ασυμμέτρων», είτε από αυτή την ίδια την Τουρκία, είτε με υποκίνησή της από τρίτο(ους). Αυτός ο κίνδυνος συνδυασμού των απειλών αυτών με την κλασσική εξ’ Ανατολών αποκτά για τη χώρα μας ιδιαίτερη σημασία, αλλά και βαρύτητα, ως εκ των συνεπειών του. Και είναι ένας από τους λόγους που επιβάλλουν σφαιρική(«Ολιστική») εκτίμηση των νέων αυτών «ασύμμετρων» απειλών, αλλά και των κλασσικών\ συμβατικών.  Επίσης οδηγεί στο συμπέρασμα ότι η διαμόρφωση των δογμάτων Ασφάλειας και `Άμυνας επηρεάζεται και διαμορφώνεται και από τις δύο αυτές μορφές απειλών.  Από την άλλη πλευρά πρέπει, παράλληλα, να αναλύσει τη νέα πραγματικότητα, όπως αυτή προβάλλει από την  εμφάνιση των ασυμμέτρων απειλών και να εφαρμόσει νέα δόγματα προσαρμοσμένα στις απαιτήσεις που η διεύρυνση του όρου «Εθνική Ασφάλεια» επιβάλλει. Συγχρόνως η νέα πολιτικοστρατηγική κατάσταση που διαμορφώθηκε μετά την κατάρρευση του διπολισμού, ανέδειξαν την Ελλάδα σε σημαντικό διεθνή παίκτη και δυνητικό πρωταγωνιστή εξελίξεων στην ευρύτερη περιοχή των Βαλκανίων και της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, οι οποίες έχουν τεράστιο ευρωπαϊκό και αμερικανικό ενδιαφέρον.   Στα πλαίσια αυτά είναι υποχρεωμένη να υλοποιήσει μια εξωστρεφή εξωτερική πολιτική, η οποία επιβάλλει ενεργό το ρόλο της στρατιωτικής διπλωματίας, με τη συμμετοχή μας σε πολλές ειρηνευτικές αποστολές πάσης φύσεως και μορφής.
   
51. Ο Ρόλος των Ενόπλων Δυνάμεων στο Νέο Περιβάλλον Ασφαλείας.
   α. Όπως προελέχθη, οι νέες απειλές, αυτές που στην παρούσα μελέτη αποκαλούμε  σύγχρονες  ή ασύμμετρες, δεν έχουν κατά βάση την παραδοσιακή - κλασική στρατιωτική μορφή και δεν αφορούν μόνο, στα προβλήματα άμυνας των συνόρων, γι’ αυτό και δεν μπορεί να αντιμετωπιστούν με αμιγώς στρατιωτικά μέσα. Βεβαίως η εξοπλιστική αναβάθμιση και η στρατιωτική ετοιμότητα για την αντιμετώπιση των κλασσικών\συμβατικών μορφών απειλής είναι απαραίτητα και αναγκαία μέτρα, αλλά δεν συμβάλλουν με απόλυτα αποτελεσματικό και καθοριστικό τρόπο στην εθνική ασφάλεια ενός κράτους. Επίσης, η αντιμετώπιση των ασυμμέτρων απειλών δεν μπορεί να γίνει με τα συμβατικά στρατιωτικά μέσα, απαιτούνται πρόσθετα, ή καλύτερα ο συνδυασμός πρόληψης, αξιόπιστης στρατιωτικής αποτροπής και μη στρατιωτικών μέσων και πολιτικών, που αφορούν σε  περισσότερους από ένα κρατικούς, και όχι μόνο φορείς. Κατά συνέπεια, οι ασύμμετρες απειλές αναδιαμορφώνουν με την ιδιαιτερότητά τους την ατζέντα ασφαλείας των κρατών και των διεθνών οργανισμών. Ήδη το ΝΑΤΟ άλλαξε, από το 1999, το Στρατηγικό του δόγμα   και από τότε δρα πλέον, όχι μόνον ως αμυντική συμμαχία, αλλά και ως όργανο διεθνούς επέμβασης, αποκτώντας αρμοδιότητες εκτός της παραδοσιακής περιοχής ευθύνης. Ανάλογη προσπάθεια καταβάλλεται  κι από την ΕΕ.  Τα κράτη-μέλη της ΕΕ και ειδικότερα οι κοινωνίες που τα αποτελούν, πρέπει να είναι προετοιμασμένα να συνεισφέρουν τα μέσα, αλλά και την ψυχολογική υποστήριξη για τις επιχειρήσεις αυτές. Αυτό θα είναι το τίμημα που θα κληθούν να πληρώσουν για να πετύχουν τους στόχους της συλλογικής ασφάλειας που επιθυμούν.  (Στο ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α! περιλαμβάνονται τα μέτρα του Συμβουλίου της ΕΕ για τη Βελτίωση της Καταπολέμησης της Τρομοκρατίας εντός της Ευρωπαϊκής Ενώσεως.).
 
β . Εξ’ αιτίας των νέων αυτών απειλών, το μελλοντικό πεδίο μάχης θα είναι πολύπλοκο, με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, διαφανές λόγω της εισαγωγής της τεχνολογίας και της άμεσης μετάδοσης πληροφοριών, με κυρίαρχο στοιχείο την ασυμμετρία. Τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του μελλοντικού πεδίου μάχης θα έχουν άμεση επίδραση στη δομή και τον τύπο των δυνάμεων. Οι μελλοντικές δυνάμεις θα είναι ελαφριές και ταχυκίνητες με μεγάλη ισχύ πυρός. Ο μελλοντικός στρατιώτης θα είναι «εν πολλοίς» πλήρως επαγγελματίας, με πολύπλευρες γνώσεις, ικανός να παίρνει πρωτοβουλίες και αποφάσεις, να χειρίζεται τα ΜΜΕ και πλήρως «ψηφιοποιημένος».  Από την άλλη πλευρά η  προσαρμογή των Ε.Δ. επιβάλλεται και από την αλλαγή του γεωπολιτικού περιβάλλοντος και τις  εξελίξεις που μεταβάλλουν με αργότερους ρυθμούς το πεδίο διαβίωσης και δράσης. Η παγκοσμιοποίηση, που εκφράζει ένα μεγάλο μέρος από αυτές τις μεταβολές, και καλύπτει όλους τους τομείς της ζωής όπως οικονομία, πολιτισμό, πολιτική, άμυνα κ.λ.π. δυσχεραίνει την κατανόηση του περιβάλλοντος, δεδομένου ότι είναι ιδιαίτερα επίπονη η απομόνωση και η ανάλυση των επιμέρους παραγόντων της. Παράλληλα, η ύπαρξη και ο πολλαπλασιασμός αλληλοεπιδράσεων, δημιουργεί συστήματα πιο σύνθετα και περίπλοκα. Εάν σ΄ αυτά προστεθεί και η επικρατούσα ρευστότητα, καθίσταται εμφανής η δυσχέρεια σχεδιασμού και υλοποίησης των αναγκαίων προσαρμογών στο χώρο των Ε.Δ.

γ. Ο παραδοσιακός ρόλος των Ενόπλων Δυνάμεων είναι να μάχονται και να κερδίζουν πολέμους. Οι Ένοπλες Δυνάμεις όμως  ως στρατιωτικός οργανισμός πρέπει να ανταποκρίνονται στις πολιτικές και κοινωνικές αλλαγές με τον ίδιο τρόπο που ανταποκρίνονται στις αλλαγές στη στρατιωτική τεχνολογία.  Κατά συνέπεια,   οι Ένοπλες Δυνάμεις  πρέπει να αναδομηθούν και εκπαιδευτούν με τέτοιο τρόπο ώστε να αντιμετωπίζουν το απρόβλεπτο. Τα δόγματα τους πρέπει να είναι έτσι σχεδιασμένα, ώστε να δημιουργούν και να υποστηρίζουν στρατιωτικές δυνάμεις προσαρμόσιμες στις μεταβαλλόμενες συνθήκες. Σήμερα οι ΕΔ  μπορεί να εμπλακούν σε καταστάσεις, οι οποίες δεν περιλαμβάνουν αποκλειστικά μάχες με την κλασσική του όρου έννοια.  Ανταποκρινόμενες στις σημερινές συνθήκες οι Ε.Δ, μιας χώρας πρέπει να είναι σε θέση, να  αναπτύσσουν την ηγεσία, οργάνωση, αίσθημα καθήκοντος και τον κατάλληλο εξοπλισμό, ώστε να είναι σε θέση να αντιμετωπίσουν μια σειρά επιχειρήσεων διαφορετικών από τις κλασσικές καταστάσεις πολέμου, που είναι η κύρια αποστολή τους. Οι επιχειρήσεις αυτές όπου εμπλέκονται κυρίως Χερσαίες Δυνάμεις, μπορεί να προηγηθούν ή να ακολουθήσουν μετά από μια κατάσταση πολέμου. Μπορεί επίσης να διεξαχθούν μαζί με έναν πόλεμο στο ίδιο θέατρο επιχειρήσεων. Μπορεί να διεξαχθούν σε οποιοδήποτε μέρος του κόσμου, αφού έχουν σχεδιαστεί να προωθήσουν, στα πλαίσια της συλλογικής ασφάλειας  που οι περισσότερες συμμετέχουν, την δημοκρατία, την περιφερειακή σταθερότητα, την ανθρωπιστική επέμβαση  και την βοήθεια σε  μη-στρατιωτικές αρχές διαφόρων κρατών.

  δ. Πέρα από τα παραπάνω οι ασύμμετρες απειλές έχουν σημαντικές επιπτώσεις και στις ίδιες τις Ένοπλες Δυνάμεις καθόσον:
   (1). Είναι πιθανόν να αποτελέσουν στόχο οι εγκαταστάσεις και το προσωπικό των ΕΔ,( Στρατιωτικές μονάδες, κέντρα ελέγχου και διοίκησης, εγκαταστάσεις και το ανθρώπινο στρατιωτικό δυναμικό).
(2). Οι συγκρούσεις που προέρχονται από ασύμμετρες απειλές, συμβάλλουν στη δημιουργία αισθήματος αβεβαιότητας, και στην αλλοίωση του ηθικού των κοινωνικών ομάδων στις οποίες απευθύνονται.   Συνέπεια αυτού είναι να δημιουργείται  αίσθημα ανασφάλειας, στην κοινή γνώμη της χώρας, που  δύναται να επιδράσει δυσμενώς στο ηθικό των πολιτών και του προσωπικού των  Ε.Δ., αλλά και να  μειώσει την εμπιστοσύνη των πολιτών στις ΕΔ της χώρας.   Οι πολίτες αισθάνονται ότι οι μηχανισμοί ασφαλείας είναι αδύναμοι να τους εξασφαλίσουν το αγαθό της ασφάλειας, και η απογοήτευση αυτή μεταφέρεται σ’ όλα τα επίπεδα της δραστηριότητάς τους.  Το προσωπικό των Ε.Δ. αντίστοιχα, ενδέχεται να απογοητευθεί από την αδυναμία να αντιμετωπίσει ένα τρομοκρατικό χτύπημα, από εχθρό και διεύθυνση που δεν είναι εύκολο να προσδιοριστούν, ιδιαίτερα όταν είναι επαρκώς εξοπλισμένο με σύγχρονα όπλα, πολύ καλά εκπαιδευμένο και οργανωμένο. 
(3) Στο νέο ασύμμετρο περιβάλλον παρατηρούνται επίσης οι ακόλουθες διαφοροποιήσεις:
         (α) Η αξία των Ειδικών Δυνάμεων αυξάνει.
(β)  Πολλές χώρες αρχίζουν να μελετούν την ανάγκη προσφυγής στη χρησιμοποίηση     ιδιωτικών στρατών, αφού κάτι τέτοιο απαλλάσσει τις κυβερνήσεις από σοβαρά προβλήματα που είναι συνυφασμένα με την χρήση του Εθνικού Στρατού, όπως το πολιτικό κόστος λόγω απωλειών, την έγκριση από το κοινοβούλιο κ.ά). 
(γ) Παρατηρείται επίσης μια σαφής τάση μείωσης των μαζικών στρατών. Λόγοι που υποδεικνύουν μια τέτοια μείωση είναι το αυξανόμενο κόστος εξοπλισμών και οι επιπτώσεις της οικονομικής αλληλεξάρτησης πάνω στη δυνατότητα των κρατών για βιομηχανική κινητοποίηση. Επίσης ο χρόνος που απαιτείται για εκπαίδευση των στρατιωτών, ώστε να χρησιμοποιούν την σύγχρονη τεχνολογία στο maximum των δυνατοτήτων της, καθώς και η αναγκαιότητα για μονάδες υψηλής κινητικότητας ώστε να επιζούν σε ένα πεδίο μάχης υψηλής τεχνολογίας.
(4) Στα πλαίσια των παραπάνω διαφοροποιήσεων στο νέο περιβάλλον πολλές χώρες ήδη αναδομούν τις ΕΔ τους. Οι παλιές δυνάμεις που για στρατηγικούς λόγους ήταν δυσκίνητες, καθώς και οι σχηματισμοί με βαρύ οπλισμό, δίνουν τη σειρά τους σε δυνάμεις με ικανότητες προβολής ισχύος, γρήγορης ανάπτυξης και με δυνατότητες γρήγορης μεταφοράς σε περιοχές πραγματικών ή εν δυνάμει συγκρούσεων. Ήδη το  ΝΑΤΟ σαν οργανισμός συλλογικής ασφάλειας, και κατά συνέπεια και οι χώρες – μέλη, έχουν ήδη  εμπλακεί σε πολλές   τοπικές συγκρούσεις   και θα συνεχίσουν και στο μέλλον και έχουν αντιληφθεί την ανάγκη υλοποιήσεως των διαφοροποιήσεων αυτών.

52. Οι Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις
 
 α.  Σε ότι  αφορά στη Χώρα μας, ως προελέχθη, τα πράγματα περιπλέκονται, διότι  η Ελλάδα δεν έχει την πολυτέλεια του εφησυχασμού και τις χαλάρωσης σε ζητήματα εθνικής ασφαλείας, αφενός λόγω τις συνεχιζόμενης υπαρκτής και ορατής απειλής από την Τουρκία και αφετέρου λόγω του ασταθούς και απρόβλεπτου περιβάλλοντος, στο οποίο είναι εντεταγμένη και το οποίο ανατροφοδοτεί πιέσεις ασταθείας και ανασφαλείας στα σύνορα της. Η χώρα μας  και κυρίως οι ΕΔ τις βρίσκονται προ   σοβαρού διλήμματος. Αφ’ ενός πρέπει να είναι ικανές να αντιμετωπίζουν τη συμβατική από ανατολών απειλή, αφ’ ετέρου   να προβούν στις αναγκαίες προσαρμογές και αναπροσαρμογές για να καταστούν ικανές να αντιμετωπίσουν τις σύγχρονες προκλήσεις και απειλές, να συμμετάσχουν στις πολλαπλές και ποικίλες ειρηνευτικές και λοιπές συμμαχικές αποστολές και επιχειρήσεις και τέλος να είναι σε θέση να υποβοηθήσουν τα Σώματα Ασφαλείας και τον λοιπό κρατικό τομέα στην περίπτωση που δεν θα είναι σε θέση να αντιμετωπίσουν μια μείζονα ασύμμετρη απειλή. Η ιδιομορφία των ΕΔ της Ελλάδος συνίσταται στο γεγονός ότι, λόγω τις από ανατολών απειλής, είναι υποχρεωμένες να είναι ικανές να  διεξαγάγουν ένα  σύνολο    επιχειρήσεων   κλασσικής\συμβατικής και   μη-κλασσικής μορφής πολέμου.
  β. Το δίλημμα που προαναφέρθηκε περιλαμβάνει και το ερώτημα  μέχρι ποίου σημείου και σε ποία έκταση θα πρέπει οι ΕΔ να εμπλέκονται στην αντιμετώπιση των ασυμμέτρων απειλών. Στην παρούσα ανάλυση θα περιορισθούμε μόνο σε γενικές κατευθύνσεις επί του θέματος, διότι λεπτομέρειες αναφέρονται στην ανάλυση του δευτέρου παράγοντα. Για τα δεδομένα της χώρας μας   πρωταρχικό καθήκον και αποστολή των ΕΔ είναι η αποτελεσματική αντιμετώπιση της από ανατολών απειλής και κάθε εμπλοκή της σε τέτοιες αποστολές πρέπει να αντιμετωπίζεται με περίσκεψη, για πολλούς και διαφόρους λόγους. Κυρίως διότι αποτελεί περισπασμό από την κύρια αυτή αποστολή, ενώ είναι ενδεχόμενο να οδηγηθούμε σε αποπροσανατολισμό, ή και εφησυχασμό. Κοινή διαπίστωση των περισσοτέρων αναλυτών είναι ότι οι ΕΔ, μόνο υποβοηθητικό ρόλο τις αρμόδιους κρατικούς φορείς πρέπει να έχουν  για την αντιμετώπιση των συγχρόνων\ασυμμέτρων απειλών. Με την ίδια περίσκεψη θα πρέπει να αντιμετωπίζεται η αναγκαία εμπλοκή των ΕΔ, κυρίως του Στρατού Ξηράς τις πάσης φύσεως συμμαχικές ειρηνευτικές ή τις αποστολές, οι οποίες είναι μεν απαραίτητο, επωφελές και αναγκαίο στοιχείο τις στρατιωτικής διπλωματίας και συμμαχική υποχρέωση, αλλά με τον τρόπο που υλοποιούνται   μειώνουν ακόμη περισσότερο την ήδη ελλειμματική παρατακτή δύναμη των ΕΔ τις χώρας. Στην περίπτωση αυτή και αφού είναι γενικά από όλους αποδεκτό, ότι  η συμμετοχή της χώρας μας σε τέτοιες αποστολές είναι εθνικά επωφελής, θα πρέπει  κάθε τέτοια αποστολή να αναλαμβάνεται μόνο όταν εξυπηρετεί τα Εθνικά Συμφέροντα και πάντα μετά από σχετική συνεργασία με το ΥΠΕΞ.   Ορισμένες σκέψεις για τη Στρατιωτική Διπλωματία, ως παράγοντα προωθήσεως της Εθνικής ασφαλείας, αναφέρονται στο ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Η! τις παρούσης μελέτης.
  γ.  Ενδεικτικές κατευθύνσεις προς τις οποίες απαιτείται να κινηθούν οι ελληνικές Ε.Δ., για βέλτιστη αντιμετώπιση των ασύμμετρων απειλών, δύνανται να είναι:
   (1) Εκμετάλλευση της πληροφορικής και της δυνατότητας αξιοποίησης των νέων μορφών τεχνολογίας από τις Ε.Δ., η οποία θα προσδώσει δυνατότητες και ικανότητες αντιμετώπισης ασυμμέτρων απειλών.
   (2) Έμφαση στις στρατηγικές πρόληψης, σε βάρος των στρατηγικών καταστολής. Καταδεικνύεται η ανάγκη στρατηγικής αναθεώρησης του συστήματος πληροφόρησης και ασφάλειας, με επίκεντρο την απρόσκοπτη και καλόπιστη πολυεπίπεδη συνεργασία σε εθνικό και ευρύτερο περιφερειακό επίπεδο.
   (3) Απόκτηση τεχνικής, εκπαιδευτικής και θεσμικής υποδομής από τις Ε.Δ., για διεξαγωγή αμυντικών και επιθετικών επιχειρήσεων πληροφοριακού πολέμου.
   (4) Δημιουργία σε ανώτατο επίπεδο τις κεντρικού φορέα για συνεχή εκτίμηση των ασυμμέτρων απειλών.
   (5) Διεξοδική εξέταση των ασυμμέτρων απειλών σε όλα τα επίπεδα εκπαίδευσης του προσωπικού, και ιδιαίτερα των στελεχών των Ε.Δ., η οποία εκτιμάται ότι θα λειτουργήσει ενισχυτικά στην αντιμετώπισή τους.
   (6) Προσδιορισμός των περιπτώσεων και της εκτάσεως εμπλοκής των ΕΔ στην αντιμετώπιση τέτοιων απειλών.

δ. Εν κατακλείδι απαιτούνται Ε.Δ. ικανές για επιχειρησιακή συμβατική κατά κύριο λόγο δράση, ειδικά εκπαιδευμένες, στελεχωμένες και εξοπλισμένες, για διαφύλαξη εγκαταστάσεων εθνικού συμφέροντος και διεξαγωγή επιχειρήσεων εναντίον των ασυμμέτρων απειλών, όταν και όποτε κριθεί αναγκαίο.
  ε. Στο στρατιωτικό επίπεδο η Ελλάδα έχει ήδη προβεί σε αρκετές από τις  αναγκαίες προσαρμογές μέσω της οργανωτικής αναδιάρθρωσης που άρχισε και συνεχίζεται, καθώς και του εξοπλιστικού εκσυγχρονισμού των Ε.Δ.  Εντούτοις   ο σταθεροποιητικός ρόλος τους, με δεδομένο το διεθνές περιβάλλον, δεν μπορεί να περιοριστεί στην εξοπλιστική ισχύ και τη μαχητικότητα τους, αλλά εξαρτάται και από την γενικότερη πολιτική Ασφαλείας τις Χώρας.  Συμπερασματικά  από τις ελληνικές ΕΔ απαιτείται συνεχής εγρήγορση, διαρκής ανησυχία, αδιάλειπτος πληροφόρηση και ενημέρωση, στενή συνεργασία σε κλαδικό, διακλαδικό και εθνικό επίπεδο, ώστε οι ηγεσίες να είναι σε θέση να εκτιμούν σωστά την κατάσταση και να άγονται σε ορθές αποφάσεις στα θέματα εθνικής ασφαλείας.

53. Πολιτική Εθνικής Αμύνης και άλλα Θεσμικά Κείμενα, Στρατηγικού Σχεδιασμού  και Διαχείρισης Κρίσεων.

α. Ακολούθως θα επιχειρηθεί μια γενική εξέταση και κριτική παρουσίαση του υπάρχοντος θεσμικού πλαισίου, για τη στρατηγική εθνικής ασφαλείας και το χειρισμό κρίσεων, με σκοπό την ανάδειξη των τυχόν υπαρχόντων κενών, αδυναμιών και ελλείψεων στο όλο σύστημα εθνικής ασφαλείας και χειρισμού κρίσεων, υπό το πρίσμα και των συγχρόνων απειλών. Επίσης στον εντοπισμό τυχόν προβλημάτων, ασυμβατοτήτων ή ελλείψεων συντονισμού  στις σχέσεις μεταξύ των βασικών φορέων υλοποίησης της Εθνικής Ασφαλείας.

β. Ως προελέχθη η Εθνική Ασφάλεια είναι έννοια ευρύτερη των εννοιών εξωτερικής πολιτικής και αμύνης, επομένως στη σχεδίαση και υλοποίησή της πρέπει να εμπλέκονται ικανός αριθμός φορέων του δημόσιου και όχι μόνο τομέα. Ενδεικτικά αναφέρονται: φορείς του Οικονομικού τομέα, της  Δημόσιας Τάξεως  και Εσωτερικών, των Πληροφοριών, των ΜΜΕ κ.α. Η όλη σχεδίαση της Εθνικής Ασφαλείας προϋποθέτει πλήρη γνώση και αξιολόγηση αξιόπιστων στρατηγικών πληροφοριών, ορθή εκτίμηση του συσχετισμού ισχύος των δρώντων στην  εγγύς και ευρύτερη περιοχή, αλλά και των συμμαχικών συσχετισμών της Χώρας.   Επίσης  εκπόνηση μεσο-μακρο-πρόθεσμων προγραμμάτων Δομής Δυνάμεων και εξοπλισμών και άλλα πολλά, τα οποία εκφεύγουν των ορίων της παρούσης αναλύσεως.

    γ. Η γενική εκτίμηση του μελετητού, αλλά και   κοινή διαπίστωση είναι ότι η σχεδίαση Εθνικής Ασφαλείας σε επίπεδο ΥΠΕΘΑ, είναι επαρκής. Εκεί που υπάρχουν ερωτηματικά είναι εάν και οι λοιποί φορείς που  εμπλέκονται στην ως άνω σχεδίαση, ή στην παροχή στοιχείων και πληροφοριών, αλλά και στον καθορισμό των ζωτικών συμφερόντων και εθνικών στόχων έχουν προβεί σε εξ’ ίσου επαρκή σχεδίαση. 

  δ. Ως προς τον χειρισμό κρίσεων, η μέχρι τώρα ιστορική πραγματικότητα, αλλά και οι εμπειρίες της καθημερινότητας, δεν επιτρέπουν  αισιόδοξα συμπεράσματα. Είναι σαφές και κοινή συνείδηση, ότι η χώρα μας στερείται ενός αποτελεσματικού συστήματος χειρισμού και αντιμετωπίσεως κρίσεων σε εθνικό επίπεδο. Παρά το ότι υφίσταται η απαραίτητη συνταγματική δομή και νομικά καθιερωμένα όργανα σχεδιασμού και διαχείρισης κρίσεων, το επίπεδο υλοποίησης πρακτικά και λειτουργικά είναι ασθενές και εν πολλοίς αναποτελεσματικό.   Τα αίτια και τα ιστορικά παραδείγματα πολλά με αποκορύφωμα τις περιπτώσεις της κρίσεως των Ιμίων και Οτζαλάν, χωρίς να παραβλέπονται τα της καθημερινότητας, όπως σε περιόδους φυσικών καταστροφών, δυσμενών καιρικών συνθηκών κ.α.   Και στο θέμα του χειρισμού κρίσεων, τα Γενικά Επιτελεία και το ΥΠΕΘΑ γενικότερα, διαθέτουν επαρκέστατο και δοκιμασμένο τέτοιο Σύστημα (Χειρισμού Κρίσεων). Όπως αντίστοιχο και ανάλογο διαθέτουν και   κατά περίπτωση και άλλοι δημόσιοι φορείς. Το πρόβλημα εντοπίζεται στη συμβατότητα, διαλειτουργικότητα, στη δυνατότητα επικοινωνίας και ανταλλαγής νωπών και αξιολογημένων πληροφοριών και στο συντονισμό των επί μέρους σχεδίων των διαφόρων φορέων. Από τη μελέτη και ανάλυση των δύο προαναφερθέντων ιστορικών παραδειγμάτων έχουν εξαχθεί σημαντικά και σοβαρά συμπεράσματα(lessons learned), τα οποία όμως, είτε δεν μετατράπηκαν σε πρακτικά μέτρα, είτε τα ληφθέντα μέτρα ατόνησαν με την πάροδο του      χρόνου.   Κυριότεροι ανασταλτικοί παράγοντες, κατά γενική ομολογία, είναι  τα κακώς εννοούμενα στενά συντεχνιακά  συμφέροντα και η έλλειψη ή χαλαρότητα επιβλέψεως της εκτελέσεως των σχετικών αποφάσεων. Έτσι όταν επέλθει η επόμενη κρίση, μετά από τυχόν ανεπιτυχή της αντιμετώπιση, ερχόμαστε,  ως επιμηθείς, να μελετήσουμε εκ νέου και να αναζητήσουμε το τι και ποίος έφταιξε για να καταλήξουμε και πάλι στην αναγκαιότητα λήψεως μέτρων, τα οποία θα λησμονήσουμε μετά από λίγο καιρό. Οι τραυματικές εμπειρίες των φυσικών καταστροφών του θέρους του 2007, απέδειξαν και  επιβεβαίωσαν, δυστυχώς, τις σκληρές αυτές διαπιστώσεις, τις  ίδιες αδυναμίες, την έλλειψη συντονισμού, λανθασμένες εκτιμήσεις, που εντοπίζονται κάθε φορά, σε εξωτερικές και εσωτερικές κρίσεις, ιδία όταν εμπλέκονται περισσότεροι του ενός φορείς.

  ε. Ως γνωστόν, στο κοινοβουλευτικό σύστημα της Χώρας μας, οι αποφάσεις σε θέματα εξωτερικών και αμυντικής πολιτικής και κατ΄επέκταση Εθνικής Ασφαλείας  λαμβάνονται από τον πρωθυπουργό, το Υπουργικό Συμβούλιο   και το ΚΥΣΕΑ(ως όργανο του Υπουργικού Συμβουλίου), που έχουν την τελική ευθύνη για τα θέματα αυτά, συμπεριλαμβανομένης και  της εκτίμησης της απειλής. Το Υπουργείο Εθνικής Αμύνης(ΥΠΕΘΑ),  στηριζόμενο στις εισηγήσεις της στρατιωτικής ηγεσίας, με βάση τις κατευθύνσεις των ως άνω οργάνων συντάσσει τον ετήσιο αμυντικό Προϋπολογισμό και το ΕΜΠΑΕ και τα λοιπά θεσμικά του κείμενα για την υλοποίηση της αποστολής του, τα οποία και υποβάλλει αρμοδίως για έγκριση. Τα βασικά αυτά θεσμικά κείμενα του ΥΠΕΘΑ είναι  τα ακόλουθα: 
(1)  Πολιτική Εθνικής Άμυνας(Π.Ε.Α.)
(2)  Εθνική Στρατιωτική Στρατηγική (ΕΘΣΣ).
(3)  Στρατιωτική Αξιολόγηση της Κατάστασης(ΣΑΚ).
(4)  Κατευθύνσεις Αμυντικής Σχεδιάσεως (ΚΑΣ).
(5)  Μελλοντική Δομή Δυνάμεων(Στρατηγικός Σχεδιασμός), σε πενταετή και δεκαπενταετή πρόβλεψη.

  στ. Ειδικότερα η ΠΕΑ, που αποτελεί και  αντικείμενο της παρούσης ανάλυσης, αποτελεί, κατά κοινή διαπίστωση, την πληρέστερη και μοναδική, σε εθνικό επίπεδο, προσέγγιση σε θέματα υψηλής στρατηγικής. Περιλαμβάνει μια αντικειμενική και πραγματιστική περιγραφή του διεθνούς και περιφερειακού περιβάλλοντος ασφαλείας, μια συγκριτική παρουσίαση των παραγόντων  ισχύος, επίσης μια γενική εκτίμηση της απειλής, όπου εκτός από τη συμβατική από ανατολάς απειλή, γίνεται αναφορά, όχι όμως εκτενής και πλήρης, στις ασύμμετρες απειλές. Επίσης περιλαμβάνει και μια σειρά από άξονες εξωτερικής πολιτικής, αρχές και στόχους πολιτικής εθνικής άμυνας, καθώς και γενικές και ειδικές κατευθύνσεις για την ΠΕΑ. 

  ζ. Από το όλο κείμενο της ΠΕΑ εκείνο που πραγματικά θεωρείται ως σημαντική έλλειψη είναι η μη αναφορά των εθνικών σκοπών και ζωτικών συμφερόντων της Χώρας, κάτι όμως που προέρχεται από ανάλογη απουσία από τον κύριο φορέα καθορισμού τους, δηλαδή το ΥΠΕΞ. Επίσης ως έλλειψη, ή τουλάχιστον τομέας προς συμπλήρωση είναι η εκτενέστερη ανάλυση του θέματος των ασυμμέτρων απειλών, καθώς  και των επιπτώσεων που αυτές έχουν επί της εκτελέσεως των διαφόρων αποστολών των ΕΔ της χώρας, αλλά και επί της βασικής συμβατικής εξ’ ανατολών απειλής.
 
  η. Σχετικά με τον χειρισμό κρίσεων σε εθνικό επίπεδο, υφίστανται   νομικά καθιερωμένα όργανα χειρισμού κρίσεων. Το εάν και κατά πόσο τα όργανα αυτά επαρκούν για τη σφαιρική και πλήρη αντιμετώπιση του σοβαρού αυτού θέματος θα καταβληθεί προσπάθεια να αναλυθεί παρακάτω.

θ. Κύριο όργανο διαχείρισης κρίσεων είναι το Κυβερνητικό Συμβούλιο Εξωτερικών και Αμύνης(ΚΥΣΕΑ). Το ΚΥΣΕΑ όπως όλα τα Κυβερνητικά Συμβούλια, λειτουργεί (από το 1982) ως ειδικό (ad hoc) τμήμα του Υπουργικού Συμβουλίου με αρμοδιότητες επί συγκεκριμένων θεμάτων που αφορούν στην εθνική Ασφάλεια.  Από το έτος 2000 το Υπουργικό Συμβούλιο, με την ΠΥΣ 31\2000, έχει προχωρήσει, με απόφασή του, σε διεύρυνση των αρμοδιοτήτων του ΚΥΣΕΑ.  Η διεύρυνση αρμοδιοτήτων αυτή καθιστά πλέον το ΚΥΣΕΑ το βασικό κυβερνητικό όργανο:
(1) Καθορισμού της πολιτικής Εθνικής Ασφαλείας του Ελληνικού κράτους και
(2) Οργανώσεως, με νομοθετική εξουσιοδότηση, ενός αποτελεσματικού μηχανισμού διαχείρισης κρίσεων, με συμβουλευτικές, αλλά και συντονιστικές αρμοδιότητες.

ι. Η σύνθεση του ΚΥΣΕΑ έχει υποστεί, κατά καιρούς,  αρκετές διαφοροποιήσεις, είναι θέμα όμως που θεωρείται γνωστό στον διατάξαντα τη μελέτη και παραλείπεται.

  ια. Το ΚΥΣΕΑ συνεστήθη με τον νόμο 1266\82, σύμφωνα με τον οποίο και την ΠΥΣ 31\2000, οι αρμοδιότητές του αφορούν στο να:
(1) Διαμορφώνει την Πολιτική Εθνικής Αμύνης και Εθνικής Ασφαλείας της Χώρας,
(2) Αποφασίζει για θέματα Εξωτερικής και Αμυντικής Πολιτικής, καθώς και για θέματα Πληροφοριών και Δημόσιας Τάξεως που σχετίζονται με την εξωτερική και αμυντική πολιτική,
(3) Αποφασίζει για θέματα που αφορούν στη Δομή και Οργάνωση των Ενόπλων Δυνάμεων, εγκρίνει τα μάκρο και μεσοπρόθεσμα προγράμματα ανάπτυξης των αμυντικών ικανοτήτων της χώρας, καθώς και τα μείζονα  προγράμματα εκσυγχρονισμού, έρευνας, προμήθειας και παραγωγής αμυντικών μέσων και υλικού,
 (4) Προβαίνει σε έκτακτες εκτιμήσεις κρίσεων και αποφασίζει για την οργάνωση του συστήματος χειρισμού κρίσεων, παρέχοντας τις κατευθυντήριες οδηγίες προς το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, τα συναρμόδια Υπουργεία και τους λοιπούς εμπλεκόμενους φορείς ,
 (5) Αποφασίζει για την κήρυξη και άρση μέτρων και σταδίων συναγερμού, για τη μερική ή γενική κινητοποίηση της Χώρας και την εφαρμογή και άρση των κανόνων εμπλοκής των ΕΔ,
(6) Εξουσιοδοτεί τον πρωθυπουργό να εισηγηθεί στον πρόεδρο της Δημοκρατίας, έπειτα από πρόταση του ΥΕΘΑ, την κήρυξη ή άρση γενικής ή μερικής επιστράτευσης,
(7) Αποφασίζει τη διάθεση εθνικών δυνάμεων στο πλαίσιο διεθνών υποχρεώσεων…….και τέλος
(8)  Παρέχει κατευθύνσεις για την εφαρμογή των αποφάσεών του στα αρμόδια Υπουργεία και Υπηρεσίες. Επίσης το ΚΥΣΕΑ συνιστά τον κεντρικό κυβερνητικό μηχανισμό που έχει αποστολή να συντονίζει αποκεντρωμένες μονάδες, υπαγόμενες απευθείας σε συγκεκριμένα υπουργεία, υλοποιώντας   σχετικές κατευθυντήριες οδηγίες  προς συναρμόδια υπουργεία και λοιπούς εμπλεκόμενους φορείς. Οι αποκεντρωμένες αυτές μονάδες, είναι φυσικό ότι συνιστούν θεσμικά όργανα, που θα λειτουργήσουν για την παραγωγή μακροπρόθεσμου στρατηγικού σχεδιασμού   και για τη διαχείριση κρίσεων.

 ιβ. Από τα προαναφερθέντα σχετικά με τις αποστολές και τους ρόλους του ΚΥΣΕΑ, προκύπτει σαφώς ότι το ΚΥΣΕΑ αποτελεί στην ουσία επιτελικό όργανο στρατηγικής σχεδίασης και συντονισμού, με σειρά λειτουργικών δυνατοτήτων που έχουν σχέση με συντονισμό\γνωμοδοτήσεις, παροχή συμβουλών \εισηγήσεων και υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις και διενέργεια ελέγχων υλοποίησης αποφάσεών του. 

ιγ. Η συντονιστική\γνωμοδοτική διάσταση του ΚΥΣΕΑ αφορά στο συντονισμό θεσμικών οργάνων   του Υπουργείων  των Εξωτερικών και της Εθνικής Αμύνης. Τα όργανα αυτά στο ΥΠΕΞ είναι τα προβλεπόμενα από το ν. 2594\1998 και τον Οργανισμό του Υπουργείου. Δηλαδή το Κέντρο Ανάλυσης και Σχεδιασμού(ΚΑΣ) και η Μόνιμη Μικτή Μονάδα Διαχείρισης Κρίσεων(ΜΜΜΔΚ). Και τα δύο αυτά όργανα υπάγονται απ’ ευθείας στον Υπουργό. 
ιδ. Στα πλαίσια της διάστασης συντονισμού στις αρμοδιότητες του ΚΥΣΕΑ σχετικά με τη διαχείριση κρίσεων, εντάσσεται η σύσταση και λειτουργία από το  2001, της Επιτροπής Χειρισμού Κρίσεων, με αποστολή την, σε υπηρεσιακό, επίπεδο: «….αξιολόγηση και σύνθεση της εικόνας εκτάκτων καταστάσεων καθώς και τη διακρίβωση ενδεχομένων κινδύνων, οι οποίοι μπορούν να θίξουν τις εξωτερικές σχέσεις, την άμυνα και την ασφάλεια της χώρας, ενημερώνει δε και υποστηρίζει εν προκειμένω τον Πρωθυπουργό και το ΚΥΣΕΑ…». Επικεφαλής της επιτροπής ετέθη ο ΓΓ του ΥΠΕΞ, με αναπληρωτή τον Υπαρχηγό ΓΕΕΘΑ και μέλη υπηρεσιακούς παράγοντες από ΥΠΕΞ, ΥΠΕΘΑ, Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας, Σύμβουλοι του Πρωθυπουργού, του ΥΠΕΣ, Υπουργείου Τύπου και της ΕΥΠ.

ιε. Η συμβουλευτική  διάσταση του ΚΥΣΕΑ, προβλέπεται από το άρθρο 7 παρ. 3 της ΠΥΣ 31\2000 και αφορά στη δυνατότητα συνεργασίας του ΚΥΣΕΑ με υπηρεσιακούς παράγοντες, ειδικούς επιστήμονες και εμπειρογνώμονες για παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών, όπου και όταν απαιτηθεί.
ιστ. Τέλος, η ελεγκτική διάσταση του ΚΥΣΕΑ αφορά στη δυνατότητα μετεξέλιξής του. Ειδικότερα στις περιπτώσεις που,   πέρα από τις δύο προαναφερθείσες λειτουργίες του, θα μπορούσε να επεξεργάζεται τα αποτελέσματα και τις προτάσεις των αποκεντρωμένων θεσμικών οργάνων και το σημαντικότερο να ασκεί ουσιαστικό ιεραρχικό έλεγχο, ο οποίος θα αφορά στην παροχή οδηγιών και κατευθύνσεων, αλλά και στον έλεγχο εφαρμογής τους.

ιζ. Ελλείψεις –Αδυναμίες

Όπως προκύπτει από την ως άνω γενική περιγραφή και ανάλυση του υφισταμένου θεσμικού πλαισίου, το υπάρχον σύστημα στρατηγικής εθνικής ασφαλείας, σε επίπεδο Υπουργείου Εθνικής Αμύνης και των οργάνων του  ( ΓΕΕΘΑ, Γενικά Επιτελεία των Κλάδων, καθώς και οι υπ’ αυτά Σχηματισμοί και Μονάδες), αντιμετωπίζει τα θέματα της Στρατηγικής Σχεδίασης και χειρισμού Κρίσεων με απόλυτα επαγγελματικό τρόπο. Τα όργανα αυτά  και το ΥΠΕΞ είναι ίσως   οι μοναδικοί   κρατικοί φορείς, οι οποίοι καλύπτουν το θέμα.   Σε εθνικό επίπεδο όμως η κατάσταση δεν βρίσκεται στο ίδιο επίπεδο. Η συγκρότηση του ΚΥΣΕΑ βελτίωσε αρκετά το συντονισμό των κυβερνητικών φορέων, αλλά δεν φαίνεται να έχει επιλύσει το πρόβλημα. Κύριο πρόβλημα είναι ότι το όργανο αυτό δεν έχει προγραμματισμένη ατζέντα τακτικών και συχνών συνεδριάσεων, χωρίς να παραβλέπεται η σημασία της έλλειψης υποστηρικτικού μηχανισμού, όπως  γραμματεία. Έτσι το ΚΥΣΕΑ στην ουσία δεν έχει ουσιαστικό ρόλο στη χάραξη στρατηγικής και στο χειρισμό κρίσεων.   Επίσης ο ρόλος του, σύμφωνα και με το νόμο 2292 του 1995, περιορίζεται σε ζητήματα Αμύνης και Ασφαλείας, υπό τη στενή του όρου έννοια, που αναφέρεται αποκλειστικά στη άμυνα κατά εξωτερικού εχθρού από στρατιωτική   άποψη. Όμως αυτό δεν καλύπτει τις σύγχρονες απειλές, ούτε τις σύγχρονες τάσεις και απόψεις όσον αφορά στην έννοια της Εθνικής Ασφαλείας. Αυτό όμως  έχει ως συνέπεια το όργανο αυτό να δυσχεραίνεται στην αντιμετώπιση κρίσεων που έχουν σχέση με απειλές πέραν των συμβατικών, κάτι που έχει δυστυχώς επιβεβαιωθεί από την ιστορική και καθημερινή πραγματικότητα, με αποκορύφωμα τις θερινές καταστροφές από τις πυρκαγιές. Εκτός του  ΥΠΕΘΑ μόνο στο ΥΠΕΞ προβλέπεται η συγκρότηση θεσμικών οργάνων στρατηγικού σχεδιασμού και διαχείρισης κρίσεων(ΚΑΣ, ΜΜΔΚ), οι οποίες από ότι φαίνεται είτε υπολειτουργούν, είτε αναλίσκονται σε υποστηρικτικό και συμβουλευτικό όργανο, μακράν από την κύρια αποστολή τους, που είναι η υποστήριξη του βασικού αρμοδίου οργάνου που είναι το ΚΥΣΕΑ.  

54. Μερικά Συμπεράσματα

α. Είναι κοινή διαπίστωση ότι στο σύγχρονο επιχειρησιακό περιβάλλον οι απειλές και οι κίνδυνοι δεν προέρχονται μόνο από το εξωτερικό και από τους μέχρι τώρα γνωστούς ή εύκολα διακριτούς αντιπάλους, αλλά προστίθενται και νέοι, αγνώστου προελεύσεως ή δυσχερώς εντοπιζόμενοι, προερχόμενοι από το εξωτερικό και από το εσωτερικό των κρατών.

  β.  Κυρίαρχο χαρακτηριστικό του νέου διαμορφούμενου διεθνούς περιβάλλοντος, είναι το γεγονός ότι οι συγκρούσεις δεν πραγματοποιούνται μόνο και κυρίως μεταξύ κρατών(inter-state conflicts), αλλά κατά  κύριο λόγο εντός των κρατών  (intra state conflicts).

  γ. Οι μέχρι τώρα γνωστοί, αποδεκτοί και συμβατοί διαχωρισμοί, ενδιαφερόντων, ορίων και συνόρων, έχουν καταστεί και θα καθίστανται ολοένα και πιο ασαφείς, θολοί και   συγκεχυμένοι.  Οι δε απειλές για την ασφάλεια ενός κράτους δεν είναι πλέον μόνο στρατιωτικής φύσεως και δεν ισχύει πλέον ο διαχωρισμός σε εξωτερικές και εσωτερικές. Όλα αυτά έχουν ως συνέπεια    ότι, στις κοινωνίες, στους λαούς, πολλές φορές και στο προσωπικό των ΕΔ, αλλά και στις ηγεσίες, έχει δημιουργηθεί\διαμορφωθεί έντονο το αίσθημα ανασφαλείας, ασταθείας, αβεβαιότητος, με σοβαρές επιπτώσεις επί του ηθικού των πολιτών και του προσωπικού των ΕΔ.

δ.  Η άμυνα   ενός κράτους δεν είναι πλέον υποχρέωση\καθήκον ενός φορέα(των Ενόπλων δυνάμεων) της χώρας, αλλά  πολλών συναρμοδίων  κρατικών και μη. Κατά συνέπεια είναι δυσχερής ο προσδιορισμός των ευθυνών-αρμοδιοτήτων και τρόπων αντιμετωπίσεως    εάν δεν έχει προηγηθεί λεπτομερής ανάλυση και μελέτη των νέων δεδομένων, από την οποία θα προκύψει ένα θεσμοθετημένο πλαίσιο συνεργασίας μεταξύ των συναρμοδίων φορέων.

ε. Σταδιακά έχει επέλθει   μια σαφής διολίσθηση του όρου «Εθνική Άμυνα» ή Ασφάλεια(υπό τη στενή έννοια), προς τον όρο «Εθνική Ασφάλεια»(ασφάλεια υπό ευρεία έννοια) και το στοιχείο «Ασφάλεια»  προτάσσεται κυριαρχικά εφ’ όλων των συνιστωσών της εννοίας «Άμυνα», ή «Αμυντικό Πρόβλημα». Βεβαίως  αυτό σε καμία περίπτωση δεν σημαίνει ότι έχουν εκλείψει οι κλασσικές απειλές κατά της ακεραιότητας και ανεξαρτησίας, μίας χώρας, ιδιαίτερα για τη Χώρα μας.
 
στ. Οι  ασύμμετρες απειλές επηρεάζουν  την ατζέντα ασφαλείας των κρατών αλλά και των διεθνών οργανισμών( ΝΑΤΟ, ΕΕ).

ζ. Οι ασύμμετρες απειλές έχουν σημαντικές επιπτώσεις και στις ίδιες τις Ένοπλες Δυνάμεις.

η. Ο παραδοσιακός ρόλος των Ενόπλων Δυνάμεων   σε κάθε περίπτωση είναι να μάχονται και να κερδίζουν πολέμους.  Οι Ένοπλες Δυνάμεις όμως  ως δυναμικός  οργανισμός επιβάλλεται να είναι σε θέση να ανταποκρίνονται στις εκάστοτε  αλλαγές του επιχειρησιακού περιβάλλοντος, και να προσαρμόζουν την ηγεσία, τη δομή, τα δόγματα, τους εξοπλισμούς και την  εκπαίδευση, ώστε να είναι σε θέση    να αντιμετωπίζουν μια σειρά επιχειρήσεων διαφορετικών από τις κλασσικές καταστάσεις πολέμου, που είναι η κύρια αποστολή τους. 

θ. Πολλές χώρες αναδομούν τις ΕΔ τους καταργώντας τους βαρείς, μαζικούς και δυσκίνητους σχηματισμούς, συγκροτώντας     δυνάμεις ταχείας αντιδράσεως\αναπτύξεως, ικανές να προβάλλουν την ισχύ οπουδήποτε απαιτηθεί, τις οποίες εκπαιδεύουν και σε καθήκοντα πέραν των καθαρώς στρατιωτικών, όπως αστυνομικά, τηρήσεως\αποκαταστάσεως τάξεως  κα.  Επίσης αυξάνουν τι μονάδες ειδικών δυνάμεων, ενώ πολλές χώρες, κυρίως μεγάλες, καταφεύγουν στη χρησιμοποίηση ιδιωτικών στρατών.

ι. Η συνεχιζόμενη  υπαρκτή  και ορατή  απειλή  από την Τουρκία σε συνδυασμό με  το  ασταθές και απρόβλεπτο  εγγύς και παγκόσμιο περιβάλλον, δεν επιτρέπουν στη Χώρα μας την πολυτέλεια του εφησυχασμού και της χαλάρωσης σε ζητήματα εθνικής ασφαλείας.    Η Χώρα μας και κυρίως οι ΕΔ της βρίσκονται προ   σοβαρών  διλημμάτων. Αυτό διότι, αφ’ ενός πρέπει να είναι ικανές να αντιμετωπίζουν τη συμβατική εξ’ ανατολών απειλή, αφ’ ετέρου   να προβούν στις αναγκαίες προσαρμογές και αναπροσαρμογές, για να καταστούν ικανές να αντιμετωπίσουν τις σύγχρονες προκλήσεις και απειλές, να συμμετάσχουν στις πολλαπλές και ποικίλες ειρηνευτικές και λοιπές συμμαχικές αποστολές και επιχειρήσεις. Επίσης  να είναι σε θέση να υποβοηθήσουν τα Σώματα Ασφαλείας και τον λοιπό κρατικό τομέα στην περίπτωση που δεν θα είναι σε θέση να αντιμετωπίσουν μια μείζονα ασύμμετρη απειλή.
 
ια. Οι ΕΔ      θα πρέπει   να εμπλέκονται στην αντιμετώπιση των ασυμμέτρων απειλών, μέχρι του    σημείου που οι αποστολές αυτές δεν θα αποτελούν περισπασμό από την κύρια αποστολή τους, δηλαδή την αποτροπή και την άμυνα, αλλά και δεν θα οδηγήσουν  σε αποπροσανατολισμό, ή και εφησυχασμό. Με άλλα λόγια η ιδιομορφία των ΕΔ της Ελλάδος συνίσταται στο γεγονός ότι, λόγω της εξ’ ανατολών απειλής, είναι υποχρεωμένες να είναι ικανές να  διεξαγάγουν ένα  σύνολο    επιχειρήσεων   κλασσικής\συμβατικής και   μη-κλασσικής μορφής πολέμου.

ιβ. Οι ελληνικές ΕΔ   έχουν ήδη προβεί σε αρκετές από τις  αναγκαίες προσαρμογές μέσω της οργανωτικής αναδιάρθρωσης που άρχισε και συνεχίζεται, καθώς και του εξοπλιστικού εκσυγχρονισμού τους.  Όμως,  απαιτείται συνεχής εγρήγορση, διαρκής ανησυχία, αδιάλειπτος πληροφόρηση και ενημέρωση, στενή συνεργασία σε κλαδικό, διακλαδικό, εθνικό και διεθνές επίπεδο, ώστε οι ηγεσίες να είναι σε θέση να εκτιμούν σωστά την εκάστοτε κατάσταση και να άγονται σε ορθές αποφάσεις σε θέματα εθνικής ασφαλείας, αλλά και προσαρμογής της Δομής και Οργάνωσης των Δυνάμεων. Μερικές από τις κατευθύνσεις προς τις οποίες απαιτείται να κινούνται οι ελληνικές Ε.Δ., για να επιτύχουν συγκερασμό των προαναφερθέντων αντιτιθεμένων απαιτήσεων και δεδομένων είναι:
   (1) Εκμετάλλευση της πληροφορικής και της δυνατότητας αξιοποίησης των νέων μορφών τεχνολογίας   για να αποκτήσουν επαρκείς δυνατότητες και ικανότητες αντιμετώπισης των συγχρόνων απειλών.
   (2) Έμφαση στις στρατηγικές πρόληψης, με βελτίωση του υπάρχοντος συστήματος πληροφόρησης και ασφάλειας, με βάση την απρόσκοπτη, καλόπιστη, πολυεπίπεδη συνεργασία σε διακλαδικό και εθνικό και ευρύτερο περιφερειακό επίπεδο.
   (3) Απόκτηση τεχνικής, εκπαιδευτικής και θεσμικής υποδομής από τις Ε.Δ., για διεξαγωγή αμυντικών και επιθετικών επιχειρήσεων πληροφοριακού πολέμου.
   (4) Δημιουργία σε ανώτατο επίπεδο ενός κεντρικού φορέα για συνεχή εκτίμηση των ασυμμέτρων απειλών.
   (5) Διεξοδική εξέταση των ασυμμέτρων απειλών σε όλα τα επίπεδα εκπαίδευσης του προσωπικού, και ιδιαίτερα των στελεχών των Ε.Δ., σε στενή συνεργασία και   κοινή  εκπαίδευση  με το προσωπικό των Σωμάτων Ασφαλείας. 
   (6) Προσδιορισμός των περιπτώσεων και της εκτάσεως εμπλοκής των ΕΔ στην αντιμετώπιση τέτοιων απειλών και της αναγκαίας νομικής κάλυψης, όπου απαιτείται.         (7)  Η αναγκαία εμπλοκή των ΕΔ, κυρίως του Στρατού Ξηράς στις πάσης φύσεως συμμαχικές ειρηνευτικές ή άλλες αποστολές, αποσπάτις δυνάμεις από  την κύρια αποστολή τους και   μειώνει την ήδη προβληματική  και  ελλειμματική παρατακτή δύναμη των μονάδων.
  ιγ. Κατά κοινή παραδοχή το ΥΕΘΑ, το  ΓΕΕΘΑ και τα ΓΕ  των Κλάδων αντιμετωπίζουν κατά τρόπο επαρκή τα θέματα σχεδιάσεως Εθνικής Ασφαλείας και Διαχείρισης Κρίσεων. Ειδικότερα:
(1) Η ΠΕΑ αποτελεί το μοναδικό, σχεδόν, σε Εθνικό επίπεδο κείμενο που προσεγγίζει τα θέματα υψηλής στρατηγικής με επαγγελματικό και πρακτικό τρόπο.  Ως σημαντικές  ελλείψεις της ΠΕΑ  θεωρούνται η μη αναφορά των εθνικών σκοπών και ζωτικών συμφερόντων της Χώρας και η μη πλήρης ανάλυσης του θέματος των ασυμμέτρων απειλών, αλλά και οι επιπτώσεις που οι αυτές έχουν επί της εκτελέσεως των διαφόρων αποστολών των ΕΔ της Χώρας, αλλά και επί της βασικής συμβατικής εξ’ ανατολών απειλή. 
(2) Το υπάρχον σύστημα Διαχείρισης Κρίσεων  του Υπουργείου Εθνικής Αμύνης και των οργάνων του  ( ΓΕΕΘΑ, Γενικά Επιτελεία των Κλάδων, καθώς και οι υπ’ αυτά Σχηματισμοί και Μονάδες), αντιμετωπίζει τα θέματα   χειρισμού Κρίσεων με απόλυτα επαγγελματικό τρόπο. Το ΥΠΕΘΑ  και το ΥΠΕΞ είναι ίσως   οι μοναδικοί   κρατικοί φορείς, οι οποίοι καλύπτουν επαρκώς το θέμα.

ιδ.  Στο ευρύτερο όμως  εθνικό επίπεδο, παρά την ύπαρξη  νομικά καθιερωμένων οργάνων,    η κατάσταση δεν βρίσκεται σε ικανοποιητική κατάσταση, κυρίως σε θέματα συντονισμού. Τα ιστορικά παραδείγματα της κρίσεως των Ιμίων, Οτζαλάν και των πυρκαγιών του 2007, επιβεβαιώνουν τη διαπίστωση αυτή. Η συγκρότηση και η επαύξηση του ρόλου  του ΚΥΣΕΑ βελτίωσε αρκετά το συντονισμό των κυβερνητικών φορέων, αλλά δεν φαίνεται να έχει επιλύσει επαρκώς το πρόβλημα. Κύριες ελλείψεις είναι:
(1)  Η απουσία προγραμματισμένων συνεδριάσεων.
(2) Η έλλειψη υποστηρικτικού μηχανισμού (πχ.γραμματεία)
(3) Το ότι δεν καλύπτονται, από τα σχετικά κείμενα οι σύγχρονες απειλές, ούτε οι σύγχρονες τάσεις και απόψεις όσον αφορά στην έννοια της Εθνικής Ασφαλείας, με  συνέπεια το όργανο αυτό να δυσχεραίνεται στην αντιμετώπιση κρίσεων που έχουν σχέση με απειλές πέραν των συμβατικών. 

ιε. Εν κατακλείδι  το σημαντικότερο πρόβλημα στο υφιστάμενο σύστημα Διαχείρισης Κρίσεων της Χώρας μας εντοπίζεται στην αδυναμία συντονισμού των διαφόρων κεντρικών και αποκεντρωμένων θεσμικών οργάνων και φορέων, λόγω ελλείψεως ενός επιτελικού οργάνου που θα εξασφαλίζει τη συνεχή ροή αξιολογημένων πληροφοριών, προετοιμασία εισηγήσεων για ορθές εκτιμήσεις, τη γόνιμη σύνθεση  αντιτιθεμένων απόψεων και κυρίως τη σύνδεση   και συνεργασία των εμπλεκομένων υπηρεσιακών παραγόντων.

55. Προτάσεις

. Προτείνονται τα ακόλουθα:
  α. Να εκδηλωθούν, από πλευράς ΓΕΕΘΑ,   ενέργειες προς ΥΕΘΑ για τις εκ μέρους του ενέργειες προς την Κυβέρνηση, ώστε να αναγνωρισθεί   από όλο τον κρατικό μηχανισμό η νέα πραγματικότητα και των νέα δεδομένα που συνθέτουν οι ασύμμετρες  απειλές αλλά και να θεσπισθούν, άμεσα  και μετά από ενδελεχή μελέτη:
  (1) Νέα δόγματα, νέες διαδικασίες  και μέθοδοι, με σκοπό να επιτευχθεί η συνεργασία πολλών εμπλεκομένων φορέων και η χρησιμοποίηση όλων των παραγόντων ισχύος μιας χώρας.
(2)  Οι αναγκαίες νομικές προσαρμογές για την κάλυψη των νέων απαιτήσεων σε συνεργασίες, συντονισμό κλπ.
   (3) Μέτρα βελτιώσεως του συστήματος σχεδιάσεως Εθνικής Ασφαλείας και Διαχείρισης Κρίσεων. Από όλους τους αναλυτές προτείνεται  συγκρότηση εθνικού οργάνου χειρισμού κρίσεων και αντιμετώπισης ασύμμετρων απειλών. Για το θέμα είναι αναγκαία η εκπόνηση ειδικής μελέτης.
  (4) Του καθορισμού  από μέρους του ΥΠΕΞ, των ζωτικών συμφερόντων και εθνικών σκοπών της Χώρας, ώστε να συμπεριληφθούν στην ΠΕΑ του ΥΠΕΘΑ.

β. Να συμπληρωθεί, με μέριμνα του ΓΕΕΘΑ, το κείμενο της ΠΕΑ, με περαιτέρω ανάλυση του κεφαλαίου περί ασυμμέτρων απειλών, με ιδιαίτερη βαρύτητα στις επιπτώσεις τους επί της από την Τουρκία απειλής.

γ. Να εξετασθεί η δυνατότητα στις εκτιμήσεις και αναλύσεις πληροφοριών να συμπεριληφθούν και οι ασύμμετρες απειλές.

δ. Στις εκάστοτε μελέτες αναδιοργανώσεως της Δομής Δυνάμεων και Οργάνωσης των ΕΔ της Χώρας, να λαμβάνονται υπόψη οι εκ των  ασυμμέτρων απειλών επιπτώσεις.

ε. Να καταβληθεί προσπάθεια βελτιώσεως του συστήματος συλλογής, επεξεργασίας και διανομής πληροφοριών, στο εσωτερικό των ΕΔ, σε συνεργασία με τους λοιπούς συναρμοδίους φορείς σε εθνικό και συμμαχικό επίπεδο.

  στ. Να ενταχθούν στα προγράμματα εκπαιδεύσεως των στελεχών κυρίως, σε στενή συνεργασία με τα ΣΑ, κυρίως την ΕΛΑΣ,  θέματα σχετικά με τις ασύμμετρες απειλές και τους τρόπους αντιμετωπίσεως. Στα πλαίσια αυτά να προβλεφθεί,   εάν δεν προβλέπεται, η φοίτηση αξιωματικών των Κλάδων των ΕΔ στη Σχολή Εθνικής Ασφαλείας της ΕΛΑΣ. Στο μ’έλλον να εξετασθεί η   σκοπιμότητα  και  ηδυνατότητα   ενοποιήσεως\συγχωνεύσεως των Σχολών Εθνικής Αμύνης και Εθνικής Ασφαλείας.

ζ. Να μελετηθεί η συμμετοχή, οσάκις απαιτείται, των ΕΔ στην αντιμετώπιση ασυμμέτρων απειλών μεγάλης κλίμακας και να προβλεφθούν οι σχετικές νομοθετικές ρυθμίσεις. Για το θέμα αυτό να ληφθούν υπόψη η ιδιομορφία της Ελλάδος, η οποία είναι υποχρεωμένη να αντιμετωπίζει την «εν δυνάμει» τουρκική απειλή.

η. Η εκάστοτε συμμετοχή των ΕΔ σε ειρηνευτικές και παρεμφερείς αποστολές, θα πρέπει να μελετάται με μεγάλη προσοχή και περίσκεψη, σε στενή συνεργασία με το ΥΠΕΞ, με βάση την κύρια αποστολή των ΕΔ για την άμυνα της χώρας και τις εγγενείς δυσχέρειες σε προσωπικό.
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ ΜΕΛΕΤΗΣ

«Α» ΙΣΧΥΟΝ ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ
«Β» ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΑΠΕΙΛΕΣ ΣΤΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ
«Γ» ΔΟΜΗ-ΟΡΓΑΝΩΣΗ  ΣΩΜΑΤΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ
«Δ» ΠΡΟΤΥΠΟ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΣ ΓΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ
«Ε» ΤΡΟΜΟΚΡΑΤΙΑ- ΟΠΛΑ ΜΑΖΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗΣ
«ΣΤ» ΚΥΒΕΡΝΟΠΟΛΕΜΟΣ - INFO OPS - H/N ΠΟΛΕΜΟΣ – ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ
 «Ζ»  ΛΑΘΡΟΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ
«Η» Η ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΑ ΩΣ ΠΑΡΑΓΩΝ    ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ\ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ   ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ
«Θ»    ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ  ΟΡΓΑΝΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΙ ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΡΟΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ-ΕΚΤΙΜΗΣΕΩΝ  ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟΥ  ΕΠΙΤΕΛΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

     

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ «Α» ΣΤΗ ΜΕΛΕΤΗ:
«ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΩΝ ΕΔ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΑΠΕΙΛΩΝ»

ΙΣΧΥΟΝ ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΡΟΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΚΛΠ.
     
1. Οι ισχύουσες για την αντιμετώπιση των σύγχρονων απειλών  νομοθετικές ρυθμίσεις, όπως τροποποιήθηκαν και συμπληρώθηκαν, σύμφωνα με την Διεθνή Σύμβαση του 1998 και την απόφαση-πλαίσιο της Ε. Ε της 6-12-2001 έχουν ως εξής:
              α.  Νόμος 2331 (ΦΕΚ Α΄ 173/1995) «Πρόληψη  και καταστολή  της νομιμοποίησης  εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες».

              β.  Νόμος 2968 (ΦΕΚ Α΄ 141/2001) «Τροποποίηση  διατάξεων  του Π.Κ. και του Κ.Π.Δ. και άλλες  διατάξεις  για την προστασία  του πολίτη  από αξιόποινες πράξεις  εγκληματικών οργανώσεων».

              γ.  Νόμος 3013 (ΦΕΚ Α’ 102/2002) «Αναβάθμιση  της πολιτικής προστασίας  και λοιπές  διατάξεις».

              δ.   Νόμος 3116 (ΦΕΚ Α΄ 48/2003) «Κύρωση της Διεθνούς Σύμβασης για την καταστολή τρομοκρατικών βομβιστικών επιθέσεων».

              ε.   Νόμος 3387 (ΦΕΚ Α΄ 224/2005) «Κέντρο Μελετών  Ασφαλείας (ΚΕ.ΜΕ.Α.)  και άλλες διατάξεις».

            στ.  Π.Δ.380/1996 «Διάρθρωση Υπηρεσιών Ελληνικής Αστυνομίας».

ζ. Απόφαση  αριθ΄ 1299 (ΦΕΚ Β΄423/2003) «Έγκριση  του από 7.4.2003 Γενικού Σχεδίου Πολιτικής Προστασίας με τη συνθηματική λέξη ΞΕΝΟΚΡΑΤΗΣ» 

2. Ακολούθως αναφέρονται στοιχεία για την ως άνω  Διεθνή Σύμβαση του ΟΗΕ του 1998 και την απόφαση-πλαίσιο της Ε. Ε της 6-12-2001, καθώς και των ν. 2968\2001,  3116\2003. Ειδικότερα:

α. Διεθνείς Συμβάσεις-Διεθνής Συνεργασία-Υποχρεώσεις Κρατών(Άρθρα 4-17 Ν 3116/2003)
             (1).  Ο  Ο Η Ε, ενέκρινε τη  Διεθνή Σύμβαση του 1998  και ενθάρρυνε τα κράτη-μέλη: (ι) να αναθεωρήσουν  επειγόντως τις υφιστάμενες νομικές διατάξεις  για την  εξάλειψη της τρομοκρατίας σε όλες τις μορφές και εκδηλώσεις της και να  εξασφαλίσουν  ένα πλήρες νομικό πλαίσιο κάλυψης όλων των πτυχών του ζητήματος, (ιι)  να βελτιώσουν τη διεθνή  συνεργασία  τους  και (ιιι) να σχεδιάσουν και  υιοθετήσουν  αποτελεσματικά και  πρακτικά μέτρα  για την πρόληψη και αποτροπή των  εγκληματικών πράξεων  και την  δίωξη και τιμωρία  των δραστών τους.
             (2). Η Ε.Ε., με απόφαση-πλαίσιο του Συμβουλίου της, της 6ης Δεκεμβρίου 2001, (ι) κατέγραψε τα εγκλήματα που συνθέτουν και στοιχειοθετούν την τρομοκρατία σαν ποινικό αδίκημα, όρισε περιοριστικά και όχι ενδεικτικά τις πράξεις που θεωρούνται ως τρομοκρατικά εγκλήματα και τους σκοπούς των τρομοκρατών  και (ιι) έταξε  προθεσμία-μέχρι 31 Δεκεμβρίου 2002- για την  μεταφορά και ενσωμάτωση των διατάξεων της απόφασης-πλαισίου στις  εθνικές ποινικές τους νομοθεσίες  και ειδικότερα εκείνων που προβλέπουν και επιβάλλουν στους δράστες στερητικές της ελευθερίας ποινές.       
             (3).  Η Ελλάδα, στα πλαίσια του Ο Η Ε και  της Ε.Ε.  (ι) τροποποίησε  και βελτίωσε τις διατάξεις του Ποινικού Κώδικα  και του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, κύρωσε (Ν 3116/2003) τη Διεθνή Σύμβαση (ιι) αναθεώρησε τα νομικά και διοικητικά πλαίσια και την διεθνή συνεργασία, για  την πρόληψη, καταστολή  και εξάλειψη του φαινομένου  των σύγχρονων απειλών  σε όλες τις μορφές και εκδηλώσεις τους, την  αποτελεσματική δίωξη και αυστηρή τιμωρία των  δραστών  τους και την προστασία των  πολιτών της και (ιιι) αναδιάρθρωσε τις Υπηρεσίες της ΕΛ-ΑΣ  για την αντιμετώπιση των σύγχρονων απειλών. 
             (4). Η Διεθνής Σύμβαση, για την καταπολέμηση των εγκληματικών οργανώσεων  ορίζει, ότι τα κράτη-μέρη που υπέγραψαν και κύρωσαν την Σύμβαση, συνεργάζονται  και  λαμβάνουν όλα τα εφικτά και απαραίτητα  μέτρα: (ι) για την πρόληψη των εγκληματικών  πράξεων εντός ή  εκτός της επικράτειάς τους, (ιι) την αντιμετώπιση των δραστών βομβιστικών επιθέσεων, (ιιι) την διερεύνηση  των αδικημάτων,  (iv) την διασφάλιση του δράστη  για το σκοπό της  δίωξης ή έκδοσης, (v) την επικοινωνία του δράστη  με  τον  εκπρόσωπο  του κράτους του οποίου  είναι υπήκοος ή την  μη ικανοποίηση  του αιτήματος του,   της έκδοσης ή νομικής συνδρομής, όταν πιστεύουν, ότι  γίνεται με σκοπό  τη δίωξη ή τιμωρία  του προσώπου, λόγω της φυλής,  θρησκείας, υπηκοότητας,  εθνικής καταγωγής,  ή πολιτικής γνώμης του.

  β. Εγκληματικές  Οργανώσεις- Πράξεις(Απόφαση-Πλαίσιο Συμβουλίου Ε.Ε.):        
              (1).  Εγκληματική οργάνωση  θεωρείται η δομημένη  για  ορισμένο χρονικό διάστημα ένωση  περισσοτέρων των δύο προσώπων, που δρουν από κοινού προκειμένου να τελέσουν τρομοκρατικά  εγκλήματα. Διευκρινίζεται, ότι δομημένη ένωση σημαίνει ένωση που δεν συγκροτήθηκε τυχαία  με σκοπό να διαπράξει αμέσως ένα ορισμένο έγκλημα, αλλά έχει συνέχεια  στην σύνθεση ή την πολυσύνθετη δομή της και  τα μέλη της έχουν απαραιτήτως  καθορισμένους ρόλους.
             (2).  Εγκληματικές πράξεις θεωρούνται οι εκ προθέσεως τελούμενες πράξεις, όταν ο δράστης ή οι δράστες  τις διαπράττουν  με τους εξής σκοπούς:
                   (α).  Να εκφοβίζουν σοβαρά έναν πληθυσμό, να εξαναγκάζουν  αδικαιολόγητα  τις δημόσιες  αρχές ή έναν διεθνή οργανισμό να εκτελέσουν  οποιαδήποτε πράξη  ή να απόσχουν από την εκτέλεσή της.
                   (β).  Να αποσταθεροποιούν σοβαρά  ή να  καταστρέφουν  τις θεμελιώδεις  πολιτικές, συνταγματικές, οικονομικές και κοινωνικές   δομές μιας χώρας ή ενός διεθνούς οργανισμού.
                   (γ).  Να  προσβάλουν  τη ζωή  προσώπων ή οποία είναι δυνατόν να επιφέρει  τον θάνατο ή να προσβάλουν σοβαρά την σωματική  ακεραιότητα  προσώπων ή  να  προβαίνουν  σε αρπαγή ή  απαγωγή προσώπων.
                   (δ).  Να προκαλούν μαζικές καταστροφές σε κυβερνητικές ή δημόσιες  εγκαταστάσεις,  σε συγκοινωνιακά συστήματα, σε εγκαταστάσεις υποδομής, περιλαμβανομένων  και των συστημάτων  πληροφορικής και σε  σταθερές εξέδρες που βρίσκονται επί της ηπειρωτικής υφαλοκρηπίδας.
                   (ε).  Να καταλαμβάνουν αεροσκάφη ή πλοία ή  άλλα μέσα μαζικής μεταφοράς ή μεταφοράς εμπορευμάτων, να κατασκευάζουν, να κατέχουν, να μεταφέρουν, να προμηθεύονται ή να χρησιμοποιούν πυροβόλα όπλα, εκρηκτικά υλικά, πυρηνικά, βιολογικά και χημικά όπλα, περιλαμβανομένης της έρευνας και ανάπτυξης βιολογικών και χημικών όπλων, να απελευθερώνουν επικίνδυνες ουσίες ή να προκαλούν πυρκαγιές, πλημμύρες ή εκρήξεις με αποτέλεσμα την έκθεση ανθρώπινων  ζωών σε κίνδυνο.
                   (στ)  Να προκαλούν  διαταραχές ή διακοπές του εφοδιασμού ύδατος, ηλεκτρικής ενέργειας ή κάθε άλλου βασικού φυσικού  πόρου  με αποτέλεσμα την έκθεση  ανθρωπίνων ζωών σε κίνδυνο.
                   (ζ). Να απειλούν την  τέλεση ενός από  τα προαναφερόμενα   εγκλήματα.
             (3). Ως επιβαρυντικές περιπτώσεις θεωρούνται, η αρχηγία της οργάνωσης και η συμμετοχή στις δραστηριότητές της, περιλαμβανομένης και της παροχής  πληροφοριών ή υλικών μέσων και  κάθε μορφής χρηματοδότησης  των δραστηριοτήτων της,  που ενεργούνται με επίγνωση του γεγονότος,  ότι η  συμμετοχή  θα συμβάλλει στις  εγκληματικές  δραστηριότητές  της.

  γ. Μέλη  Εγκληματικών Οργανώσεων(Άρθρα 1 και 3 Ν 2968/2001 και 2 Ν. 2116/2003).
                Ως μέλη  εγκληματικών  οργανώσεων  θεωρούνται:
               (1).   Όποιος  συγκροτεί ή εντάσσεται  σε δομημένη και με διαρκή δράση ομάδα από τρία ή περισσότερα πρόσωπα (οργάνωση) και επιδιώκει τη διάπραξη  περισσοτέρων κακουργημάτων   που προβλέπονται  από τον Π. Κ. και  τους  ειδικούς  ποινικούς  νόμους,  περί  ναρκωτικών, όπλων,   εκρηκτικών υλών και προστασίας από υλικά  που εκπέμπουν επιβλαβείς  για τον άνθρωπο ακτινοβολίες.
               (2).   Όποιος  με απειλή ή χρήση  βίας  κατά δικαστικών λειτουργών, ανακριτικών ή δικαστικών υπαλλήλων, μαρτύρων, πραγματογνωμόνων και διερμηνέων  ή με δωροδοκία  των ιδίων προσώπων  επιχειρεί να ματαιώσει  την αποκάλυψη ή δίωξη  και τιμωρία  των  τρομοκρατικών κακουργημάτων.
              (3).   Όποιος, εκτός των παραπάνω περιπτώσεων,  ενώνεται με άλλον  για να διαπράξει κακούργημα (συμμορία) ή η ένωση έγινε  για να διαπράξει  πλημμέλημα  με το οποίο  επιδιώκεται  οικονομικό ή άλλο υλικό όφελος ή η προσβολή της ζωής, σωματικής ακεραιότητας  ή γενετήσιας  ελευθερίας.
              (4).   Όποιος  κατασκευάζει,  προμηθεύεται ή κατέχει  εκρηκτικές ύλες  ή εκρηκτικές βόμβες  με σκοπό να τις χρησιμοποιήσει  για να προξενήσει κοινό κίνδυνο  σε ξένα πράγματα  ή κίνδυνο για άνθρωπο  ή για να τις παραχωρήσει σε άλλον  για τέτοια χρήση.
              (5).  Όποιος  κατασκευάζει, προμηθεύεται,  παραδίδει, παραλαμβάνει,  φυλάσσει, αποκρύπτει ή μεταφέρει εκρηκτικές ύλες ή εκρηκτικές βόμβες, για τις οποίες γνωρίζει  ότι προορίζονται  για την εγκληματική χρήση  των παραπάνω   εγκλημάτων ή όποιος, ενώ γνωρίζει ότι κάποιος  άλλος έχει σκοπό  να κάμει εγκληματική χρήση  εκρηκτικών υλών  ή εκρηκτικών βομβών  τον καθοδηγεί με  οποιοδήποτε τρόπο  για την κατασκευή, χρήση, προμήθεια,  παράδοση, μεταφορά ή φύλαξή τους.          
             (6).  Το πρόσωπο, που παράνομα και σκόπιμα  παραδίδει, τοποθετεί,  πυροδοτεί ή ενεργοποιεί εκρηκτικό ή άλλο φονικό  μηχανισμό  σε ή προς δημόσιο χώρο, κρατική ή  κυβερνητική εγκατάσταση, σύστημα δημόσιας         μεταφοράς ή εγκατάστασης υποδομής, με σκοπό να προκαλέσει θάνατο  ή σοβαρό  σωματικό τραυματισμό,  ή εκτεταμένη  καταστροφή χώρου ή  εγκατάστασης  ή συστήματος ή όταν η καταστροφή καταλήγει ή είναι πιθανόν  να καταλήξει   σε μεγάλη οικονομική ζημιά.
               (7).  Το πρόσωπο που συμμετέχει ως συνεργός ή οργανωτής  ή εντολέας, συνεισφέρει με οποιονδήποτε τρόπο  στην τέλεση ενός ή περισσοτέρων  εκ των παραπάνω αδικημάτων  και η συνεισφορά του προϋποθέτει πρόθεση ή γίνεται  για την προώθηση  της γενικής εγκληματικής δραστηριότητας ή το σκοπό της ομάδας ή γίνεται με  επίγνωση  της πρόθεσης  της ομάδας να τελέσει το εν λόγω αδίκημα ή αδικήματα.  
                                                  
  δ. Όροι -Στόχοι  Εγκληματικών Οργανώσεων(Άρθρο 1  Ν. 3116/2003).
             Η Διεθνής Σύμβαση, που υπέγραψε η Ελλάδα, στην Νέα Υόρκη, στις 12 Ιανουαρίου 1998, «για την καταστολή τρομοκρατικών βομβιστικών   επιθέσεων»  και κύρωσε με το Ν 3116/2003,  ορίζει ότι  όροι εφαρμογής της  και  διεθνείς στόχοι  των τρομοκρατικών  οργανώσεων είναι οι εξής:      
             (1).   Οι κρατικές ή κυβερνητικές εγκαταστάσεις, μόνιμες ή προσωρινές και τα μέσα μεταφοράς  που χρησιμοποιούνται  από εκπροσώπους του κράτους, μέλη προς κυβέρνησης, του νομοθετικού ή δικαστικού σώματος  ή από αξιωματούχους  ή υπαλλήλους κράτους ή κάθε  προς δημόσιας αρχής  ή φορέα  ή από υπαλλήλους  ή αξιωματούχους διακυβερνητικού οργανισμού, σε σχέση με τα επίσημα καθήκοντά τους. 
             (2).  Οι εγκαταστάσεις υποδομής, οποιεσδήποτε δημόσιες ή ιδιωτικές  εγκαταστάσεις,  που παρέχουν ή διανέμουν υπηρεσίες  προς όφελος του κοινού, όπως ύδρευση,  ενέργεια,  καύσιμα  ή  επικοινωνίες.   
             (3).  Οι στρατιωτικές δυνάμεις Κράτους, που είναι οργανωμένες,  εκπαιδευμένες  και εξοπλισμένες  σύμφωνα με το εσωτερικό του δίκαιο , με πρωταρχικό σκοπό την εθνική Ασφάλεια   και τα πρόσωπα που ενεργούν  προς υποστήριξή τους και ευρίσκονται  υπό   επίσημες διαταγές, έλεγχο και ευθύνη τους.
             (4).  Το σύστημα δημοσίων μεταφορών, που περιλαμβάνει τις εγκαταστάσεις, τα μέσα και τα όργανα, δημόσια και ιδιωτικά, που  χρησιμοποιούνται   για δημοσίως  διαθέσιμες  υπηρεσίες προς μεταφορά προσώπων και φορτίων.
             (5).   Εκρηκτικοί ή άλλοι  φονικοί μηχανισμοί είναι  κάθε εκρηκτικό ή εμπρηστικό όπλο   ή μηχανισμός που  έχει σχεδιασθεί ή είναι ικανός  να προκαλέσει το θάνατο, σοβαρό  σωματικό τραυματισμό ή σημαντική υλική ζημιά, μέσω   απελευθέρωσης, διασποράς ή επίδρασης  τοξικών, χημικών,  βιολογικών παραγόντων ή τοξικών ή παρόμοιων  ουσιών ή ακτινοβολίας ή ραδιενεργού υλικού.          
             (6).  Τόπος δημόσιας χρήσης είναι τα τμήματα κτιρίων, γης, οδού,  υδάτινης οδού  ή άλλου τόπου  που είναι προσβάσιμα  ή ανοικτά σε μέλη του κοινού, είτε συνεχώς είτε περιοδικώς ή περιστασιακά,  και περιλαμβάνει κάθε  εμπορικό, επιχειρηματικό, πολιτιστικό, ιστορικό,  εκπαιδευτικό, θρησκευτικό,  κυβερνητικό, ψυχαγωγικό, προς αναψυχή,  η παρόμοιο μέρος που είναι προσβάσιμο ή  ανοικτό για το κοινό.   

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ «Β» ΣΤΗ ΜΕΛΕΤΗ:
«ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΩΝ ΕΔ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΑΠΕΙΛΩΝ»

ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΑΠΕΙΛΕΣ ΣΤΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ
          
1.  ΤΡΟΜΟΚΡΑΤΙΚΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ
Οι κυριότερες τρομοκρατικές Ελληνικές και Διεθνείς οργανώσεις είναι :
      α.   Ελληνικές τρομοκρατικές οργανώσεις 
            (1).  Επαναστατική Οργάνωση 17 Νοέμβρη  (17Ν).
            (2).  Επαναστατική Οργάνωση 1η Μάη (1η Μάη)
            (3).  Επαναστατικός Λαϊκός Αγώνας (ΕΛΑ)
            (4).  Επαναστατικοί Πυρήνες (ΕΠ)
            (5).   Λαϊκή Επαναστατική Δράση (ΛΕΔ)

       β.   Διεθνείς τρομοκρατικές Οργανώσεις
             (1). Διεθνής Δικτυακή Τρομοκρατία, Αλ Κάιντα (AL Qaeda) και οι παραφυάδες της.
           (2).  Jamaal  Islamiah (JI)
           (3). Ένοπλη Ισλαμική Ομάδα Αλγερίας (GIA)

2. ΤΡΟΜΟΚΡΑΤΙΚΕΣ ΕΠΙΘΕΣΕΙΣ
    α.  Στον Ελληνικό χώρο
    (1).   Βουλευτές, Δικαστικοί, Προσωπικό  ΕΛ-ΑΣ.
         (2).   Δημόσιες Υπηρεσίες (Υπουργεία, ΔΟΥ, Καταστήματα-Λεωφορεία Ε. Α.)
         (3)    Τράπεζες, Επιχειρήσεις Κοινής Ωφέλειας-Ιδιωτικές. 
             (4).   Πρεσβείες(κτίρια και προσωπικό: Στρατ. Ακόλουθοι-Διπλωματικοί Υπάλληλοι κα.)
           (5).  Ληστείες (Τραπεζών, Χρηματαποστολών, ΕΛΤΑ, κλπ)
          (6).  Αποθήκες Όπλων-Εκρηκτικών (Στρατιωτικών-Τεχνικών Εταιρειών).
 
   β.   Στo Διεθνές  περιβάλλον
          (1).  World  Trade Center (Η.Π.Α)
          (2).  Oklahoma Federal Building (Η.Π.Α)
          (3). Hobart  Towers (Σαουδική Αραβία)
         (4).  USS Cole (Άντεν, Υεμένη)
          (5).  Πρεσβείες Η.Π.Α (Κένυα, Τανζανία)
         (6).   Μετρό (Μαδρίτη Ισπανία, Τόκιο Ιαπωνία, Λονδίνο G.B.)  
         (7).   Ξενοδοχεία (Κων/πολη Τουρκία, Κάιρο Αίγυπτος).
         (8).  Σφαγές πληθυσμών (Αλγερινών πόλεων. κ.α.) 

 

 

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ «Γ» ΣΤΗ ΜΕΛΕΤΗ:
«ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΩΝ ΕΔ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΑΠΕΙΛΩΝ»

ΔΟΜΗ-ΟΡΓΑΝΩΣΗ  ΣΩΜΑΤΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ

 1. Ελληνικής Αστυνομίας (ΕΛ-ΑΣ)
  α. Δ/νση  Αντιμετώπισης Ειδικών Εγκλημάτων Βίας ΓΑΔΑ                      
   β. Δ/νση Αστυνομικών Επιχειρήσεων Αττικής (ΔΑΕΑ)
γ. Κέντρο Επιχειρήσεων ΓΑΔΑ  (ΚΕ/ΓΑΔΑ)
δ. Yποδ/νση Αντιμετώπισης Ειδικών Εγκλημάτων Βίας ΓΑΔΘ    
           ε. Δ/νση Αστυνομικών Επιχειρήσεων Θεσ/κης  ΓΑΕΘ   
           στ. Κέντρο Επιχειρήσεων ΓΑΔΘ  (ΚΕ/ΓΑΔΘ)
           ζ. Ειδικές Κατασταλτικές Αντιτρομοκρατικές Μονάδες (ΕΚΑΜ)
           η. Υπηρεσία Εξουδετέρωσης Εκρηκτικών Μηχανισμών (ΥΕΕΜ)
           θ. Αστυνομικές Δ/νσεις (ΑΔ)
           ι. Δ/νση Εγκληματολογικών Υπηρεσιών (ΔΕΕ/ΕΑ)
   ια. Yπηρεσία  Εναέριων Μέσων  (ΥΕΜ/ΕΑ)
           ιβ. Υπηρεσία  Συνοριακής Φύλαξης (ΥΣΦ)
           ιγ. Υπηρεσία Δίωξης Οικονομικών Εγκλημάτων (ΥΔΟΕ)
           ιδ. Υπηρεσία Ηλεκτρονικού Εγκλήματος (ΥΗΕ).
           ιε. Υπηρεσία  Δίωξης Λαθρομεταναστών (ΥΔΛ)
           ιστ. Υπηρεσία Δίωξης Εκβιαστών (ΥΔΕ)
           ιζ. Υπηρεσία Προστασίας Επισήμων Προσώπων (ΥΠΕΠ)
ιη. Υπηρεσία Ειδικών Φρουρών (ΥΕΦ)

 2.  Εθνική  Υπηρεσία   Πληροφοριών (ΕΥΠ)
 
3. Πυροσβεστικού Σώματος (ΠΣ)

α. Κέντρο Επιχειρήσεων Πυροσβεστικού Σώματος (ΚΕ/ΠΣ)
              β. Ειδικές Μονάδες Αντιμετώπισης Καταστροφών (ΕΜΑΚ)
               γ. Υπηρεσία Εναέριων Μέσων (ΥΕΜ/ΠΣ)

 4. Λιμενικού Σώματος  (ΛΣ)
                  
               α. Θάλαμος Επιχειρήσεων Λιμενικού Σώματος (ΘΕ/ΛΣ)
               β. Ειδικές Κατασταλτικές Μονάδες (ΕΚΑΜ)
               γ. Υπηρεσία Θαλάσσιων Μέσων (ΥΘΜ/ΛΣ)

 5. Σχολές Εκπαίδευσης-Κέντρα Μελέτης ΕΛ-ΑΣ

               α.   Σχολή Εθνικής Ασφαλείας (ΣΕΘΑ). 
               β.   Κέντρο Μελετών Ασφαλείας (ΚΕΜΕΑ).                                                                                                                             
                                                                                                 
 6. Ακολούθως αναφέρονται μερικά στοιχεία για τη Σχολή Εθνικής Ασφαλείας και το  Κέντρο Μελετών Ασφαλείας (ΚΕΜΕΑ).

  α. Σχολή Εθνικής  Ασφαλείας(ΣΕΘΑ/ΕΛ-ΑΣ) (Π Δ 380/1996)
          (1).  Η Σχολή Εθνικής Ασφαλείας (Σ ΕΘ Α / ΕΛ-ΑΣ) έχει ως αποστολή την  μετεκπαίδευση και  επιμόρφωση σε μεταπτυχιακό επίπεδο   των ανώτερων στελεχών της ΕΛΑΣ , καθώς και αυτών των Ε Δ, Λ Σ, Π Σ, των πολιτικών  υπαλλήλων Υπουργείων και Υπηρεσιών  του ευρύτερου δημόσιου τομέα,   σε θέματα  που αφορούν  τις διακρατικές και διεθνείς σχέσεις,  τους διεθνείς οργανισμούς, το ευρωπαϊκό και διεθνές δίκαιο,  την κρατική ασφάλεια. Επίσης την εφαρμογή της διοικητικής επιστήμης  και πρακτικής  στη δημόσια διοίκηση, τη δημόσια  ασφάλεια  και τη διαχείριση κρίσεων και την πολιτική και διπλωματική ιστορία και σχετίζονται με την στρατηγική  και την πολιτική  της εθνικής ασφάλειας.
          (2).   Η εισαγωγή  των σπουδαστών της Ελληνικής Αστυνομίας στη Σ ΕΘ Α /Ε Α γίνεται με επιλογή από τριμελή επιτροπή, χωρίς εξετάσεις. Για  την επιλογή λαμβάνονται υπόψη, κατά σειρά προτεραιότητας, τα εξής αντικειμενικά κριτήρια: βαθμολογία «εξαίρετος» κατά την αξιολόγηση του τελευταίου έτους, κατοχή μεταπτυχιακού τίτλου,  κατοχή πτυχίου ΑΕΙ, Ξένων γλωσσών, εκπαιδεύσεις ή μετεκπαιδεύσεις, χειρισμοί σε σχετικά θέματα. Οι σπουδαστές των άλλων φορέων του δημοσίου και ιδιωτικού τομέα επιλέγονται από τους φορείς τους   
  
 7. Κέντρο Μελετών Ασφαλείας (ΚΕ.ΜΕ.Α/ΕΛ-ΑΣ.)
(Άρθρα 1-11 Ν. 3387/2005) 

          α.  Το Κέντρο Μελετών Ασφαλείας (ΚΕ.ΜΕ.Α/ΕΛ-ΑΣ) είναι νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου, με διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια, εποπτεύεται  από τον Υπουργό Δημόσιας Τάξης και διοικείται από επταμελές Δ.Σ. και Διευθυντή, που ορίζονται,  με επιλογή,  από επιστήμονες και προσωπικότητες κύρους και εμπειρίας, επί τριετή θητεία, από τον  Υπουργό Δημόσιας Τάξης.

         β. . Σκοπός του ΚΕ.ΜΕ.Α. είναι η διεξαγωγή θεωρητικής  και εφαρμοσμένης έρευνας  και η εκπόνηση μελετών, σε στρατηγικό επίπεδο,  για θέματα  που αφορούν στην πολιτική ασφάλειας, καθώς και η παροχή υπηρεσιών, γνωμοδοτικού και συμβουλευτικού  χαρακτήρα, για τα θέματα αυτά  προς το Υπουργείο Δημόσιας Τάξης ή άλλους φορείς.

        γ.  Το ΚΕ.ΜΕ.Α  διαρθρώνεται στους παρακάτω τομείς:
             (1)    Μελετών-Ερευνών και Τεκμηρίωσης
            (2)   Αντεγκληματικής Πολιτικής
           (3)  Διεθνούς Συνεργασίας και Επικοινωνίας
            (4)  Τεχνολογίας και Συστημάτων.

δ. Συμβουλευτικό Όργανο του ΚΕ.ΜΕ.Α  είναι  το επιστημονικό Συμβούλιο,  που απαρτίζεται από τους  επικεφαλείς των τομέων  και από δύο επιστήμονες  εγνωσμένου κύρους,  με μεταπτυχιακό τίτλο σπουδών,  σε γνωστικό  πεδίο  συναφές προς το αντικείμενο του ΚΕ.ΜΕ.Α.   

 

 

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ «Δ» ΣΤΗ ΜΕΛΕΤΗ:
«ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΩΝ ΕΔ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΑΠΕΙΛΩΝ»

ΠΡΟΤΥΠΟ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΣ ΓΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ
     
          1. Για την ασφαλή διενέργεια των Ολυμπιακών Αγώνων, «ΑΘΗΝΑ 2004»,  σχεδιάσθηκαν, από την Ελληνική Αστυνομία, συγκροτήθηκαν και λειτούργησαν, εντός των διοικητικών και νομοθετικών πλαισίων, τα εξής  όργανα  Χειρισμού Κρίσεων  και Αντιμετώπισης σύγχρονων απειλών:    

              α. Το Ολυμπιακό Στρατηγικό Κέντρο Ασφάλειας  (ΟΣΚΑ), που συγκροτήθηκε με σκοπό  τον  στρατηγικό σχεδιασμό, συντονισμό, διακλαδικότητα (ΠΣ, ΕΚΑΒ, ΓΕΕΘΑ, ΓΓΠΠ, ΛΣ) και διαχείριση των κρισίμων περιστατικών ασφάλειας, από ανθρώπινες ενέργειες (βομβιστικές ενέργειες), φυσικά γεγονότα (σεισμούς πλημμύρες), μεγάλα συμβάντα (πυρκαγιές, διαρροές)  ή μεγάλα ατυχήματα,  καθώς και την  αξιοποίηση της σύγχρονης τεχνολογίας,  για την ασφαλή   τέλεση των Ολυμπιακών Αγώνων.  

             β. Το Ολυμπιακό Κέντρο Ασφαλείας (ΟΚΑ), υπήχθη στη ΓΑΔΑ για το σχεδιασμό, συντονισμό και αντιμετώπιση των μέτρων τάξης, ασφάλειας και τροχαίας  στους  χώρους τέλεσης των Ολυμπιακών Αγώνων, καθώς και στους χώρους  κίνησης  και διαμονής των  αθλητών  και  των στελεχών της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής (ΔΟΕ).

  2. Υποστηρικτικός ο Ρόλος  των  Ε.Δ.  
       
         α Η  συνεργασία  όλων των διαθεσίμων εθνικών δυνάμεων και πόρων της χώρας και ο κοινός σχεδιασμός για την αντιμετώπιση των σύγχρονων απειλών  κατά τους Ολυμπιακούς Αγώνες, ανέδειξαν ειδικότερα τον  στρατηγικό υποστηρικτικό ρόλο και την συμβολή των Ε.Δ. στην ασφαλή τέλεση των Ολυμπιακών Αγώνων και την ενίσχυση του αισθήματος  ασφαλείας  των  πολιτών,  σε εσωτερικό και διεθνές επίπεδο.

           β Οι  Ε. Δ. είχαν στρατηγικό υποστηρικτικό προς τα Σ. Α. ρόλο,  κατά  την αντιμετώπιση των σύγχρονων απειλών, κατά τους Ολυμπιακούς Αγώνες, αλλά και πάντοτε, καθώς:
 (1) αποτελούσαν και αποτελοούν το ανώτατο επίπεδο επέμβασης, διαχείρισης  και  αντιμετώπισης των κατά της χώρας εχθρικών απειλών και
 (2) προμηθεύονται και διαθέτουν πολεμικό εξοπλισμό (ηλεκτρονικό, βαρέα μηχανήματα, αεροσκάφη, ελικόπτερα,  πλοία,  ΡΒΧ, κ.λ.π.) ανίχνευσης, αναγνώρισης, επιτήρησης, αναχαίτισης και επέμβασης  κατά  των εχθρικών απειλών στον ελληνικό επίγειο, εναέριο και θαλάσσιο χώρο. Παρά ταύτα όμως  θεσμικά δεν νομιμοποιούνται στην άσκηση αρμοδιοτήτων  Αστυνόμευσης.

          γ Για την αξιοποίηση / υλοποίηση του στρατηγικού υποστηρικτικού ρόλου των Ε. Δ.   στη αντιμετώπιση των σύγχρονων απειλών κατά της χώρας  επιβάλλεται  η  συμμετοχή στελεχών των Ε. Δ.:
 (1)  Στις μετεκπαιδεύσεις και επιμορφώσεις της  Σχολής Εθνικής Ασφαλείας (ΣΕΘΑ/ΕΑ)  
(2)  Στις θεωρητικές και εφαρμοσμένες έρευνες και μελέτες του  Κέντρου Μελετών Ασφαλείας (ΚΕ.ΜΕ.Α/ΥΔΤ).
(3)  Στα ετήσια προγράμματα εκπαίδευσης και εξειδίκευσης του προσωπικού ΕΛΑΣ, σε θέματα σχεδιασμού, διαχείρισης, δράσης και αντιμετώπισης των  σύγχρονων απειλών και
(4) Στην πρόβλεψη σχεδίασης και διεξαγωγής κοινών ασκήσεων επί των θεμάτων αυτών.  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ «Ε» ΣΤΗ ΜΕΛΕΤΗ:
«ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΩΝ ΕΔ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΑΠΕΙΛΩΝ»

ΤΡΟΜΟΚΡΑΤΙΑ- ΟΠΛΑ ΜΑΖΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗΣ (Weapons of Mass Destruction) 

Α. ΤΡΟΜΟΚΡΑΤΙΑ

 1. Γενικά
  
  α. Η τρομοκρατία αποτελεί μια μορφή των συγχρόνων (ασύμμετρων) απειλών.  Η βία είναι η μοναδική μέθοδος που εφαρμόζει προκειμένου να «περάσει μηνύματα» στις κυβερνήσεις και την κοινή γνώμη.  Πρόκειται για προσεκτικά μελετημένη ενέργεια που στοχεύει στη διάβρωση της ψυχολογικής ισορροπίας της οργανωμένης κοινωνίας και στη δημιουργία θεωρητικού πολιτικού αδιεξόδου.  Ως υποκατάστατο του πολέμου, ακολουθεί μια στρατηγική άσκηση πίεσης προς το κράτος ή την κυβέρνηση προκειμένου να υιοθετήσει συγκεκριμένη συμπεριφορά.  Συνεπώς, η τρομοκρατία αποτελεί μια μορφή επικοινωνίας με άριστη σχέση κόστους – αποτελεσματικότητας.  Γενικά αποβλέπει στους εξής αντικειμενικούς σκοπούς :
   (1) Εκμετάλλευση της δημοσιότητας που παρέχει μια θεαματική τρομοκρατική ενέργεια.
   (2) Βαθειά πόλωση του πολιτικο –κοινωνικού περιβάλλοντος και εξώθηση της κοινής γνώμης σε ενέργειες οργής και απόγνωσης, που θα μεταφραστούν σε πιέσεις προς την κυβέρνηση. 
   (3) Καλλιέργεια ψυχολογικής έντασης των κρατικών αρχών με αποτέλεσμα την μείωση της ετοιμότητάς τους.
  
  β. Η τρομοκρατία ως μορφή βίας είναι εξαιρετικά φθηνή, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά την προετοιμασία και διεξαγωγή της.  Κατά κανόνα διεξάγεται με ελαφρά όπλα, νάρκες, εκρηκτικά και φορητούς εκτοξευτές πυραύλων, ενώ για την μεταφορά τους χρησιμοποιούνται κοινά οχήματα.

  γ. Βαρέα όπλα δεν απαιτούνται.  Ο εξοπλισμός αυτός ανευρίσκεται εύκολα και σε χαμηλές τιμές.   Πλέον αυτού, η στρατολόγηση ελάχιστα εκπαιδευμένων οπαδών – μαχητών είναι εξ ίσου εύκολος στόχος αφού τα στελέχη της οργάνωσης υπόσχονται στους νέους εξασφαλισμένη διαβίωση σε μια «απρόσιτη» κοινωνία.  Η χρηματοδότησή της προέρχεται κυρίως από την αρπαγή, την κλοπή ή το εμπόριο παρανόμων προϊόντων.

  δ. Ο ορισμός της τρομοκρατίας είναι αμφισβητούμενος και αυτό οφείλεται σε αντικειμενικούς και πολιτικούς λόγους.  Έτσι το ΥΠΕΞ των ΗΠΑ προτείνει ως ορισμό : «Η τρομοκρατία είναι μια προμελετημένη πράξη βίας, η οποία διαπράττεται με πολιτικό σκοπό κατά αμάχων (πολίτες, στρατιωτικό προσωπικό άοπλο ή εκτός υπηρεσίας, επιθέσεις εναντίον ενόπλου προσωπικού και στρατιωτικών εγκαταστάσεων χωρίς να υφίσταται εμπόλεμη κατάσταση) από επιμέρους εθνικές ομάδες ή από παράνομους φορείς των οποίων ο στόχος είναι γενικά να επηρεάσουν έναν πληθυσμό.  Ο όρος διεθνής τρομοκρατία φορά την τρομοκρατία που εμπλέκει τους πολίτες ή το έδαφος περισσοτέρων από μία χωρών.  Τρομοκρατική ομάδα είναι οποιαδήποτε ομάδα καταφεύγει στη διεθνή τρομοκρατία ή αποτελείται από υπο ομάδες που καταφεύγουν σ’ αυτήν».  Στη Γαλλία η τρομοκρατία ορίσθηκε, ως «μια εσκεμμένη επιχείρηση που τείνει, μέσω εκφοβισμού ή βίας, στην ανατροπή των δημοκρατικών θεσμών ή την αφαίρεση ενός τμήματος του εθνικού εδάφους από την κυριαρχία του κράτους».

 2. Διαπλοκή Τρομοκρατίας

  α. Τα τελευταία χρόνια, η αυξανόμενη συνεργασία μεταξύ τρομοκρατών που δρουν στο εσωτερικό διαφόρων κρατών, συντελεί στο μη σαφή διαχωρισμό μεταξύ «διεθνούς» και «εσωτερικής τρομοκρατίας».  Η Ελλάδα μετά την εξάρθρωση των τρομοκρατικών οργανώσεων 17Ν και ΕΛΑ δεν φαίνεται να αντιμετωπίζει –τουλάχιστον σήμερα- σοβαρές απειλές.  Ως μέλος όμως διεθνών οργανισμών και στα πλαίσια της παγκοσμιοποίησης  είναι ενδεχόμενο να αποτελέσει μελλοντικά στόχο.  Ως ενδεχόμενοι στόχοι είναι το στρατιωτικό προσωπικό και εγκαταστάσεις, δίκτυα υδρεύσεως, ηλεκτρικού ρεύματος, επικοινωνιών, αξιωματούχοι του κράτους, όλοι οι φορείς του κρατικού μηχανισμού και η κρατική υποδομή.

  β. Η τρομοκρατία, ως σύγχρονη απειλή, εύκολα διαπλέκεται με άλλες μορφές συγχρόνων απειλών, όπως πχ το οργανωμένο έγκλημα (εμπόριο ναρκωτικών, όπλων, πορνείας, λαθρομεταναστών) και με σχετική άνεση μπορούν να παρεισφρήσουν πράκτορες ξένων κρατών ή παρακρατικών οργανώσεων, ακόμη και ιδιωτικών συμφερόντων, για να προβούν σε τρομοκρατικές πράξεις.  Τέτοιες τρομοκρατικές ενέργειες δυνατόν να έχουν σχεδιασθεί κατά τρόπο ώστε να εξελιχθούν σε θερμό επεισόδιο οπότε συνδυάζονται με την εξωτερική απειλή.  Συνεπώς, η αντιμετώπιση της τρομοκρατίας γενικά δεν είναι πάντα ένα συνηθισμένο αστυνομικό πρόβλημα, αλλά μάλλον ένα σύνθετο πρόβλημα Εθνικής Ασφάλειας, δεδομένου ότι μια τρομοκρατική οργάνωση δεν είναι ορατή, λειτουργεί εν κρυπτώ, διαθέτει μη ιεραρχική δικτυακή δομή, έχει το πλεονέκτημα του αιφνιδιαστικού κτυπήματος σε τόπο και χρόνο και χρησιμοποιεί μη συμβατικές μεθόδους βίας.

Β. ΟΠΛΑ ΜΑΖΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗΣ (Weapons of Mass Destruction) 
 3. Γενικά

  α Η πυρηνική εποχή, που άρχισε το 1945, προκάλεσε ανησυχία σε όλο τον κόσμο και οδήγησε την παγκόσμια κοινότητα στην υπογραφή διαφόρων συμφωνιών για τον έλεγχό τους, που όμως δεν περιόρισαν τον κίνδυνο διασποράς.

β Την κλιμάκωση των συμβατικών εξοπλισμών κατά τη διάρκεια του ψυχρού πολέμου, ακολούθησαν και τα Όπλα Μαζικής Καταστροφής(ΟΜΚ), όπως τα Πυρηνικά, Χημικά και Βιολογικά. Ο όρος «Όπλα Μαζικής Καταστροφής» χρησιμοποιείται λόγω της μαζικότητας των καταστροφών, που προκαλεί η χρησιμοποίηση τέτοιων όπλων, σε αντιδιαστολή με τον όρο «Πυρηνικά – Βιολογικά – Χημικά Όπλα» που είχε καθιερωθεί αρχικά και αφορούσε στην καθαρά στρατιωτική χρησιμοποίηση κι αξία τους.
   γ Η παγκόσμιος κοινή γνώμη είχε μεν αποδεχθεί το δόγμα της αποτροπής, ανησυχούσε όμως όχι τόσο με την κλιμάκωση των ΟΜΚ, όσο με την πιθανότητα διασποράς των σε άλλες χώρες. Με την κατάρρευση του διπολισμού, η προοπτική διασποράς και χρησιμοποίησης των ΟΜΚ από άλλες, μη παραδοσιακές χώρες, έγινε  εφιαλτική.

δ Το πρόβλημα με την επικινδυνότητα της διάδοσης και της εύκολης κυκλοφορίας των όπλων μαζικής καταστροφής, έχει λάβει διαστάσεις διεθνούς κινδύνου, ήδη από την δεκαετία του 80. Έγινε ένα θέμα, που η αντιμετώπισή του απαιτεί διεθνή συντονισμό, διότι η προμήθεια και κατοχή τέτοιων όπλων, κυρίως από οργανωμένες ομάδες(τρομοκρατικές) και δευτερευόντως από κρατικές οντότητες, εμπεριέχει μεγάλη πιθανότητα άλογης χρήσης, με αυτονόητες καταστρεπτικότατες συνέπειες για τον αποδέκτη αντίστοιχης επίθεσης.

 ε Οι δυνατότητες λοιπόν της διεθνούς και εγχώριας τρομοκρατίας, να καταφέρει ισχυρότατα κτυπήματα σε κράτη-στόχους, με δυσανάλογα μικρό κόστος και εξοπλισμό, έχουν αυξηθεί θεαματικά, απεδείχθει δε διαχρονικά ότι δεν υπάρχει ηθικός φραγμός, που θα εμποδίσει τέτοιους φανατικούς από την υλοποίηση τρομοκρατικών επιθέσεων, με οποιοδήποτε κόστος σε ανθρώπινες ζωές.

στ Η φύση όμως σήμερα της ενδεχόμενης χρησιμοποίησης Όπλων Μαζικής Καταστροφής (ΟΜΚ) έχει αλλάξει. Εκεί όπου ο ρόλος τους ήταν η αποτροπή ενός γενικού πολέμου (κατά την εποχή του ψυχρού πολέμου), τώρα θεωρούνται όπλα επιλογής των στρατιωτικών δυνάμεων δευτέρας τάξεως ή ακόμη και μη κρατικών ομάδων (δηλ. τρομοκρατικών). Εκτιμάται, ότι αυτοί οι πρότερον αδύναμοι παράγοντες στο παγκόσμιο προσκήνιο, πιστεύουν πλέον, ότι έχουν βρεί τρόπους επηρεασμού και εκφοβισμού των  κυβερνήσεων, μέσω των ΟΜΚ.

ζ. Για την περίπτωση της Ελλάδας, ο κίνδυνος προσβολής της δυνατόν να προέλθει, κάτω από ορισμένες προϋποθέσεις, είτε από όμορο κράτος (Τουρκία, Αλβανία, Σκόπια, Βουλγαρία), το οποίο μπορεί να ενεργοποιήσει ειδικά άτομα (ιδεολόγους υπερπατριώτες, θρησκευτικούς φονταμενταλιστές, μισθοφόρους κ.α.), είτε από τρομοκρατικές οργανώσεις, που ενεργούν αυτεξουσίως. Αυτή η προσβολή δια ΟΜΚ, δυνατόν να περιέχεται στο πλαίσιο επικειμένων στρατιωτικών επιχειρήσεων (Τουρκία) ή σε διεξαγωγή ανταρτοπολέμου (UCK), συνοδευόμενου από τρομοκρατικές ενέργειες ή ακόμη και σε σχέδια αποτροπής τουριστικής αναπτύξεώς μας προς όφελος τρίτων.

η. Στην περίπτωσή μας, τα είδη κρατικής ή μη τρομοκρατίας,  τα οποία υπάρχει μικρή ή μεγάλη πιθανότητα να χρησιμοποιηθούν άμεσα ή έμμεσα από αντίπαλη χώρα ή τρομοκρατικές οργανώσεις εναντίον της Ελλάδος, μπορεί να είναι τα ακόλουθα :

   (1)    Βιολογική Τρομοκρατία

    (α) Με τα βιολογικά όπλα διασπείρονται βακτήρια, τοξίνες και διάφοροι ιοί ή μικρόβια, που προκαλούν μολυσματικές ασθένειες, με σκοπό να προκαλέσουν τον θάνατο, να προξενήσουν σωματικές ή πνευματικές βλάβες, που διαρκούν για μεγάλο χρονικό διάστημα ή να εξουδετερώσουν το θύμα για όσο χρόνο εκτίθεται στην περιοχή που έχει μολυνθεί. Τέτοια όπλα είναι :
     1\ Βακτήρια (Άνθραξ, Βρουκέλωση, Πανώλη, Χολέρα, Μάλις).
     2\ Ιοί (Πυρετός Q, Κίτρινος Πυρετός, Ευλογιά).
    3\ Βιοτοξίνες (Αλλαντοταμίνη, Κικίνη, Τρικοθισίνες).

   (β) Οι τεχνικές μάλιστα ενίσχυσης ή μεταλλάξεών τους, θα δυσχεράνει τις εφαρμοζόμενες σήμερα μεθόδους αντιμετώπισης ενός κτυπήματος με βιολογικά όπλα, δηλαδή την έγκαιρη ανίχνευση, την ταυτοποίηση και την παρασκευή εμβολίων ή αντιδότων, με συνέπεια την πρόκληση πολλαπλάσιων απωλειών υγείας.

    (γ) Η δυνατότητα δημιουργίας σχεδόν άπειρων μεταλλάξεων ενός μικροοργανισμού, δίνει στον δράστη την ευχέρεια πολλαπλών τρομοκρατικών ενεργειών, με διαφορετικά κάθε φορά  βιολογικά όπλα, απέναντι στα οποία ο βιολογικός εμβολιασμός είναι άχρηστος. Επίσης, μερικές από τις γενετικές μεταλλάξεις και «ενισχύσεις», που μπορούν να προκληθούν σε ένα μικροοργανισμό μέσα σε εργαστήριο βιοτεχνολογίας, είναι να το καταστήσουν απρόσβλητο από το ηλιακό φως, τις υπεριώδεις ακτίνες, τη μηχανική πίεση, την υγρασία και τις αλλαγές θερμοκρασίας, δηλαδή από παράγοντες που μειώνουν την αποτελεσματικότητα μιας επίθεσης με βιολογικά όπλα, όπως συμβαίνει μέχρι τώρα.

   (δ) Τα στοιχεία επικινδυνότητας μιας επίθεσης με βιολογικά όπλα είναι τρομακτικά, π.χ. από την τοποθέτηση μισού λίτρου άνθρακα, στο σύστημα κλιματισμού ενός μεγάλου κλειστού γηπέδου, θα μολυνθούν χιλιάδες άνθρωποι μέσα σε μια ώρα. Έχει υπολογισθεί ότι κατάλληλα διεσπαρμένο μισό λίτρο από την τοξίνη της βοτουλίνης (που είναι η πιο θανατηφόρα ουσία) αρκεί για να θανατώσει εξήντα εκατομμύρια ανθρώπους.

   (ε) Ο βιολογικός πόλεμος είναι η πλέον ύπουλη και ανεξέλεγκτη μορφή βίας και ίσως η πιο εύκολη, όσον αφορά στην παραγωγή και διάδοσή της. Τα υλικά κατασκευής υπάρχουν σε αφθονία στο εμπόριο και η παραγωγή τους μπορεί να γίνει σε μικροβιολογικό εργαστήριο ή σε νοσοκομείο. Υπάρχει επίσης εύκολη πρόσβαση στην απαιτούμενη τεχνογνωσία. Δεν είναι προληπτικά ανιχνεύσιμη μορφή βίας, λόγω της ύπαρξης βακτηρίων, ιών και λοιπών παθογενών μικροοργανισμών, που ουσιαστικά ενυπάρχουν στον άνθρωπο.

   (στ) Η εύκολη παρασκευή και μεταφορά των ουσιών αυτών, καθιστά την χρησιμοποίησή τους πιθανή και μάλιστα εναντίον ευρέων και πολλών στόχων εντός της χώρας μας. Όπως και στα πυρηνικά, εύκολα ένα κράτος μπορεί να τα χρησιμοποιήσει λίγο πριν ή κατά τις επιχειρήσεις και να αδρανοποιήσει ή να φονεύσει  τον πληθυσμό μιάς περιοχής, όπου βρίσκεται σημαντική στρατιωτική βάση (ή βάσεις) και να επηρεάσει έτσι  σε κρίσιμο βαθμό  τις πολεμικές επιχειρήσεις ή την τελική έκβαση.

  (3) Χημική Τρομοκρατία
   (α) Σε αντίθεση με τα βιολογικά όπλα, οι χημικές ενώσεις που μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε μια τρομοκρατική ή στρατιωτική ενέργεια, έχουν μικρότερη εξάπλωση και εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις επικρατούσες καιρικές συνθήκες και τη διαμόρφωση του περιβάλλοντος. Επειδή πολλές από τις χημικές ουσίες είναι άχρωμες και άοσμες και η επίδρασή τους μπορεί να καθυστερήσει να εμφανισθεί, η καταστροφική τους δυνατότητα προκαλεί τις ίδιες ανησυχίες με εκείνες που εγείρουν τα βιολογικά όπλα. Η χημική τρομοκρατία αποτελεί έναν συνεχή και πραγματικό κίνδυνο.
   (β) Η σχετική ευκολία με την οποία κάποια από τα χημικά όπλα μπορούν είτε να κλαπούν είτε να κατασκευασθούν σε ένα χημικό εργαστήριο μετρίου επιπέδου, μαζί με την εξαιρετικά μεγάλη άνεση με την οποία μπορούν να διοχετευθούν στο περιβάλλον( μετρό, υδραγωγεία, συστήματα κλιματισμού κ.λ.π), τα καθιστούν μια διαρκή απειλή για το μέλλον.
    (γ) Το σπάσιμο μιας απλής φιάλης με αέρια νεύρων σε ένα κλειστό χώρο, η διοχέτευση μικρής ποσότητας τοξίνης σε ένα υδραγωγείο, η τοποθέτηση υλικού, διαποτισμένου με θανατηφόρες χημικές ουσίες, στο σύστημα κλιματισμού μεγάλων κλειστών χώρων αλλά και η ακραία περίπτωση της έκρηξης, σε ανοικτό χώρο μιας πυκνοκατοικημένης περιοχής, ενός μηχανισμού που περιέχει ποσότητα από θανατηφόρα αέρια σε συμπυκνωμένη μορφή, είναι μια εύκολη πράξη για ένα έμπειρο και εκπαιδευμένο άτομο που εμπλέκεται στην τρομοκρατία.
    (δ) Τα χημικά όπλα αποκτώνται δίχως ιδιαίτερες δυσκολίες, η τεχνογνωσία μπορεί να εξευρεθεί, δεν απαιτείται μεγάλη και πολυδάπανη υποδομή, ενώ οι προφυλάξεις που απαιτούνται για τους χρήστες, είναι σημαντικά λιγότερες από τα πυρηνικά ή βιολογικά όπλα.
(ε) Οι κατηγορίες των ουσιών ή αερίων που χρησιμοποιούνται ως χημικά όπλα, είναι οι παρακάτω :
1\ Ασφυκτικές (Φωσγένιο, Διφωσγένιο).
2\ Καυστικές (Αέριο μουστάρδας, Λεβισίτης, Μείγμα μουστάρδας – λεβισίτου, Μείγμα μουστάρδας – ουσίας Ας, Οξίμη, Αδαμασίτης).
3\ Αέρια Νεύρων (Ταμιτούν, Σαρίν, Σομάν, Αέριο VX).
4\ Αέρια Αίματος (Κυάνιον, Κυανιούχοι Ενώσεις).
   (4) Πυρηνική Τρομοκρατία
   
   Αυτή μπορεί να εκδηλωθεί με πολλαπλότητα μορφών, όπως η πυροδότηση μίας(ή περισσοτέρων) πυρηνικής βόμβας, η δολιοφθορά σε εργοστάσιο παραγωγής πυρηνικής ενέργειας και η πρόκληση πυρηνικής μόλυνσης, χωρίς να μεσολαβήσει πυρηνική έκρηξη. Γνωστά δε τα καταστροφικά αποτελέσματα, με αναλογία καταστροφής το ωστικό κύμα (50%), θερμική ακτινοβολία (35%), άμεση πυρηνική ακτινοβολία (5%) και παραμένουσα πυρηνική ακτινοβολία (10%).
Οι ενδείξεις και τα στοιχεία, που επιβεβαιώνουν «χαμένο» πυρηνικό υλικό, είναι εξαιρετικά ανησυχητικά έως και εφιαλτικά και το διεθνές λαθρεμπόριο του συγκεκριμένου υλικού αυξάνεται. Ενώ η κατασκευή μιας πυρηνικής βόμβας, απαιτούσε μέχρι πρόσφατα επενδύσεις και εγκαταστάσεις, που εθεωρείτο ότι μόνο περιορισμένες χώρες μπορούσαν να διαθέσουν τα απαιτούμενα χρηματικά ποσά, η ευκολία με την οποία μπορεί σήμερα ένας επίδοξος τρομοκράτης, με κατάλληλες γνώσεις πυρηνικής τεχνολογίας, να ανακαλύψει πληροφορίες που θα τον οδηγήσουν στην κατασκευή μιας πυρηνικής βόμβας, είναι σχεδόν απόλυτη.
Επιπλέον η διαθέσιμη ειδικευμένη τεχνογνωσία, εξ αιτίας των κατά συρροήν απολύσεων ικανών επιστημόνων που σημειώθηκαν στο Σοβιετικό πυρηνικό πρόγραμμα, όπως επίσης και η ουσιαστικά άγνωστη ποσότητα πυρηνικού υλικού, που με διάφορους τρόπους βγήκε από τη Σοβιετική Ένωση, έκαναν αυτή την προοπτική ακόμη χειρότερη.
Η ανακάλυψη ιχνών από αυτά τα υλικά και στη χώρα μας, δείχνει τη χρησιμοποίηση του Βαλκανικού χώρου ως ενός από τους κύριους αγωγούς γι΄αυτό το λαθρεμπόριο. Η ακριβής εκτίμηση του πυρηνικού υλικού που υπάρχει στον πρώην Σοβιετικό χώρο και επομένως και των ποσοτήτων που έχουν «χαθεί», είναι απολύτως αδύνατη.
Η πρόκληση επίσης πυρηνικής μόλυνσης, χωρίς τη χρήση βόμβας, είναι πιο εύκολη από ποτέ στην πραγματοποίησή της. Η ενσωμάτωση σε ένα συμβατικό εκρηκτικό μηχανισμό μικρής ποσότητας πυρηνικού υλικού, με την έκρηξή του θα το διασκορπίσει σε μεγάλη απόσταση, μολύνοντας για μεγάλο χρονικό διάστημα την άμεση περιοχή του κτυπήματος αλλά και τις περιοχές που θα μεταφερθεί, λόγω των κλιματολογικών συνθηκών. Η μόλυνση πολλαπλασιάζεται εάν συνδυασθεί η έκρηξη αυτή με εγκαταστάσεις παροχής κοινής ωφελείας, (π.χ. με υδραγωγείο, με ποτάμια κ.λ.π).Για να καταδειχθεί η καταστροφικότητά των, θα μπορούσε να αναφερθεί ότι, προσβάλλοντας τις λίμνες Υλίκη – Μαραθώνα με βόμβες ριπτόμενες από Α/Φ  σε μορφή αεροζόλ (πλουτώνιο), τότε θα έπρεπε να εκκενωθεί ολόκληρη η Αττική, αφού θα είχε προηγηθεί και απώλεια ανυπολόγιστου αριθμού ατόμων.
Κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών, ο κατάλογος περιπτώσεων κλοπών ή λαθρεμπορίου πυρηνικών, μαζί με άλλα περίεργα συμβάντα που έχουν σχέση με ραδιενεργά υλικά, αυξάνεται συνεχώς. Από τα περιστατικά που έχουν δει το φως της δημοσιότητας (χωρίς να υπολογίζονται οι περιπτώσεις που παραμένουν ακόμη απόρρητες), προκύπτει ότι μια ιδιαίτερα ανησυχητική ποσότητα από ραδιενεργά στοιχεία έχει διακινηθεί προς κατευθύνσεις, που μπορεί κανείς μόνο να τις υποπτευθεί. Υπήρξαν μάλιστα προϋποθέσεις και περιστάσεις για πιθανή προμήθεια πυρηνικών όπλων, από τρομοκρατικές οργανώσεις.
Δεν πρέπει όμως να μας διαφεύγει , ότι κάποιο αντίπαλο κράτος  μπορεί εύκολα να χρησιμοποιήσει μία τρομοκρατική ομάδα ή δικές της ειδικές δυνάμεις πριν ή κατά τη διάρκεια επιχειρήσεων εναντίον μας και να προκαλέσει ένα πυρηνικό συμβάν, ικανό να υποσκάψει την αμυντική δυνατότητα της χώρας και να προδιαγράψει το τελικό αποτέλεσμα της αναμέτρησης.

   (5) Τρομοκρατία με Συμβατικά Όπλα

   Η μέχρι τώρα δράση των διαφόρων τρομοκρατικών οργανώσεων φανερώνει ότι, υπάρχουν όλες οι προϋποθέσεις για απόκτηση και χρησιμοποίηση συμβατικών μέσων (ρουκέτες, εκρηκτικά, πυροβόλα όπλα, χειροβομβίδες κ.λ.π.) με σχετική ευκολία, για προσβολή επιλεγμένων στόχων. Οι στρατιωτικές εγκαταστάσεις είναι στόχοι που παρουσιάζουν ενδιαφέρον για τρομοκράτες που,  είτε επιδιώκουν την εξασφάλιση συμβατικών όπλων, είτε επιδιώκουν την πρόκληση απωλειών, μαζί και εντυπώσεων. Επίσης μπορούν να χρησιμοποιηθούν εκρηκτικές ύλες προϋπολογισμένης ισχύος, για προσβολή σε στόχους-σημεία με μικρά αποτελέσματα ή συγκεντρώσεις ανθρώπων σε εμπορικά κέντρα, υψηλά κτίρια, εκδηλώσεις αθλητικές-καλλιτεχνικές κ.λ.π. για θεαματικά αποτελέσματα.

(6) Επινοήσεις

   Κοινά μέσα συγκοινωνιών δυνατόν να μετατραπούν σε ΟΜΚ. Π.χ. τρομοκράτες προκαλούν έκρηξη σε αμαξοστοιχία με πολλούς επιβάτες ή εκτροχιασμό με «ευαίσθητο» υλικό σε γκρεμό, προκαλούν βύθιση πλοίου με πολλούς επιβάτες, οδηγούν αεροσκάφος εναντίον αθλητικού σταδίου, όπου βρίσκονται χιλιάδες θεατές κλπ.

 4. Μέτρα Προστασίας και Αντιμετώπισης ΟΜΚ

  α. Η προστασία των πιθανών στόχων, που μπορούν να προσβληθούν από ΟΜΚ, εξασφαλίζεται με παθητικά και ενεργητικά μέτρα προστασίας. 

  β. Τα παθητικά μέτρα περιορίζουν τα αποτελέσματα της προσβολής και έχουν σχέση με την εξασφάλιση του προσωπικού και χρησιμοποίησης των συσκευών και γενικότερα των μέσων προστασίας από πυρηνικές, βιολογικές και χημικές ουσίες. Σ’αυτά συγκαταλέγονται τα προστατευτικά καταφύγια, οι συσκευές και τα μέσα ανίχνευσης προσβολών με ΡΒΧ όπλα, σταθμοί απολύμανσης προσωπικού, σταθμοί πρώτων βοηθειών και η οργάνωση αποτελεσματικού συστήματος διακομιδής απωλειών, τα ηλεκτρονικά μέτρα επιτήρησης και ασφαλείας (συναγερμοί) κλπ.

γ. Στα ενεργητικά μέτρα προστασίας συγκαταλέγονται οι σχεδιασμοί και οι ενέργειές μας, που αποσκοπούν στην εξουδετέρωση των ΟΜΚ, ώστε να μην είναι δυνατή η εναντίον μας χρησιμοποίησή των.

  δ. Για την αντιμετώπιση των ΟΜΚ απαιτείται σχεδίαση αντιμετώπισης των απειλών που προέρχονται από ΟΜΚ, συνεργασία όλων των κρατικών φορέων και διακρατική συνεργασία, ιδιαίτερα με γειτονικές χώρες που υπηρετούν τις ίδιες με εμάς αρχές και αξίες.

 ε. Στην παρούσα χρονική στιγμή, οι Ε.Δ. διαθέτουν, έναντι της ΡΒΧ απειλής:
(1) Τα κατά Κλάδο συστήματα αυτοαμύνης (υλικό και δυνατότητες ΡΒΧ πολέμου πλοίων, αεροσκαφών και τεθωρακισμένων ή πυροβόλων)
(2) Εξοπλισμό αντιμετώπισης ΡΒΧ επίθεσης σε Α/Δ της Π.Α. και Μονάδων του Σ.Ξ. και Π.Ν.
(3) Την υπό το ΓΕΕΘΑ διακλαδική Μονάδα αντιμετώπισης ΡΒΧ απειλής, συγκροτηθείσα προ των Ο.Α. 2004 και εδρεύουσα στο στρατόπεδο Καραϊσκάκη (Χαϊδάρι). Η συγκεκριμένη έδρα ευνοεί την άμεση ανάπτυξή της, είτε δια πολεμικών πλοίων (μέσω ναυστάθμου Σαλαμίνος), είτε δια μεταγωγικών α/φ (μέσω 112 Π.Μ.)  Η Μονάδα αυτή διαθέτει σύγχρονο υλικό και το αρχικώς τοποθετηθέν προσωπικό της, ήταν επαρκώς εκπαιδευμένο. Από το 2006 όμως, μέρος του προσωπικού της (ιδιαίτερα νοσηλευτικό) επανέκαμψε σε Μονάδες του Κλάδου των, για κάλυψη αναγκών στα οικεία νοσοκομεία, με συνέπεια την απομείωση των δυνατοτήτων της υπόψη Μονάδας.
    Πέραν όμως αυτών και λόγω της ενυπάρχουσας εμπειρίας των Ο.Α.2004, το ΓΕΕΘΑ, με το οικείο δόγμα, διαθέτει την ικανότητα αποτελεσματικής εμπλοκής της Μονάδας αυτής, σε συνεργασία με τους λοιπούς κρατικούς φορείς, για αντιμετώπιση της ασυμμέτρου ΡΒΧ απειλής.

στ. Μετά τα παραπάνω και δεδομένου ότι η όποια συνδρομή των Ε.Δ. στην αντιμετώπιση της ΡΒΧ απειλής θα είναι υποβοηθητική των λοιπών κρατικών φορέων, εκτιμάται πως σε ό,τι αφορά στις Ε.Δ., η προσπάθεια θα πρέπει να εστιασθεί στους παρακάτω άξονες:

(1) Στη συνεχή επικαιροποίηση των συστημάτων αυτοαμύνης των μέσων και Μονάδων των Ε.Δ. καθώς και του υλικού και εκπαιδεύσεως των ειδικών προς τούτο δυνάμεων.
(2) Σε ό,τι αφορά στη διακλαδική Μονάδα/ΓΕΕΘΑ αντιμετώπισης ΡΒΧ απειλής, απαιτείται η επάνοδος του προσωπικού που είχε το 2004, καθώς και η συμπλήρωση κατά το δυνατόν της οροφής της με εκπαιδευμένα στελέχη, η επικαιροποίηση της διενεργούμενης εκπαίδευσης και των υλικών της και τέλος η συνεχής επιχειρησιακή της αξιολόγηση (όπως και του οικείου Δόγματος του ΓΕΕΘΑ) σε ρεαλιστικά αντικείμενα, τόσο αυτόνομα όσο και σε συνεργασία με αντίστοιχους κρατικούς φορείς.
(3) Επανεκτιμώνται περιοδικά οι συνολικές δυνατότητες της χώρας μας έναντι της ΡΒΧ απειλής, ώστε αν απαιτηθεί  (με γνώμονα και τον ιδιόμορφο γεωγραφικό διαμελισμό της Ελλάδος), να συγκροτηθεί και ετέρα διακλαδική Μονάδα στη Β. Ελλάδα.

  ζ. Οι Ε.Δ. επειδή έχουν υποδομή και εκπαιδεύονται στην αντιμετώπιση τέτοιων απειλών, οφείλουν να αποκτήσουν αυξημένες ικανότητες αντιμετώπισης ασύμμετρων απειλών από ΟΜΚ και να αναλάβουν πρωτοβουλίες για την ενημέρωση του κοινού αλλά και των αρμοδίων κρατικών φορέων, για εκδήλωση ενεργειών για μέτρα προστασίας του πληθυσμού.

 4.     ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ

  Παρά τις πρωτοβουλίες που έχουν εκδηλωθεί είτε μονομερώς είτε από κοινού για τον έλεγχο των ΟΜΚ, ο κίνδυνος της διασποράς και χρησιμοποίησής των δεν έχει εξαλειφθεί και οφείλουμε να διατηρήσουμε ικανότητα πρόληψης και αντιμετώπισης τέτοιων απειλών. Η απειλή αυτού του είδους τρομοκρατίας, είναι διαφορετική για κάθε χώρα και η αντιμετώπισή της απαιτεί διεθνή συνεργασία για πρόληψη της απειλής.
  Η συλλογή πληροφοριών και η εκτίμηση της απειλής, είναι οι βασικοί παράγοντες που θα οδηγήσουν την κυβέρνηση στην οργάνωση της ασφάλειας του κράτους, με τις Ε.Δ. πρωτοπόρες στην συνεχή αυτή προσπάθεια.
  Χωρίς τα ανωτέρω, μαζικές απώλειες σε ανθρώπους και υλικό είναι βέβαιον ότι θα συμβούν σε διάφορα σημεία της χώρας και με διαφορετικούς τρόπους  και επινοήσεις, εφόσον η Ελλάδα στοχοποιηθεί  με ΟΜΚ από τρομοκράτες.
   Ο τρομοκράτης αιφνιδιάζει το συνεχώς ανέτοιμο κράτος, έχει την πρωτοβουλία και επινοεί τον τρόπο προσβολής. Γι’αυτό θα πρέπει να υπάρξει ρεαλιστικός και εξαντλητικός συνάμα κρατικός σχεδιασμός, ώστε τα γεγονότα να συμβούν όπως εμείς θα τα έχουμε προβλέψει και συνεπώς είτε να τα προλάβουμε, είτε να ελαχιστοποιήσουμε τις συνέπειες.
  Τα ΟΜΚ είναι δυνατόν να χρησιμοποιηθούν και από αντίπαλο κράτος  οπουδήποτε και οποτεδήποτε, χωρίς να προηγηθεί κήρυξη πολέμου (ειρηνική ή πολεμική περίοδος).
Όσο το κράτος δεν είναι σε θέση να εντοπίσει τον τρομοκράτη, τόσον αυτός θα επωφελείται της υπεροχής του.
Ο όγκος των λαθρομεταναστών περιέχει και άτομα που πιθανώς να ανήκουν σε δίκτυο διακινήσεως – προωθήσεως – μεταφοράς χρησιμοποιήσεως ΟΜΚ.
Η Πολιτεία πρέπει να κατανοήσει το μέγεθος της απειλής και αφού αξιολογήσει τις δυνατότητες και τις αντιστοιχίες, να χρηματοδοτήσει με τα αναγκαιούντα ποσά ένα αποτελεσματικό σύστημα συλλογής πληροφοριών, πρόληψης και καταστολής των απωλειών από ΟΜΚ.
Οι πολίτες πρέπει να ενημερωθούν για το μέγεθος της σοβαρότητας του εξελισσομένου φαινομένου, δηλαδή της δυνατότητας μικρών ομάδων να προκαλούν μαζικές απώλειες και καταστροφές και να συνεργάζονται ουσιαστικά με τους υπεύθυνους φορείς ασφαλείας.
Ανάγκη για συνεχή μελέτη και ανάλυση των προθέσεων και των δυνατοτήτων δυνητικών αντιπάλων για χρησιμοποίηση ΟΜΚ και ανάλογη σχεδίαση τρόπων και απόκτηση μέσων για την αντιμετώπισή των.
Η Κυβέρνηση και οι φορείς ασφαλείας (Ε.Δ., ΕΛ.ΑΣ, Λιμενικό, Πυροσβεστική), ομάδες μελετών, οικονομικές επιχειρήσεις και όποιοι άλλοι σχετίζονται με το αντικείμενο δια μέσου επιστημονικής παρατηρήσεως, έρευνας, παραγωγής, πρέπει να υπαχθούν σε σύστημα κοινής επικοινωνίας, αλληλοενημέρωσης, αλληλοκάλυψης και συντονισμού με όσο το δυνατόν αποτελεσματικότερο τρόπο.
Όσον αφορά στο ρόλο των ΕΔ για την αντιμετώπιση των απειλών αυτών θα πρέπει να γίνουν τα ακόλουθα:
 Συνεχής επικαιροποίηση των συστημάτων αυτοαμύνης των μέσων και Μονάδων των Ε.Δ. καθώς και του υλικού και εκπαιδεύσεως των ειδικών προς τούτο δυνάμεων.
 Επάνοδος του προσωπικού που η διακλαδική Μονάδα/ΓΕΕΘΑ αντιμετώπισης ΡΒΧ απειλής, είχε το 2004, καθώς και   συμπλήρωση κατά το δυνατόν της οροφής της με εκπαιδευμένα στελέχη, η επικαιροποίηση της διενεργούμενης εκπαίδευσης και των υλικών της και τέλος η συνεχής επιχειρησιακή της αξιολόγηση (όπως και του οικείου Δόγματος του ΓΕΕΘΑ) σε ρεαλιστικά αντικείμενα, τόσο αυτόνομα όσο και σε συνεργασία με αντίστοιχους κρατικούς φορείς.
(3) Περιοδική επανεκτίμηση των  συνολικών δυνατοτήτων της χώρας μας έναντι της ΡΒΧ απειλής, ώστε αν απαιτηθεί  (με γνώμονα και τον ιδιόμορφο γεωγραφικό διαμελισμό της Ελλάδος), να συγκροτηθεί και ετέρα διακλαδική Μονάδα στη Β. Ελλάδα.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ΠΡΟΣΘΗΚΗ «1» στο ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ «Ε»
ΣΤΗ ΜΕΛΕΤΗ:
«ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΩΝ ΕΔ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΑΠΕΙΛΩΝ»

Η ΔΙΕΘΝΗΣ  ΤΡΟΜΟΚΡΑΤΙΑ

 α. Ανταρτοπόλεμος και Τρομοκρατία

  Ο χαρακτηρισμός «τρομοκρατικός», στη διεθνή πολιτική, έχει την έννοια της απονομιμοποίησης.  Στους χαρακτηριζόμενους ως τρομοκράτες διαμηνύεται ότι τυχόν διαπραγμάτευση μαζί τους είναι αδιανόητη.   Οι ομάδες, που χαρακτηρίζονται ως τρομοκρατικές, σε πολλές περιπτώσεις διεκδικούν τον χαρακτηρισμό των ανταρτών, ισχυριζόμενοι ότι διεξάγουν ανταρτοπόλεμο για την απελευθέρωση κοινωνικών ή εθνικών ομάδων και ότι λόγω της στρατιωτικής ισχύος της δύναμης κατοχής καταφεύγουν σε μη συμβατικές μεθόδους.  Συνεπώς, το πρόβλημα στη χρήση της έννοιας της τρομοκρατίας  εντοπίζεται στην αντικειμενική δυσχέρεια προσδιορισμού της τρομοκρατίας, του εγκλήματος και του ανταρτοπόλεμου, αλλά και στην προσπάθεια των πολιτικών των κρατών να δημιουργήσουν σύγχυση με τη χρήση εννοιών για να προστατεύσουν τους εαυτούς των.  Έτσι, όποιος χαρακτηρίζεται ως τρομοκράτης επί μακρόν χωρίς να αμφισβητείται από άλλους πολιτικούς του κράτους, τότε τελικά αμφισβητείται και η νομιμότητά του.  Αντίθετα όποιος κατορθώνει να διατηρηθεί στο προσκήνιο της διεθνούς πολιτικής έχει επιτύχει την επιβολή των πολιτικών του στόχων.

 Είναι σκόπιμο να ομιλούμε για τρομοκρατία όταν αυτή μπορεί να αναγνωρισθεί ως βίαιη μορφή επιβολής πολιτικής προκειμένου να εξαναγκασθεί ο αντίπαλος να εκτελέσει αυτό που θέλει η τρομοκρατική ομάδα, δηλαδή να υπάρχει μια βούληση στην οποία να μπορούν να αποδίδονται οι αποφάσεις σχετικά με το είδος και το βαθμό χρήσης βίας.  Αυτό όμως συνήθως δεν είναι εφικτό, δεδομένου ότι οι τρομοκρατικές οργανώσεις δρουν εν κρυπτώ.  Στην περίπτωση αυτή η «βούληση» κατασκευάζεται ώστε ο αντίπαλος να είναι αναγνωρίσιμος (χαρακτηριστικό παράδειγμα ο Μπιν Λάντεν).

 Οι αντάρτες συνήθως ενεργούν σε κατάσταση κατώτερης ισχύος και δεν είναι σε θέση να διεξάγουν αγώνα με ίσους όρους.  Η βία την οποία ασκούν κατευθύνεται εναντίον των φυσικών δυνάμεων του αντιπάλου (ΕΔ), ώστε να αποδυναμώσουν την πολιτική του βούληση.  Οι επιθέσεις  τους στοχεύουν σε απομονωμένα φυλάκια, διακοπή ανεφοδιασμού, καταστροφή γεφυρών, επιθέσεις στον βαθμό ζημιών που προξενούν. Οι δυνάμεις των ανταρτών συνήθως είναι πολύ κατώτερες του αντιπάλου τους, τόσο αριθμητικά όσο και ποιοτικά (εξοπλισμός- εκπαίδευση- οργάνωση κτλ), πρέπει όμως να έχουν τις απαραίτητες εκείνες δυνάμεις, για να δημιουργούν συγχρόνως, σε πολλά σημεία, κατάσταση διαρκούς απειλής.  Αυτό όμως δεν συμβαίνει με τους τρομοκράτες, διότι δεν είναι σε θέση να αντιπαρατεθούν αιφνιδιαστικά και πρόσκαιρα με τακτικό στρατό, όπως συμβαίνει με τους αντάρτες.  Έτσι, αποφεύγουν γενικά τις στρατιωτικές αντιπαραθέσεις και δεν επενδύουν σε φυσικές αλλά σε ψυχικές συνέπειες της βίας.  Οι βομβιστικές επιθέσεις, ακόμη και η τρομοκρατική ενέργεια στους δίδυμους πύργους της Νέας Υόρκης την 11η Σεπ. 2001, δεν κατευθύνονται εναντίον στρατιωτικών Μονάδων, αλλά συνιστούν ένα μήνυμα προς το επίσημο κράτος και την πολιτική ηγεσία του.  Στην πράξη, οι τρομοκρατικές πράξεις έχουν διπλό παραλήπτη.  Κατ’ αρχήν απευθύνονται προς αυτόν που δέχεται την επίθεση, για να δείξουν την αδυναμία του και παράλληλα να του επισημάνουν, ότι συνεχίζοντας την ίδια πολιτική  θα πρέπει να αναμένει σημαντικές απώλειες που μεταφράζονται σε πολικό κόστος.

 β. Η εξέλιξη της τρομοκρατίας

  Από ιστορικής πλευράς η τρομοκρατία δεν είναι κάτι καινούργιο.  Συνδέεται με αντιστασιακά κινήματα, καθεστώτα πιεστικά και εξεγέρσεις.  Στα μέσα του 20ου αιώνα  οι ευρωπαϊκές αυτοκρατορίες διαλύθηκαν, λόγω της διαφορετικής ποιότητας τρομοκρατίας που ασκήθηκε – συγκριτικά με τις κοινωνικές εξεγέρσεις του 19ου αιώνα -  με αποτέλεσμα την δεκαετία του 1960 πολλά νέα κράτη να λάβουν θέση στον ΟΗΕ.

 Τα αντάρτικα κινήματα στο ξεκίνημά τους προέλκυσαν την προσοχή με τρομοκρατικές επιθέσεις εναντίον της αποικιακής δύναμης.  Στους απελευθερωτικούς αγώνες του τρίτου κόσμου η τρομοκρατία καταξιώθηκε ως στοιχείο τακτικής του ανταρτοπόλεμου, διότι με τρομοκρατικές ενέργειες από μικρές οργανώσεις απέδειξαν στον απαθή πληθυσμό ότι η πανίσχυρη αποικιοκρατική δύναμη στην ουσία ήταν τρωτή.  Για πρώτη φορά τότε (δεκαετίες 50 και 60) οι τρομοκρατικές οργανώσεις εμφανίσθηκαν ως αντάρτικες.

 Η διεθνοποίηση της τρομοκρατίας ξεκίνησε με τις θεαματικές αεροπειρατείες των παλαιστινιακών ομάδων. Η τρομοκρατική βία κατέστη περισσότερο συγκεχυμένη, διότι απευθύνετο πλέον και σε επιβάτες διαφόρων χωρών, πράγμα επιθυμητό αφού αυξανόταν έτσι παγκοσμίως η προσοχή που απεδίδετο στις αεροπορικές απαγωγές.  Στα πλαίσια άρσης των ορίων της βίας οι τρομοκρατικές ομάδες από τις απαγωγές μεταπήδησαν στις επιθέσεις εναντίον αεροπλάνων, με κορύφωση την έκρηξη τον Δεκέμβριο  1988 στο αεροπλάνο της Panam , κατά την οποία σκοτώθηκαν διακόσιοι πενήντα άνθρωποι.  Η διάδοση της τρομοκρατικής βίας επιταχύνθηκε με την διεθνοποίηση των τρομοκρατικών κομάντος.  Στις δράσεις μετείχαν πλέον και «σύμμαχοι».

 Κατά την διάρκεια της διεθνοποίησης της τρομοκρατίας αναβαθμίστηκε ο τρόπος δράσης και από μέσο τακτικής- στην προετοιμασία ενός ανταρτοπόλεμου – αναβαθμίστηκε και κατέληξε σε  αυτόνομη πολιτικοστρατιωτική στρατηγική.  Συγκεκριμένα οι τρομοκρατικές ενέργειες συνιστούσαν οι ίδιες το επιχειρησιακό επίκεντρο του «σχεδίου».  Έτσι η επιτυχία των ενεργειών υπολογιζόταν με το μέγεθος της ζημιάς ή τον αριθμό των νεκρών και τραυματιών, αλλά κυρίως με την ένταση και διάρκεια των ρεπορτάζ στα ΜΜΕ.  Σαφώς πλέον επρόκειτο για μια επικοινωνιακή στρατηγική.

 β. Η τρομοκρατία σήμερα

  Η κλασσική τρομοκρατία είχε και έχει ως τελικό Αντικειμενικό Σκοπό την ανάληψη της πολιτικής εξουσίας και τη δημιουργία ενός κράτους με νέους κανόνες.  Επειδή υπήρχε η ανάγκη οι τρομοκράτες να έχουν τον πληθυσμό με το μέρος τους, οι επιθέσεις έπρεπε να έχουν όσο το δυνατόν λιγότερα θύματα.  Η σημερινή παγκόσμια τρομοκρατία δε διαθέτει όρια στις καταστροφές και στα θύματα που προκαλεί.  Κτυπά όσο το δυνατό πιο σκληρά, για να πετύχει τα μεγαλύτερα δυνατά αποτελέσματα,  κάνει χρήση προηγμένης τεχνολογίας ή μορφές τεχνολογίας, αλλά και μέσων και τρόπων, που δεν είχαν χρησιμοποιηθεί στο παρελθόν για παρόμοιες πράξεις.  Οι δε ομάδες δραστών είναι πολυμελείς με χαρακτήρα κοινωνικής μορφής, που ανήκουν σε νόμιμες ή ημιπαράνομες οργανώσεις.
Έτσι οι τρομοκράτες χαρακτηρίζονται, εκτός από τα παραπάνω, από τα εξής στοιχεία:

(1) Τον αιφνιδιασμό
(2) Τον υπέρμετρο φανατισμό, μέχρι επιπέδου αυτοθυσίας
(3) Τη δυνατότητα να ταξιδεύουν παντού, όπως οι κοινοί τουρίστες.
(4) Τη δυνατότητα να δημιουργούν νέους πυρήνες
(5) Το ότι δεν ενδιαφέρονται για την καταγωγή των θυμάτων τους.
(6) Το ότι δρουν αποκεντρωτικά και έχουν εναλλακτικές ηγεσίες, γεγονός που καθιστά τον εντοπισμό τους πολύ δύσκολο.
(7) Το ότι εκμεταλλεύονται άριστα τα διεθνή μέσα μαζικής ενημέρωσης, για μετάδοση των μηνυμάτων τους.

 Οι σύγχρονοι τρομοκράτες δεν χρειάζονται απαραίτητα βόμβες και άλλα όπλα.  Αεροσκάφη, πλοία και αυτοκίνητα εύκολα μετατρέπονται σε μέσα πρόκλησης ολέθρου.  Τα καύσιμα που μεταφέρουν είναι η εκρηκτική τους ύλη.  Τα υπόλοιπα θα τα αναλάβουν το τυφλό και καταστροφικό μίσος, η φαντασία, ο πανικός και οι νόμοι της Φυσικής.  Οι σημερινοί τρομοκράτες προσπαθούν να επιτύχουν μαζικά, θεαματικά χτυπήματα με πολλές απώλειες τόσο σε εθνικό, όσο και σε διεθνές επίπεδο.  Αυτές οι οργανώσεις είναι δύσκολο να εντοπισθούν, τα κτυπήματά τους είναι δύσκολο να προβλεφθούν και είναι σχεδόν αδύνατο να διεισδύσει κανείς σε αυτές.  Οι τρομοκράτες πιστεύουν, ότι οι δικές τους ατομικές ή συλλογικές τρομοκρατικές ενέργειες συνιστούν ένα είδος «νόμιμης άμυνας», η οποία εκδηλώνεται παράνομα και με ίσους όρους με τους αντιπάλους τους.

 Η πιο ενδιαφέρουσα παράμετρος της διεθνούς τρομοκρατίας είναι η εξάρτηση της από τη θρησκεία.  Έχει καταγραφεί ότι το 71,4%  των οργανώσεων που δημιουργήθηκαν κατά τη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας του προηγούμενου αιώνα ήταν θρησκευτικής ιδεολογίας.  Οι σχέσεις της τρομοκρατίας με τη θρησκεία δεν είναι νέο ιστορικά φαινόμενο.  Η βία συνυπάρχει με όλες σχεδόν τις θρησκείες, όπου οι θυσίες θεωρούνται πράξεις απόλυτα ιερές.  Οι άνθρωποι χωρίζονται σε «πιστούς» και «απίστους» και επειδή κάθε αλήθεια διεκδικεί οικουμενική εγκυρότητα και επιβεβαίωση, οι πιστοί στρέφονται εναντίον των απίστων, με την πεποίθηση ότι επιδιώκουν τη σωτηρία τους, έστω και εάν προκαλούν τον θάνατο.

 Έχει ιδιαίτερα δυσάρεστες συνέπειες στην αίσθηση ανασφαλείας που διαμορφώνει η κοινή γνώμη, διότι κάθε τρομοκρατική πράξη, λόγω των θεαματικών αποτελεσμάτων που επιφέρει, ενέχει στοιχεία ψυχολογικής επιχείρησης, προκαλώντας το έντονο ενδιαφέρον του κόσμου και των μέσων μαζικής ενημέρωσης.  Έτσι μια ενέργεια που θα πλήξει μια συγκεκριμένη περιοχή επηρεάζει το κοινό παγκοσμίως και, αν και δεν αποτελεί πάντα πολλαπλασιαστή ισχύος, σίγουρα αποτελεί πολλαπλασιαστή φόβου στο ευρύτερο περιβάλλον.

 Στην Ελλάδα, όπως και διεθνώς, η τρομοκρατία αποτελεί σοβαρότατη απειλή.  Το γεγονός ότι το θέρος του 2002 και αρχές του 2003 συνελήφθησαν και οδηγήθηκαν στις φυλακές κατηγορούμενοι για συμμετοχή στις δύο μεγάλες τρομοκρατικές οργανώσεις 17Ν και ΕΛΑ δεν πρέπει να μας οδηγεί σε εφησυχασμό.  Και τούτο, διότι, πέραν του γεγονότος ότι πολλά από τα μέλη των οργανώσεων αυτών παραμένουν ακόμη ασύλληπτα, επακολούθησε νέο κύμα βομβιστικών τρομοκρατικών επιθέσεων στη μετά 17Ν εποχή από υποδεέστερες τρομοκρατικές ομάδες, οι οποίες εμφανίστηκαν στο προσκήνιο, είτε σαν συνέχεια των πρώτων, είτε ως ανεξάρτητες και αυτόνομες.  Είναι δυνατόν αυτές οι τρομοκρατικές οργανώσεις να χρησιμοποιηθούν από εξωτερικά ενδιαφέροντα, αρκεί να τα υπηρετούν, καθόσον η τρομοκρατία γενικά δεν έχει πηγή καθοδηγήσεως και κατευθύνσεως.  Επιπροσθέτως, η απειλή για την Ελλάδα δυνατόν να προέλθει τόσο από το ευρύτερο (παγκόσμιο) περιβάλλον, όσο και από το εγγύτερο (όμορα κράτη), άμεσα εναντίον της ή κατά εχθρών ή στόχων που ευρίσκονται στην Ελληνική επικράτεια, αδιαφορώντας για τις συνέπειες που αναπόφευκτα θα προκύψουν για την χώρα μας.

 Τέλος, οι τρομοκρατικές επιθέσεις συνιστούν μια μορφή ψυχολογικών επιχειρήσεων που είναι αδύνατο να αντιμετωπιστεί με τα όπλα.  Η δε  τρομοκρατία που είναι ηθικά απαράδεκτη και καταδικαστέα δείχνει και κάτι άλλο, ότι ενώ οι μικροί έχουν λόγους να φοβούνται τους μεγάλους, εν τούτοις και οι μικροί μπορούν με την σειρά τους να προκαλέσουν δυσκολίες στους ισχυρούς ώστε και αυτοί να δείχνουν αυτοσυγκράτηση στην άσκηση της δύναμης και επιρροής.

δ. Ο Θρησκευτικός Φονταμενταλισμός

  Ο όρος «fundamentalist» καθιερώθηκε το 1920 για να υποδηλώσει εκείνον που «κάνει μάχη για την υπεράσπιση των θεμελίων της πίστης».

 Τα γενικά χαρακτηριστικά των φονταμενταλιστών, παραπέμπουν στον φανατισμό, τη φοβία , τη μαζοποίηση του θρησκευτικού πλήθους, το χαμηλό πολιτιστικό ή πνευματικό επίπεδο και κυρίως την ύπαρξη χαρισματικών πνευματικών ηγετών που αποκτούν προφητικό ρόλο και αναλαμβάνουν την καθοδήγηση των πιστών.
 Ο πιο σημαντικός τύπος φονταμενταλισμού αναφέρεται σήμερα στο Ισλάμ και συνδέεται με το βασικό καθήκον των πιστών του να αναλαμβάνουν ιερό αγώνα, για να αποτρέπουν τη νόθευση του περιεχομένου της πίστης στον Αλλάχ, να υπερασπίζονται την εθνοφυλετική τους υπόσταση από εξωτερικούς και εσωτερικούς κινδύνους και να αποφασίζουν την τιμωρία των αποστατών ηγετών τους. Οι τρεις αυτές λεπτομέρειες του έκτου, συγκεκριμένα, μεταξύ των καθηκόντων (τα πέντε προηγούμενα είναι η ομολογία πίστης, η προσευχή, η ελεημοσύνη, η νηστεία και το ιερό προσκύνημα) αποτελούν το περιεχόμενο του Τζιχάντ.  Οι σημασίες του όρου κινούνται σε δύο επίπεδα, το εσωτερικό (καταπολέμηση παθών,  εξευγενισμός των ηθών, αγώνας με τον εαυτό μας) και το εξωτερικό (δράση για την επιβολή της κυριαρχίας του Ισλάμ, τιμωρία των απίστων, μαχητική εξάπλωση της πίστης).  Τα δύο επίπεδα είναι αναγκαστικά αλληλένδετα.  Καμία εξωτερική μάχη δεν κερδίζεται χωρίς μια προηγούμενη εσωτερική κάθαρση και πνευματική ανάταση.
 
 Χωρίς άλλο ο μαχητικός χαρακτήρας του Τζιχάντ αντιστοιχεί σε συγκεκριμένες τεχνικές πολέμου, με τη χρήση βίας.  Παρά ταύτα και η κορανική διδασκαλία και η μεταγενέστερη παράδοση διεκδικούν την επίτευξη των ιερών επιδιώξεων και με ειρηνικά μέσα, όπως λόγου χάρη τα λόγια, τα επιχειρήματα, τις υποσχέσεις, ακόμη και τα δώρα.  Όμως η χρήση της βίας παραμένει στη συνείδηση των λαϊκών στρωμάτων ως κυρίαρχη εκδήλωση, και μάλιστα σε κλίμα ιερότητας.  Η εσωτερική σχέση των δύο μεγεθών είναι δύσκολο να ερμηνευτεί στις διαστάσεις του Χριστιανισμού και του Ιουδαϊσμού, την ίδια δε γνώμη έχουν διαπρεπείς μουσουλμάνοι.

 Τα γεγονότα που σφραγίζουν την απαρχή του σύγχρονου τζιχάντ συνδέονται με αποσπασματικές πράξεις βίας, όπως αρχικά αεροπειρατείες, καταλήψεις πλοίων, βομβιστικές επιθέσεις, απαγωγές και δολοφονίες προσώπων, καταλήψεις ξένων πρεσβειών, ογκώδεις αντιδυτικές διαδηλώσεις με συμβολικές και πραγματικές βεβηλώσεις ή προσβολές ξένων θρησκευτικών και εθνικών συμβόλων.  Η ανάληψη των ευθυνών γίνεται αποκλειστικά από μαχητικές ομάδες, που κατευθύνουν  αθέατοι χαρισματικοί θρησκευτικού ηγέτες και προβάλουν ως αιτιολογίες, είτε τη συμπαράσταση στον αγώνα των Παλαιστινίων, είτε αντισιωνιστικά αισθήματα είτε αντιδυτική πικρία, ή ακόμη και δυσφορία για πολιτικούς ηγέτες τους, που ενοχοποιούνται για την απομάκρυνση του λαού από την αυθεντική πίστη και παράδοση του Ισλάμ.

 Ταυτόχρονα διατυπώνονται αιτήματα επιστροφής στην παράδοση αυτή.  Απορρίπτεται ο δυτικός τρόπος ζωής, η δυτική ηθική, η δυτική αμφίεση και αυτή ακόμη η δυτική ιδιαιτερότητα.  Σε ορισμένες μάλιστα περιπτώσεις ο ισλαμικός νόμος αντικαθιστά βίαια πολιτειακές απόπειρες προσαρμογής στο διεθνές δίκαιο, ενώ σε επίπεδο κοινωνικο - οικονομικής οργάνωσης καταδικάζεται απόλυτα το μαρξιστικό πρότυπο, και οι οπαδοί του διώκονται χωρίς ελαφρυντικά.  Την ίδια στιγμή το καταπιεσμένο από την περίοδο των αποικιοκρατιών ιερατείο αφυπνίζεται και διεκδικεί το ρόλο του.  Απαιτεί την επιστροφή στη θρησκευτική παράδοση, για να ισχυροποιήσει την εξουσία και το γόητρό του.  Η επιστροφή αυτή είναι ταυτόχρονα αποστροφή της εκκοσμίκευσης, γι’ αυτό και οι επιταγές για αυστηρότερη ηθική προβάλλονται από το ιερατείο και πάλι.

 Χαρακτηριστικά γεγονότα αυτής της συλλογικής αντίδρασης είναι η επανάσταση του στρατηγού ZIA UI HAG, το 1977 στο Πακιστάν ο οποίος εγκατέστησε την πρώτη θεοκρατική δημοκρατία.  Ακολούθησε το 1979 η νέα ισλαμική δημοκρατία στο Ιράν και μια σειρά γεγονότων σε πολλές άλλες χώρες.

 Η πρόσφατη στρατηγική φαίνεται ότι μετέβαλε την πρακτική του τζιχάντ και δραστηριοποιείται και στη διεκδίκηση της εξουσίας με μηχανισμούς που προωθούν τη δημιουργία πολιτικών και διεύρυνση πολιτικών κομμάτων με σαφή φονταμελιστική απόκλιση.  Το 1973 στο Αφγανιστάν οι Μουτζαχεντίν (μουσουλμάνοι επαναστάτες) αγωνίστηκαν κατά του τότε κομμουνιστικού καθεστώτος.  Η επικράτηση των Ταλιμπάν δημιούργησε το αναμενόμενο φονταμενταλιστικό περιβάλλον για την επιβολή ενός κοινωνικο πολιτικού και πολιτιστικού θεοκρατισμού.

 Άλλωστε το πρότυπο που καθιέρωσε το Ιράν άρχισε ήδη να εξάγεται επιμελώς σε συνοριακές περιοχές της Συρίας, στο Νότιο Λίβανο και ειδικά στα «κατεχόμενα»   τμήματα της χώρας, με την οργάνωση Χαμμάς. Επίσης  με την Ισλαμική Απελευθερωτική Οργάνωση στην Ιορδανία, αλλά αθόρυβα και στα Εμιράτα με ανάλογα σχήματα.  Ακόμη, είναι γνωστό ότι κατευθύνει από χρόνια την ιστορική πορεία του Σουδάν.  Στην ίδια προοπτική εντάσσεται το Αλγερινό Ισλαμικό Μέτωπο Σωτηρίας, οι Αδελφοί Μουσουλμάνοι και κυρίως η οργάνωση Γκάμαα αλ Ισλαμίγια της Αιγύπτου, ενώ σύμφωνα με ορισμένους μελετητές συγγενή στοιχεία είχαν εντοπιστεί στις παρυφές του κόμματος της Ευημερίας του Ερμπακάν στην Τουρκία και επίσης στο μεσσιανικό όραμα του Αλία Ιζερμπέκοβιτς στη Βοσνία.

 Πίσω από τους κομματικούς μηχανισμούς οι φανατικοί της Ένωσης του Ισλαμικού Κόσμου και της Οργάνωσης της Ισλαμικής Συνέλευσης (οι δύο μεγαλύτεροι διισλαμικοί οργανισμοί με έδρα τη Μέκκα) αναλαμβάνουν χωρίς αναστολές διπλωματικές πρωτοβουλίες και κινητοποιούν με τον όγκο και την επιρροή τους κάθε διεθνή παράγοντα για την εξασφάλιση οικονομικών πόρων, στρατιωτικού και πολεμικού υλικού και γενικά προώθηση των ισλαμικών συμφερόντων.  Έτσι ερμηνεύονται οι εμφύλιοι πόλεμοι στην πρώην Γιουγκοσλαβία που τελικά απέκτησαν εθνοφυλετική υπόσταση, από τη στιγμή που η θρησκευτική πίστη ανέλαβε να καλύψει τα αμφιλεγόμενα εθνολογικά κενά.  Η δυτική λογική του «διαίρει και βασίλευε»  υπηρέτησε για άλλη φορά την απληστία ενός θρησκευτικού ολοκληρωτισμού, χωρίς να είναι σε θέση να αντιληφθεί τις απειλές, που η ίδια δημιούργησε για το δικό της αύριο.  Εδώ φαίνεται η αδυναμία των δυτικών να κατανοήσουν τις μακροϊστορικές συνέπειες του ισλαμικού φονταμενταλισμού.

 Οι σύντομες προσεγγίσεις γενικά του θρησκευτικού φονταμενταλισμού, και ειδικότερα του ισλαμικού του τύπου, αποκαλύπτουν την προοδευτική εμφάνιση μιας απειλής, που μάλλον αδυνατούν να ελέγξουν οι σημερινοί διεθνείς οργανισμοί ειρήνης και ασφαλείας.  Ο πρόσφατος πόλεμος στο Ιράκ πέρα από τα γνωστά ερωτηματικά φαίνεται πως δημιούργησε μεγάλα αποθέματα αντιδυτικού μίσους που μαζί  με τα διάχυτα συναισθήματα μιας διευρυνόμενης ισλαμικής παναραβικής αβεβαιότητας για το πολιτικό μέλλον της περιοχής δεν είναι σε θέση να πείσουν ακόμη και τους πλέον εύπιστους για τον τερματισμό των τρομοκρατικών αντιδράσεων.

 Τελικά είναι ανάγκη να κατανοήσουμε τον ισλαμικό κόσμο, βάσει του πολιτισμού και των λαϊκών παραδόσεων που μορφοποιήθηκαν μέσα σε μία διαφορετική από τον Χριστιανισμό θρησκεία, με διαφορετική ανθρωπολογία, κοσμολογία και εσχατολογία.  Ήδη η ανάπτυξη των ισλαμικών σπουδών στις δυτικές κοινωνίες είναι ένα καλό πρώτο βήμα, που όμως χρειάζεται και παράλληλη  ανάπτυξη των χριστιανικών σπουδών στις ισλαμικές κοινωνίες.  Σε κάποιες ισλαμικές χώρες άρχισε και αυτό.  Ας μη λησμονούμε ότι υπάρχουν σοβαρά εμπόδια και ένα από αυτά, ο ισλαμικός φανατισμός έχει ολότελα διαφορετικά στοιχεία από τον αντίστοιχό του χριστιανικό.  Ακόμη, η έννοια της πίστης λειτουργεί κυριαρχικά πάνω στην ανθρώπινη ύπαρξη, που εκμηδενίζεται μπροστά στα βασικά καθήκοντα και προσφέρεται για το θρίαμβό της.  Εδώ η ελευθερία αποκτά περιεχόμενο άρνησης και η υποταγή στο θείο νόμο γίνεται το μέσο για την τελική δικαίωση των εκλεκτών.  Επιπλέον την ιεροκρατική δομή δεν μπόρεσε ποτέ να αμφισβητήσει ούτε η εξέλιξη ούτε η διανόηση ούτε και η γνώση του αντιστοίχου φαινομένου στο δυτικό κόσμο.  Γι’ αυτό και η συνεκτική αιτία του ισλαμικού φονταμενταλισμού ήταν και παραμένει το θεοκρατικό ιερατείο του.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ «ΣΤ» ΣΤΗ ΜΕΛΕΤΗ:
«ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΩΝ ΕΔ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΑΠΕΙΛΩΝ»

ΚΥΒΕΡΝΟΠΟΛΕΜΟΣ - INFO OPS - H/N ΠΟΛΕΜΟΣ – ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ

1. Γενικά

  α. Εννοιολογικά και σύμφωνα με τα αποδεκτά σε  Διασυμμαχικό επίπεδο, όλες οι ανωτέρω έννοιες θα πρέπει να καλύπτονται υπό τον όρο «Info ops», δεδομένης της παραδοχής ότι το μέγεθος των απειλών αυτών στο περιβάλλον των ασύμμετρων απειλών δεν αναμένεται να έχει την πληρότητα σχεδιασμού, την ευρύτητα, την ένταση, την εφαρμογή μέσων και την συνέχεια ταυτοσήμων απειλών προερχομένων όμως, αποκλειστικά, από κάποια χώρα που συνιστά Κυρία Απειλή.

  β. Είναι αξιομνημόνευτο ότι το κύριο χαρακτηριστικό των απειλών αυτών είναι ο εξαιρετικά «καλυμμένος» (covert) χαρακτήρας των, γεγονός που ευνοεί ενδεχόμενα την εμπλοκή, σε όποια έκταση, παντός άλλου ενδιαφερομένου και ανταγωνιστικά ή και εχθρικά διακειμένου προς την χώρα μας, φορέα όπως παρουσιάζεται κατωτέρω (παραγρ. 1γ).

  γ. Οι ασύμμετρες αυτές απειλές δυνατόν να εφαρμοσθούν από τους παρακάτω φορείς:
   (1) Κρατικές οντότητες ή Υπηρεσίες εν γένει ανταγωνιστικών ή και εχθρικών – προς την χώρα μας-  χωρών, χωρίς αυτό να εμπίπτει κατ’ ανάγκη στην έννοια της Κυρίας Απειλής.  Υπό την όρο αυτόν θα πρέπει να συνεξετάζεται και η περίπτωση Κρατικών Υπηρεσιών που δρουν φαινομενικά ή μη ανεξάρτητα από την εξωτερική πολιτική του κράτους των.
   (2) ΜΚΟ (Μη Κυβερνητικοί Οργανισμοί) – NGOs (Non Govemmental Organisations) που στηρίζουν/ πρόσκεινται ιδεολογικά σε ξένα γεωπολιτικά συμφέροντα ή ακόμη και εξτρεμιστικές / τρομοκρατικές οργανώσεις.
   (3) Εξτρεμιστικές / τρομοκρατικές οργανώσεις εξωτερικού.
   (4) Εξτρεμιστικές / τρομοκρατικές οργανώσεις εσωτερικού του ακραίου εξωκοινοβουλευτικού χώρου.
   (5) Φορείς εθνικού αλυτρωτισμού στο εσωτερικό της χώρας, συνεπικουρούμενοι ή μη από παραφυάδες τους στο εξωτερικό.
   (6) Φορείς εγχωρίου  οργανωμένου εγκλήματος δρώντας ή μη σε συνεργασία με αντίστοιχους φορείς του εξωτερικού.
   (7) Συνδυασμοί συνεργασίας των ανωτέρω σε ποικίλη έκταση, ένταση και συμμετοχή {τα παραδείγματα της Κροατίας, της Βοσνίας- Ερζεγοβίνης και του Κοσσυφοπεδίου είναι ενδεικτικά της ευρύτητας, της συνεργασίας φορέων – Κράτη/Οργανισμοί/ Επίσημοι θρησκευτικοί φορείς/ NGOs/ εξτρεμιστικές οργανώσεις εσωτερικού και εξωτερικού / οργανωμένο έγκλημα – ακόμη και με αντίπαλη πολιτικοθρησκευτική ιδεολογία, προς το κοινό σκοπό (end state) της διάλυσης της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας}.
 2. Η ασύμμετρη απειλή υπό τύπον Ψυχολογικών Επιχειρήσεων (ΨΕΠ).
  α. Η εφαρμογή τους είναι δυνατή :
   (1) Με ανεξάρτητα άρθρα / προκηρύξεις απ’ ευθείας από τις ενδιαφερόμενες οργανώσεις.
   (2) Με άρθρα εντύπων του εξωκοινοβουλευτικού ακραίου Τύπου, αλλά και μέσω εκπομπών ιδιωτικών ΜΜΕ ακραίας ή αντιεξουσιαστικής ιδεολογίας, τα οποία προσφέρουν εύκολα «βήμα» σε κάθε ενδιαφερόμενο ύποπτο φορέα αντικρατικής ιδεολογίας (εσωτερικού και εξωτερικού).
   (3) Με εμβόλιμα «καλυμμένα», δήθεν σκανδαλοθηρικά ή αντιμιλιταριστικά άρθρα των ιδιωτικών ΜΜΕ (εσωτερικού ή και εξωτερικού ).
   (4) Με άρθρα στο Διαδίκτυο.

  β. Σε ότι αφορά στις ΕΔ, τα ανωτέρω άρθρα εκτιμάται ότι θα περιορίζονται στην στοχοποίηση της δραστηριότητας και του κύρους των ΕΔ και του ΥΕΘΑ, του ηθικού των στελεχών και της Ηγεσίας των ΕΔ και ΥΠΕΘΑ.  Η μέθοδος της «μισής αλήθειας» εκτιμάται ως η πλέον αναμενόμενη και επικίνδυνη.  Θα πρέπει να γίνει κατανοητό τόσο από την Ηγεσία όσο και από τα στελέχη ότι, βραχυπρόθεσμα οι ΕΔ θα στοχοποιηθούν από διαφόρους «ασύμμετρους» ή και «δήθεν ασύμμετρους» αντιπάλους, με στόχο την περαιτέρω αποδήμηση των ΕΔ ως σημαντικού αναγνωρισμένου από το λαικό αίσθημα φορέα εμπιστοσύνης του Έθνους.  Οι λοιποί «στόχοι» εμπίπτουν στην αρμοδιότητα της ΓΓ Τύπου και Πληροφοριών ή και άλλων συναρμοδίων Υπουργείων και κρατικών φορέων.

  γ. Η συνδρομή αντίδραση των ΕΔ / ΥΕΘΑ στην παρούσα περίοδο εκτιμάται ως ανεπαρκής, περιοριζόμενη σε μέτρα αμέσου αντίδρασης (reactively) στην αντίκρουση των όποιων κατηγοριών, σε επίπεδο Γ.Ε, ΓΕΕΘΑ.  Πλέον αυτών :
   (1) Ο ΨΕΠ εν γένει αντιμετωπίζεται από το ΓΕΕΘΑ και τα ΓΕ των Κλάδων, ως πάρεργο, ενώ οι επιτελικές θέσεις ΨΕΠ επανδρούντα συνήθως από προσωπικό, χωρίς εξειδίκευση, κατευθύνσεις και «όραμα».
   (2) Το από του 2006 εκδοθέν Διακλαδικό Δόγμα ΨΕΠ/ΓΕΕΘΑ, είναι μάλλον κακέκτυπο ξένων παρωχημένων Δογμάτων και δεν αντιμετωπίζει επαρκώς την Ασύμμετρη Απειλή ΨΕΠ.
   (3) Δεν υφίσταται Εθνικό Δόγμα ΨΕΠ, σε κυβερνητικό επίπεδο, το οποίο θα παρέχει αντίστοιχες κατευθύνσεις κυβερνητικής Πολιτικής.
   (4) Τόσο σε πλαίσιο ΕΔ , όσο και σε πλαίσιο Κυβερνήσεως, η έννοια των προληπτικών ΨΕΠ, είναι παντελώς άγνωστη αν όχι ενοχλητική (ενίοτε θεωρείται ως «όχι πολιτικά ορθή»).

  δ. Κατά συνέπεια τα μέτρα που προτείνεται να αναληφθούν στο Κυβερνητικό πλαίσιο και στο πλαίσιο των Εδ είναι τα ακόλουθα :
   (1) Κατ’ αρχήν ως αναγκαία και ικανή συνθήκη θεωρείται η έκδοση επαρκούς Κυβερνητικού Δόγματος ΨΕΠ, προληπτικής κυρίως φύσεως, και σαφείς κατευθύνσεις για την παρακολούθηση της καταστάσεως, την προληπτική σχεδίαση και την αποτελεσματική άμεση αντίδραση.  
   (2) Κατ’ επέκταση των ανωτέρω και στα πλαίσια ΥΕΘΑ/ΓΕΕΘΑ/ΓΕ, στην ενεργή και διαρκή παρακολούθηση της δραστηριότητας από τα αντίστοιχα ΓΕ και το ΓΕΕΘΑ σε συνεργασία με τους λοιπούς κρατικούς συναρμόδιους φορείς (ΥΠΕΞ, ΕΥΠ, ΔΙΚΑ και την ΓΓ Τύπου και Πληροφοριών), μέσω και της τακτικής ή εκτάκτου σύσκεψης της Ομάδος Εκτιμήσεως Καταστάσεως – ΟΕΚ/ΓΕΕΘΑ, ώστε να εκτιμηθεί ο σχεδιασμός και η πιθανή στοχοποίηση και οι βαθύτεροι στόχοι των ενεργειών αυτών, για αποτελεσματική σχεδίαση των αντιμέτρων.
   (3) Στα πλαίσια και πάλι των ΕΔ :
    (α) Η συγκρότηση ενεργού, σύγχρονου, αποτελεσματικού φορέα ΨΕΠ στο Ε/ΓΕΕΘΑ, ενεργούντος επί τη βάσει ενός αναθεωρημένου Διακλαδικού Δόγματος ΨΕΠ/ΓΕΕΘΑ που θα δίδει έμφαση στην πρόληψη και σχεδίαση, απόλυτα εναρμονισμένου με το Κυβερνητικό Δόγμα ΨΕΠ και το Κεντρικό Κυβερνητικό Όργανο.
    (β) Επάνδρωση των θέσεων ΨΕΠ των ΓΕ και ΓΕΕΘΑ, με εξειδικευμένους επιτελείς (η συνεχής επιμόρφωση των είναι απόλυτα αναγκαία) και συνεργασία με αξιόπιστους εξωτερικούς επιστημονικούς συνεργάτες (πρακτική που ακολουθείται στο εξωτερικό).

 3. Η ασύμμετρη απειλή υπό τύπον Επιχειρήσεων Κυβερνοπολέμου

  α. Η εφαρμογή των είναι δυνατή μέσω του Διαδικτύου , από οιονδήποτε από τους φορείς ανωτέρω παραγρα 1γ, με :
   (1) Απλή διείσδυση και χρήση του Διαδικτύου, συμπεριλαμβανομένων των sites του ΥΕΘΑ, ΓΕΕΘΑ, ΓΕ και άλλων κυβερνητικών φορέων ως ανωτέρω παραγρ. 2 α (4). (εμπίπτει στις ΨΕΠ)
   (2) Εμπλοκή hackers για διείσδυση στα πάσης φύσεως συστήματα Επικοινωνιών – Διοικήσεως – Ελέγχου και Πληροφοριών (C3ISR), καθώς και σε συστήματα Δομημένης Καλωδίωσης των ΕΔ (Μηχανογράφηση προσωπικού, Αποθέματα ΔΜ κλπ), με σκοπό που εξικνείται από απλή συλλογή Πληροφοριών μέχρι και «ενεργητικό Η/Ν Πόλεμο για την παραποίηση της χρήσης, την παραπλάνηση των επισήμων χρηστών των δικτύων (manipulation) ή την προσωρινή ή και μόνιμη καταστροφή (κατάρρευση) των δικτύων.  Η περίπτωση εμπίπτει εν μέρει και στον ενεργό Ηλεκτρονικό Πόλεμο.
   (3) Εμπλοκή hachers για διείσδυση στα Αυτοματοποιημένα συστήματα διανομής Ηλεκτρικής ενέργειας (ΔΕΗ), πολιτικών επικοινωνιών (ΟΤΕ), Επικοινωνιών Ελέγχου Εθνικού Εναέριου Χώρου (ΥΠΑ), Ελέγχου Θαλασσίας Κυκλοφορίας ΥΕΝ (VTMISS), Ελέγχου και Διοικήσεως του ΥΔΤ, Ελέγχου δικτύου χερσαίων μεταφορών (ΟΣΕ), Επικοινωνιών Κινητής Τηλεφωνίας, Μηχανογραφικά συστήματα διαφόρων Υπουργείων και Κυβερνητικών φορέων, Αυτοματοποιημένα συστήματα Τραπεζών και χρηματοπιστωτικών εταιρειών, με σκοπό ως ανωτέρω παραγρ. 1δ (2) (α) 2/.  Σε κάθε περίπτωση η πρόκληση χάους, η διαρροή πληροφοριών, η δυσφήμιση της χώρας και η μομφή αναξιοπιστίας στην Ηγεσία της είναι αναμενόμενα.  Η περίπτωση εμπίπτει εν μέρει και στον ενεργό Η/Ν Πόλεμο.
  
β. Στην παρούσα χρονική περίοδο :
   (1) Η κατάσταση ελέγχεται σε ότι αφορά στην αντιμετώπιση της διείσδυσης στα αυτοματοποιημένα συστήματα των ΕΔ με την εφαρμογή της φυσικής και Η/Ν ασφαλείας των συστημάτων των ΕΔ , ως προβλέπονται από τις εν ισχύει κατευθύνσεις ΓΕΕΘΑ (σχετική ΠαΔ/ΓΕΕΘΑ του 2003).
   (2) Με την από το 2003 συγκροτηθείσα Διεύθυνση Κυβερνοαμύνης του ΓΕΕΘΑ, της οποίας το έργο και η επιχειρησιακή ικανότης δεν δύναται να παρατεθεί στο παρόν κείμενο λόγω της εξαιρετικά υψηλής διαβάθμισης.   Πλέον όμως αυτού η Κυβερνοάμυνα της χώρας θα πρέπει να αποτελέσει αντικείμενο θεσμοθέτησης σε κυβερνητικό επίπεδο, με Ενιαίο Εθνικό φορέα και Εθνικό Δόγμα Κυβερνοάμυνας, το οποίο ενδέχεται να είναι σε κάποια εξέλιξη.
   (3) Η κατάσταση με την Κινητή Τηλεφωνία των Κλάδων και των στελεχών των ΕΔ, που βασίζεται στις όποιες ιδιωτικές εταιρείες Κινητής Τηλεφωνίας, θεωρείται «εκτός ελέγχου» και η υποκλοπή/ διαρροή πληροφοριών που αφορά ακόμη και στην ιδιωτική ζωή των στελεχών πρέπει να θεωρείται δεδομένη.
   (4) Προβλέπεται η λειτουργία εναλλακτικών κλασικών μεθόδων C3 ως ενίσχυση (back-up) των αυτοματοποιημένων συστημάτων των ΕΔ, αλλά η λειτουργία του Ειδικού Συστήματος – Δικτύου C3 «ΑΙΓΕΑΣ» στο χώρο του Αιγαίου (για περιορισμό των εκπομπών υψηλών συχνοτήτων – HF) είναι εξαιρετικά μακροπρόθεσμη.
   (5) Πλέον όμως αυτών, η αλματώδης ανάπτυξη της τεχνολογίας στο τομέα του Κυβερνοπολέμου με την παραγωγή και η μονοπώλησή του από ισχυρές δυνάμεις και περιφερειακά κέντρα εξουσίας (και παραεξουσίας) και τεχνολογικούς «κολοσσούς», δημιουργούν προϋποθέσεις ανάταξης της απειλής, η οποία δυνατόν να είναι περισσότερο «δήθεν Ασύμμετρη».  Ειδικότερα οι διαφαινόμενες εξελίξεις στην κατασκευή  Λογικών Βομβών (Logic Bombs), Ηλεκτρομαγνητικών Βομβών (e-bombs) και ανθεκτικών ιών Υπολογιστών θα αποτελέσουν ιδιαίτερα αποτελεσματικό φορέα επιβολής Ασύμμετρου Απειλής Κυβερνοπολέμου, η αντιμετώπιση των οποίων θα είναι δυσχερής και επαχθώς δαπανηρή.

  γ. Με βάση τα προαναφερθέντα η περαιτέρω αντίδραση συνδρομή των ΕΔ, εκτός από την συγκρότηση, θεσμοθέτηση του Ενιαίου Εθνικού φορέα και Εθνικού  Δόγματος Κυβερνοάμυνας που εμπίπτει σε κυβερνητικό επίπεδο (άμεση επείγουσα ενέργεια), πρέπει να εστιασθεί στα ακόλουθα :
   (1) Προληπτικά στη ενίσχυση και εμμονή στην εφαρμογή της φυσικής και Η/Ν ασφαλείας των οποίων αυτοματοποιημένων συστημάτων των ΕΔ, τα οποία προβλέπονται από τις εν ισχύει κατευθύνσεις ΓΕΕΘΑ (σχετική ΠαΔ/ΓΕΕΘΑ του 2003) και των ΓΕ.
   (2) Προληπτικά στον εξορθολογισμό της χρήσης των εκπομπών της κινητής τηλεφωνίας από τα στελέχη των ΕΔ και ΥΕΘΑ, αλλά και στην δραστική μείωση των συνδρομητών Υπηρεσιακής Κινητής Τηλεφωνίας σε επίπεδο στελεχών των ΕΔ.
   (3) Στην από τώρα σύσταση και λειτουργία ιδιαίτερης Κινητής Κρυπτοκαλυμένης Τηλεφωνίας για τις ΕΔ.
   (4) Στην περαιτέρω ενίσχυση της  Διευθύνσεως Κυβερνοάμυνας του ΓΕΕΘΑ, ως επικάλυψη (overcapping) των ΓΕ, με μέσα, προσωπικό, εκπαίδευση, διασυμμαχικές συνεργασίες και αξιόπιστους εξωτερικούς επιστημονικούς συνεργάτες.  Αυτά νούνται παράλληλα με ένταση και συνέχεια της προληπτικής δραστηριότητας για αποκάλυψη αποπείρων hacking.
   (5) Στη συνεχή εξασφάλιση αξιόπιστων εναλλακτικών κλασικών μεθόδων (C3), ως ενίσχυση των αυτοματοποιημένων συστημάτων των ΕΔ, αλλά και στην επίσπευση της συγκρότησης του ειδικού δικτύου 3 «Α/ΓΕΑΣ» στον χώρο του Αιγαίου.
   (6) Σε Δι-υπουργικό επίπεδο, με την απόλυτη, στενή και παραγωγική συνεργασία της Διευθύνσεως Κυβερνοάμυνας ΓΕΕΘΑ, με άλλες συναρμόδιες Διευθύνσεις κρατικών φορέων υπό το θετικό έλεγχο του Ενιαίου Εθνικού φορέα Κυβερνοάμυνας, για σχεδίαση, επιμερισμό έργου και αλληλοσυνδρομή στην αποτελεσματική αποκάλυψη και έγκαιρη εξουδετέρωση αποπείρων hacking.

 4. Η ασύμμετρη απειλή υπό τύπον Επιχειρήσεων Η/Ν Πολέμου:
  α. Η σχεδίαση και εκτέλεση τέτοιων επιχειρήσεων είναι, στην παρούσα χρονική περίοδο, περιορισμένη σε ότι αφορά στους φορείς ανωτέρω παραγράφου 2α(4) λόγω της αδυναμίας των φορέων αυτών να συγκροτήσουν και υποστηρίξουν επιχειρήσεις Η/Ν Πολέμου σε σοβαρό επίπεδο, λόγω απαιτήσεων σε συσκευές/ συστήματα που  εκφεύγουν του χαρακτήρα της «καλυμμένης» ενέργειας.

  β. Μεσοπρόθεσμα όμως, η τεχνολογική ανάπτυξη είναι πλέον η βέβαιον ότι, θα επιτρέψει την δημιουργία συσκευών φορέων επιβολής ενεργητικού (active) Η/Ν Πολέμου, μικρού όγκου, βέρους και σημαντικής ισχύος, γεγονός που θα ενισχύσει το οπλοστάσιο Η/Ν Πολέμου της Ασυμμέτρου Απειλής και που θα πρέπει από τώρα να μελετηθεί, ώστε να προσδιορισθούν τα ανάλογα αντίμετρα (τακτικές, συσκευές, δόγμα Η/Ν Πολέμου).

  γ. Ορισμένες επιχειρήσεις του τύπου Η/Ν Πολέμου εμπίπτουν και σε Επιχειρήσεις Κυβερνοπολέμου και ΨΕΠ και εξετάσθηκαν, αναλύθηκαν στις ανωτέρω οικείες ενότητες.

  δ. Υπό την αίρεση των προαναφερθέντων και σε ό,τι αφορά στις ΕΔ και στα Σώματα Ασφαλείας, οι αναμενόμενες σε παρόντα χρόνο, Ασύμμετρες επιχειρήσεις Η/Ν Πολέμου δυνατόν να είναι περιορισμένης μορφής και ως ακολούθως :
   (1) Υποκλοπής Communication Intelligence (COMMINT) ασυρμάτων (κυρίως φωνητικών) και ενσύρματων μη κρυπτοκαλυμμένων δικτύων.
   (2) Υποκλοπής Electronic Intelligence (ELINT) για αποκάλυψη στοιχείων εκπομπής οπλικών συστημάτων.
   (3) Περιορισμένων παρεμβολών (θορύβου ή απομίμησης), με περιορισμένη ισχύ εκπομπής και διάρκεια και σε περιορισμένη περιοχή (point Jamming).
  
  ε. Σε ότι αφορά στους λοιπούς τομείς της κρατικής και μη δραστηριότητος, ως ασύμμετρη απειλή Η/Ν Πολέμου, δύναται να θεωρηθούν και οι ακόλουθες :

   (1) Καταστροφή σταθμών, κεραιών εκπομπής της κρατικής ή και ιδιωτικής Ραδιοφωνίας- Τηλεόρασης.
   (2) Χρήση εκπομπών της κρατικής ή και ιδιωτικής Ραδιοφωνίας – Τηλεόρασης για μετάδοση προπαγανδιστικών κειμένων (εμπίπτει στις ΨΕΠ).

  στ. Σε ό,τι αφορά στην παρούσα κατάσταση των ΕΔ για την αντιμετώπιση απειλών ανωτέρω παραγραφου 4,δ, αυτή επιτυγχάνεται δια των μονάδων και όπλων Η/Ν Πολέμου των Κλάδων, είτε μεμονωμένα είτε συλλογικά βάσει του ισχύοντος Διακλαδικου  Δόγματος ΓΕΕΘΑ.  Πλην όμως το όλο σύστημα (Δόγμα, Τακτικές, Συστήματα) είναι προσανατολισμένο στη βάση της Κυρίας, Συμμέτρου Απειλής και όχι στην Ασύμμετρη Απειλή.

  ζ. Σε ό,τι αφορά στις ενέργειες έναντι απειλής ανωτέρω παράγραφο 4δ, η αντίδραση, συνδρομή των ΕΔ, εκτιμάται ως ακολούθως :
   (1) Προληπτικά, ότι προβλέπεται στις κείμενες διατάξεις, εστιαζόμενη στην ενίσχυση της Η/Ν και φυσική ασφαλείας των δικτύων, της φυσικής ασφαλείας των εγκαταστάσεων και της περιμέτρου αυτών και ιδίως των κόμβων των συστημάτων C3 των ΕΔ.
   (2) Προληπτικά και πάλι με την διαρκή παρακολούθηση της δραστηριότητος αυτής από τα αντίστοιχα ΓΕ και το ΓΕΕΘΑ, σε συνεργασία με τους λοιπούς κρατικούς συναρμόδιους φορείς (ΥΠΕΞ, ΕΥΠ, ΔΙΚΑ), μέσω και της περιοδικής ή εκτάκτου σύσκεψης της Ομάδος Εκτιμήσεως Καταστάσεως – ΟΕΚ/ΓΕΕΘΑ, ώστε να εκτιμηθεί ο σχεδιασμός και η πιθανή στοχοποίηση και οι βαθύτεροι στόχοι των ενεργειών αυτών, για αποτελεσματική σχεδίαση των αντίμετρων.
   (3) Για άμεση αντιμετώπιση με την – τη αιτήσει- συνδρομή των μονάδων των ΕΔ που διαθέτουν ικανότητα Η/Ν Πολέμου – υπό τον συντονισμό του ΓΕΕΘΑ/Α’ Κλάδος/Δνση ΗΠ και ΓΕΕΘΑ/ΕΘΚΕΠΙΧ- στον εντοπισμό των παρεμβολέων και την εν συνεχεία εξουδετέρωσή των.
   (4) Τα ανωτέρω δεν απαιτούν κάποια αλλαγή στην δομή- οργάνωση των ΕΔ. Πλην όμως θα απαιτήσουν :
    (α) Την αναθεώρηση του Διακλαδικού Δόγματος Η/Ν Πολέμου, ώστε να αντιμετωπίσει την Ασύμμετρη Απειλή Η/Ν Πολέμου.
    (β) Την επανάταξη της λειτουργίας των συστημάτων Η/Ν Πολέμου των Κλάδων των ΕΔ στις παραμέτρους των κατασκευαστών και στην εισαγωγή στην επιχειρησιακή αξιολόγηση των μονάδων της αντιμετώπισης της Ασύμμετρης Απειλής Η/Ν Πολέμου.

   η. Σε ό,τι αφορά στις ενέργειες έναντι απειλής ανωτέρω παραγράφου 4δ, η αντίδραση, συνδρομή των ΕΔ, εκτιμάται ότι είναι επαρκής με την διάθεση τμημάτων των ΕΔ για την ενίσχυση των ΣΑ – τη αιτήσει του ΥΠΕΣ- για την φυσική ασφάλεια των σταθμών, κεραιών εκπομπής της κρατικής ή και ιδιωτικής Ραδιοφωνίας – Τηλεόρασης.

 5. Περισσότερα στοιχεία επί του θέματος όπως στην προσθήκη «1».

 

ΠΡΟΣΘΗΚΗ ‘1’ ΣΤΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ «ΣΤ»
ΣΤΗ ΜΕΛΕΤΗ:
«ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΩΝ ΕΔ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΑΠΕΙΛΩΝ»

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ Ή ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ-ΚΥΒΕΡΝΟΠΟΛΕΜΟΣ

1. ΓΕΝΙΚΑ
 
 Η τεχνολογία, θεμελιώδης παράγων στην ανάπτυξη και την πρόοδο, είναι αναπόφευκτο να συνιστά συστατικό στοιχείο στην αντιπαλότητα μεταξύ των ανθρώπων, ως ατόμων και ως συνόλων, με αντιτιθέμενα συμφέροντα. Σημαντικό τεχνολογικό εργαλείο της εποχής μας αποτελεί αυτό που πολύ απλοϊκά έχουμε συνηθίσει να αποκαλούμε Ηλεκτρονικό Υπολογιστή(Η\Υ), υπό την ευρεία έννοια. Θεωρούμε ότι είναι απλοϊκή η ονομασία αυτή, διότι αυτό  που ονομάζουμε Η\Υ, είναι ένα πλέγμα εφαρμογών τεχνολογιών αιχμής, που περιλαμβάνει Πληροφορικά Συστήματα, ηλεκτρονικές εφαρμογής, τηλεπικοινωνίες, εφαρμογές διαστήματος και άλλες. Για παράδειγμα τα σύγχρονα δορυφορικά συστήματα και αισθητήρες, UAY’ S και άλλα συστήματα συλλογής πληροφοριών, είναι σε θέση να συλλέγουν πλήθος σημαντικών πληροφοριών, οι οποίες διαβιβάζονται από τα σύγχρονα συστήματα επικοινωνιών σε ένα  πλήθος αποδεκτών σε πραγματικό χρόνο(real time). Παράλληλα με τη βοήθεια εξελιγμένων  πληροφορικών συστημάτων οι πληροφορίες αυτές  καταχωρούνται, υφίσταται επεξεργασία και αφού αξιολογηθούν, διανέμονται «όπου δεί». Αυτή  λοιπόν η δυνατότητα ευρείας συλλογής, διασποράς και αξιοποίησης μεγάλων «ποσοτήτων» πληροφοριών από τις αναπτυγμένες τεχνολογικά χώρες, τις καθιστά ικανές να ελέγχουν την αξιοποίηση των πληροφοριών και να επηρεάζουν εξαιρετικά και σημαντικά, πληθυσμούς και κυβερνήσεις με χρήση των πολυεθνικών Μέσων Μαζικής Ενημερώσεως και της βιομηχανίας του θεάματος. Παράλληλα η παγκόσμια πληροφορική Υποδομή συνδέει ηλεκτρονικά Κράτη, Οργανισμούς, Ιδιώτες, κάτι που χαρακτηρίζεται από  τη συνένωση δικτύων και τεχνολογιών. Αυτό  έχει ως συνέπεια την ολοένα αυξανόμενη εξάρτυση βασικών λειτουργιών, ατομικών και συλλογικών, από την πληροφορία και τα λοιπά συστήματα που την υποστηρίζουν. Όλα αυτά έχουν οδηγήσει πολλούς αναλυτές και επιστήμονες να χαρακτηρίζουν την εποχή μας και κυρίως την μελλοντική  ακολουθούσα ως «Εποχή  της Πληροφορίας», για «Πληροφορι(α)κό Πόλεμο» ή «Κυβερνοπόλεμο».
Για την ιστορία αναφέρουμε ότι η νέα μορφή αντιπαλότητας εμφανίστηκε στη δεκαετία του 1980, όταν οι Η\Υ άρχισαν να γίνονται προσιτοί στο ευρύ κοινό, ενώ παράλληλα αναπτύχθηκαν τα δίκτυα διασύνδεσή τους. Τότε άρχισε να γίνεται λόγος για τον Κυβερνοχώρο και να εμφανίζονται οι πρώτοι «εισβολείς» σε Η\Υ διασυνδεδεμένους σε δίκτυα, λαμβάνοντας\υποκλέπτοντας από αυτούς πληροφορίες ή στέλνοντας μηνύματα.  Πρόκειται  για αυτούς που αργότερα ονομάσθηκαν «δικτυοπειρατές(hackers)». Αυτές οι αρχικά αθώες ενδεχομένως δραστηριότητες εξελίχθηκαν σε ωφελιμιστικές, δόλιες και εχθρικές, για να καταλήξουν σε πολύ επικίνδυνες και να καταστήσουν  αυτό που ονομάσθηκε Πληροφοριακός πόλεμος «ικανό να καταστρέψει τη ικανότητα μιας χώρας να διεξάγει πόλεμο, χωρίς ενδεχομένως να χρησιμοποιήσει μια σφαίρα, καταστρέφοντας την πληροφοριακή υποδομή του αντιπάλου».
Ο Πληροφοριακός Πόλεμος δεν έχει ακόμη ξεκαθαρισθεί εάν αποτελεί ιδιαίτερη μορφή πολέμου ή   αποτελεί έναν σημαντικό πολλαπλασιαστή ισχύος. Πολλοί  στρατηγιστές και πολεμολόγοι θεωρούν τον Πληροφοριακό Πόλεμο ως μέρος του λεγομένου «Ψηφιακού Πολέμου»

2. ΟΡΙΣΜΟΙ

 Θεωρείται λογικό και είναι  φυσικό   σε κάθε καινούριο και αλματωδώς εξελισσόμενο  να βρίσκει κάποιος, στη διεθνή και εγχώρια βιβλιογραφία, πλήθος ορισμών για τον πληροφορικό Πόλεμο και τα συναφή στοιχεία του, πολλοί από τους οποίους είτε είναι αδόκιμοι, είτε δεν εκφράζουν πλήρως το αντικείμενο που προσπαθούν να περιγράψουν. Επίσης διαπιστώνεται ασυμφωνία και ως προς τους χρησιμοποιούμενους όρους. Έτσι άλλοι μιλάνε για Πληροφορικό και άλλοι για Πληροφοριακό Πόλεμο, άλλοι για Κυβερνοπόλεμο, κοκ. Με τη βάση τη διαπίστωση αυτή ως γνώμονα, κατεβλήθη προσπάθεια να  αναζητηθούν και χρησιμοποιηθούν  ορισμοί από επίσημα, ημεδαπά και αλλοδαπά, κείμενα. Έτσι αναφέρονται ορισμοί από τους οικείους κανονισμούς των κλάδων των ΕΔ της Ελλάδος, των ΗΠΑ και άλλων χωρών.

α. Πληροφορικές Επιχειρήσεις ή Πληροφορικός Πόλεμος(ΠΠ)
Επί του αντικειμένου υπάρχει πληθώρα ορισμών, οι πλέον δόκιμοι,  κατά τη γνώμη  μας έχουν ως ακολούθως:
Είναι ενέργειες που λαμβάνουν χώρα για επίτευξη κυριαρχίας στο χώρο των πληροφοριών επηρεάζοντας την πληροφόρηση του αντιπάλου, τις διαδικασίες που βασίζονται σε πληροφορίες, τα Πληροφοριακά Συστήματα και τα Επικοινωνιακά του Δίκτυα που βασίζονται σε Η\Υ, με ταυτόχρονη λήψη μέτρων προστασίας των αντιστοίχων φιλίων.
Ένας άλλος ορισμός αναφέρει ότι ΠΠ είναι η αμυντική ή και η επιθετική χρήση Πληροφοριών και Πληροφορικών Συστημάτων από κάθε αντίπαλο με σκοπό την πρόσβαση, εκμετάλλευση ή καταστροφή μιας εχθρικής Πληροφορίας ή ενός Συστήματος και ταυτόχρονα η προστασία των ημετέρων αντίστοιχων. :
Είναι οι ενέργειες  που εκδηλώνονται από έναν αντίπαλο για να κερδίσει, εκμεταλλευθεί, αμυνθεί, ή επιτεθεί από\σε Πληροφορίες ή Πληροφοριακά Συστήματα.
Είναι συνεχείς στρατιωτικές επιχειρήσεις μέσα στο   Πληροφοριακό Περιβάλλον, που με τη συντονισμένη σχεδίαση και εκτέλεσή τους αποσκοπούν στην απόκτηση της κυριαρχίας των Πληροφοριών. Επίσης ενισχύουν, εμπλουτίζουν, προστατεύουν την ικανότητα των φιλίων δυνάμεων για συλλογή, επεξεργασία, εκμετάλλευση των πληροφοριών προκειμένου να αποκτηθεί το πλεονέκτημα σε όλη την έκταση των στρατιωτικών επιχειρήσεων. 
Επιχειρήσεις που εκτελούνται για προστασία(άμυνα)των ημετέρων Πληροφοριών και των Πληροφοριακών Συστημάτων, καθώς επίσης και εκείνες για επηρεασμό των Πληροφοριών και Πληροφοριακών Συστημάτων του αντιπάλου.
Κατά την άποψή μας ο πληρέστερος ορισμός είναι αυτός που δίδεται από το ΥΕΘΑ των ΗΠΑ και ο οποίος αναφέρει ως Επιχειρήσεις πληροφοριών τις  αναλαμβανόμενες ενέργειες προκειμένου να επηρεασθούν οι Πληροφορίες και τα Πληροφοριακά Συστήματα του αντιπάλου ενώ συγχρόνως οι ανάλογες για εξασφάλιση της αμύνης των αντίστοιχων φιλίων. Αντίστοιχος είναι και  ο ορισμός του ΤΕ του στρατού των ΗΠΑ 100-6.

β. Πληροφοριακά Συστήματα(ΠΣ)
Πληροφοριακό Σύστημα είναι ένα σύστημα που περιλαμβάνει την υποδομή, οργάνωση και το προσωπικό που συλλέγει, επεξεργάζεται, αποθηκεύει, μεταβιβάζει, παρουσιάζει και διανέμει Πληροφορίες που σχετίζονται με τρέχουσες και μελλοντικές επιχειρήσεις, πάσης φύσεως.

γ. Εκμετάλλευση Πληροφοριακού Συστήματος
Είναι η χρήση ενός εχθρικού συστήματος. Ειδικότερα  είναι η χρήση των δεδομένων του συστήματος αυτού ή των τηλεπικοινωνιών του, χωρίς να το αντιληφθεί ο αντίπαλος.

δ. Ασφάλεια Πληροφοριακού Συστήματος
Είναι τα διάφορα μέτρα και διαδικασίες, που θα ενεργοποιούνται σε περίπου πραγματικό χρόνο  για να ανιχνεύουν τις παράνομες εισόδους και αλλαγές στο ΠΣ και να διατηρήσουν την εμπιστοσύνη, ενότητα και τη λειτουργικότητα του Πληροφοριακού αυτού Συστήματος.

ε. Προστασία Πληροφοριών
Η εξάπλωση της Πληροφορίας και της τεχνολογίας της μπορεί να αποτελεί μεγάλο πλεονέκτημα για εκείνον που τη χρησιμοποιεί, αλλά ενδεχομένως να δημιουργεί και σημαντικό κίνδυνο, που πρέπει να ληφθεί υπόψη σε κάθε είδους επιχείρηση. Κατόπιν αυτού η προστασία πληροφοριών είναι ένα γεγονός η σημασία του οποίου έχει αυξηθεί σημαντικά στη σημερινή «Εποχή της Πληροφορίας».

   στ. Εμπιστευτικότητα
Νοείται η πρόληψη μη εξουσιοδοτημένης αποκάλυψης Πληροφοριών σε αναρμόδια πρόσωπα.

ζ. Ακεραιότητα
Είναι η πρόληψη μη εξουσιοδοτημένης μεταβολής Πληροφοριών που διακινούνται με τη βοήθεια Πληροφοριακών Συστημάτων.

η. Διαθεσιμότητα
Είναι η προστασία του Δικτύου ή Πληροφοριακού Συστήματος από καταστάσεις άρνησης λειτουργίας.

3. ΑΠΕΙΛΕΣ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΥΠΟΔΟΜΗ

Ως απειλές στην πληροφοριακή υποδομή νοούνται οι καταστάσεις και ενέργειες που μπορούν να δημιουργήσουν προβλήματα ή να καταστρέψουν την πληροφοριακή υποδομή μιας χώρας. Είναι παγκόσμιες, πολυμορφικές και αυξάνονται συνεχώς. Προέρχονται από άτομα και ομάδες που επιδιώκουν στρατιωτικά, πολιτικά, κοινωνικά, πολιτιστικά, εθνικά, θρησκευτικά ή προσωπικά οφέλη. Οι απειλές αυτές ποικίλουν ανάλογα με την κατάσταση(ειρήνη-πόλεμος), με τις τεχνικές δυνατότητες, τις προσβολές και με το κίνητρο. Οι απειλές διακρίνονται σε Δομημένες και μη Δομημένες. Δομημένες είναι αυτές που είναι οργανωμένες, έχουν τα μέσα, υποστηρίζονται οικονομικά και έχουν ευκρινείς στόχους. Μη Δομημένες είναι αυτές που έχουν περιορισμένη υποστήριξη και περιορισμένα κίνητρα.
Οι απειλές αυτές μπορούν να προκαλέσουν τεράστια προβλήματα, αν λάβει κανείς υπόψη ότι οι τομείς Πληροφορικής υποδομής μιας χώρας περιλαμβάνουν τον έλεγχο υδροδοτήσεως, παροχής ηλεκτρικής ενεργείας, εσωτερικών και διεθνών συγκοινωνιών (αεροπορικών, σιδηροδρομικών, αστικών κλπ), παροχής πετρελαίου και φυσικού αερίου, επικοινωνίες, τραπεζικές συναλλαγές, υπηρεσίες άμεσης βοήθειας, ελέγχου εναερίου κυκλοφορίας, αλλά και μεγάλου τμήματος του συστήματος  ασφαλείας και αμύνης μία χώρας.

4. ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ

α. Γενικά

 Για τις ανάγκες της παρούσης αναλύσεως θα υιοθετήσουμε ως ΠΠ: Την αμυντική ή και η επιθετική χρήση πληροφοριών και πληροφορικών συστημάτων από κάθε αντίπαλο με σκοπό την πρόσβαση, εκμετάλλευση ή καταστροφή μιας εχθρικής πληροφορίας ή ενός συστήματος και ταυτόχρονα η προστασία των ημετέρων αντίστοιχων
Ειδικότερα: ο ΠΠ συνίσταται από ένα ευρύ φάσμα επιχειρήσεων(αμυντικών-επιθετικών), οι οποίες διεξάγονται σε περιόδους ειρήνης, κρίσεως, συγκρούσεως και πολέμου.
Ο ΠΠ μπορεί να διαχωρισθεί Επιθετικό και Αμυντικό ΠΠ.
  Ο Επιθετικός ΠΠ ασχολείται\περιλαμβάνει τις μεθόδους ανακτήσεως και υποκλοπής δεδομένων του αντιπάλου, ενώ ο Αμυντικός με την απαγόρευση προσβάσεως ή καταστροφής των ημετέρων δεδομένων και στοχεύει στην προστασία των πληροφοριακών πηγών από τρεις βασικές μορφές επιθέσεως:
Αυξημένη διαθεσιμότητα σε επιθέσεις
Μειωμένη διαθεσιμότητα στον αμυνόμενο
Μειωμένη ακεραιότητα της πληροφορίας
 Σε κάθε περίπτωση στον Αμυντικό ΠΠ υπερισχύει ο κανόνας κόστους-ωφέλειας\αποτελεσματικότητας, δηλαδή ότι το κόστος διαφυλάξεως των δεδομένων πρέπει να είναι μικρότερο από το κόστος που θα προκληθεί από την απώλεια αυτών.
 Αναλυτικότερα οι Επιθετικές και Αμυντικές Επιχειρήσεις ΠΠ περιλαμβάνουν:
Επιθετικές:
 Ψυχολογικές Επιχειρήσεις(διαστρεβλώσεις, προπαγάνδα, λογοκρισία).
 Επιχειρήσεις «πίσω από το φράκτη»(προδοσία, κατασκοπεία, απάτη, δολιοφθορά).
 Παρακολούθηση επικοινωνιών(ανάλυση κινήσεων, υποκλοπή τηλεπικοινωνιών, παρακολούθηση δικτύων Η\Υ, παρακολούθηση περιβάλλοντος).
 Εισβολή σε Η\Υ(hacking).
 Πλαστογραφία και Δούρειοι ίπποι(πλαστογραφία εγγράφ�