Σχέσεις Ελληνοκυπρίων-Τουρκοκυπρίων, η Λύση του Κυπριακού και το Μέλλον.Η επομένη του Δημοψηφίσματος

Θέμα: Σχέσεις Ελληνοκυπρίων-Τουρκοκυπρίων, η Λύση του Κυπριακού και το Μέλλον.Η επομένη του Δημοψηφίσματος
 
Συντάκτης: Κολέγιο Τουρισμού και Διευθύνσεως Ξενοδοχείων. Συντάκτες Χριστόφορος Χριστοφόρου Ph.D,, Craig Webster,Ph.D
 
Ημερομηνία καταχώρησης: 29 Ιουνίου 2004
 

Λευκωσία, 17 Ιουνίου 2004
Ταυτότητα της έρευνας
Τύπος: Πολλαπλού τύπου (Omnibus)
Διεξαγωγή: CYMAR Market Research Ltd
Ανάθεση από: The College of Tourism and Hotel Management
Γεωγραφική κάλυψη: Ελεύθερες περιοχές της Δημοκρατίας
Ομάδα Στόχος: Ενήλικας πληθυσμός μέχρι 65 χρόνων
Δείγμα: 1000 άτομα
Επιλογή Δείγματος: Τυχαία στρωματοποιημένη δειγματοληψία
Συλλογή Στοιχείων: Προσωπικές Συνεντεύξεις
Στάθμιση: Με βάση το φύλο και την ηλικία
Διεξαγωγή: 10 – 16 Μαϊου 2004
Δημοσιοποίηση αποτελεσμάτων: 17 Ιουνίου 2004

Η επομένη του Δημοψηφίσματος
Συνοπτικά αποτελέσματα
Με το άνοιγμα των οδοφραγμάτων στις 23 Απριλίου 2003, μια νέα κατάσταση δημιουργήθηκε στην Κύπρο, επιτρέποντας επαφές και καθημερινές σχέσεις μεταξύ Ε/Κ και Τ/Κ. Για πρώτη φορά από το 1974, οι επαφές μεταξύ των δύο κοινοτήτων έγιναν δυνατές σε ποικίλα επίπεδα και ένταση. Παρ’όλα αυτά, μια σημαντική μερίδα του Ε/Κ πληθυσμού αρνήθηκε να έχει συγκεκριμένες δραστηριότητες ή να έρθει σε οποιαδήποτε επαφή με την άλλη πλευρά. Αυτό διαφάνηκε από τις δύο έρευνες του Κολεγίου Τουρισμού και Διεύθυνσης Ξενοδοχείων το 2003.

Μετά το δημοψήφισμα του Απριλίου 2004, επιδιώξαμε να εξετάσουμε δύο θέματα. Πρώτον, διερευνήσαμε το είδος των προσωπικών και άλλων σχέσεων που οι Ε/Κ επιθυμούσαν να έχουν με την άλλη πλευρά. Δεύτερον, ζητήσαμε απόψεις αναφορικά με τις προοπτικές για το μέλλον της Κύπρου και την επιθυμητή λύση.
Το κυριότερο συμπέρασμα είναι ότι ενώ κάποιοι απορρίπτουν οποιαδήποτε επαφή ή την προοπτική για οποιαδήποτε σχέση με την άλλη πλευρά, ή προτιμούν την διαίρεση του νησιού, η πλειοψηφία δείχνει πρόθυμη για εξομάλυνση της κατάστασης και λύση με την οποία θα μπορούν να ζουν και να συναλλάσσονται με την Τ/Κ κοινότητα. Η πλειοψηφία παρουσιάζεται έτοιμη να υιοθετήσει το Σχέδιο Ανάν αν υπήρχαν οι εγγυήσεις για την ασφαλή εφαρμογή των προνοιών του.
• Ένα μήνα μετά το δημοψήφισμα, η πλειοψηφία (42.4%) δήλωσε ικανοποιημένη με την κατάσταση, ενώ περίπου ένας στους τρεις (34%) δήλωσαν «ούτε ικανοποιημένοι ούτε δυσαρεστημένοι». Η πλειοψηφία (55.2%) παρουσιάστηκε αισιόδοξη για τις προοπτικές επανένωσης, ενώ «η επανένωση» φάνηκε να είναι και η πιο επιθυμητή λύση από την πλειοψηφία (51.4%). Όσον αφορά στο τελευταίο, εκπλήσσει το γεγονός ότι 28.2%, σχεδόν ένας στους τρεις Ε/Κ, προτιμούν τη διαίρεση του νησιού, υπό τη μορφή είτε συνέχισης της παρούσας κατάστασης, είτε ύπαρξης δύο ξεχωριστών κρατών. Ακόμη πιο εκπληκτικό είναι το ότι η ιδέα της μόνιμης διαίρεσης εκφράστηκε από το 41% των νέων (ηλικίας 18-24). Η στάση προσφύγων και μη (27.7% και 28.5% αντίστοιχα) δενδείχνει διαφοροποίηση επί του θέματος.

• Τα αποτελέσματα σχετικά με τις επισκέψεις στο βόρειο τμήμα του νησιού, δείχνουν ότι οι στάσεις που υιοθετήθηκαν μέχρι τις περσινές έρευνες του Κολεγίου Τουρισμού και Διεύθυνσης Ξενοδοχείων έχουν εδραιωθεί: 46.9% του ενήλικου πληθυσμού αρνήθηκε να περάσει τη διαχωριστική γραμμή. Συγκριτικά με τον αντίστοιχο αριθμό του Οκτώβρη 2003 (54%) φαίνεται ότι 7% ή περίπου 35000 νέα πρόσωπα πέρασαν τη γραμμή μέσα σε περίοδο 8 μηνών. Είναι αξιοσημείωτο το γεγονός ότι ακόμη 32% το έχουν πράξει μία ή δύο φορές, ένδειξη ότι μόνο μικρό ποσοστό εξακολουθεί να επισκέπτεται την άλλη πλευρά.

• Η άρνηση διάβασης της γραμμής αντιπαράθεσης μας ώθησε να αναζητήσουμε μια απάντηση στην ερώτηση: «Ποιά θα ήταν η σχέση σας με την άλλη πλευρά σε περίπτωση λύσης;» Διαφαίνεται από τις απαντήσεις κάποια αισιοδοξία, αλλά και κάποια αρνητικότητα: Περισσότεροι από ένας στους δέκα (11.3%) θα εγκαθίσταντο εκεί μονίμως, ενώ 9.1% θα είχαν δεύτερη/εξοχική κατοικία εκεί. Οι αντίστοιχοι αριθμοί για τους πρόσφυγες ήταν 25.8% και 15.2%, που σημαίνει ότι 41% των προσφύγων θα επέλεγαν να ζήσουν στην άλλη πλευρά σε περίπτωση λύσης.

• Η πιο πάνω ερώτηση δεν αναφέρθηκε στο είδος ή τις πρόνοιες της λύσης. Γι’αυτό προσπαθήσαμε να διευκρινίσουμε τις θέσεις επί του Σχεδίου Ανάν ως βάσης για λύση. Μετά τα αποτελέσματα των δημοσκοπήσεων που έδειχναν την ασφάλεια να είναι η μεγαλύτερη ανησυχία, ρωτήσαμε τους Ε/Κ τι θα έκαναν σε περίπτωση που θα δίνονταν εγγυήσεις για ασφαλή εφαρμογή της λύσης με βάση το Σχέδιο Ανάν.

• Η πλειοψηφία (61.9%) θα στήριζε το Σχέδιο αν παρέχονταν οι εγγυήσεις για ασφαλή εφαρμογή των προνοιών του, κάτι που ήταν η κύρια ανησυχία. Όσον αφορά σε συγκεκριμένες ομάδες, οι κάτοικοι Πάφου και όσοι εξέφρασαν πρόθεση να ψηφίσουν ΕΔΕΚ και το Συνασπισμό για την Ευρώπη του Γιαννάκη Μάτση, ήταν οι μόνοι που θα εξακολουθούσαν να καταψηφίζουν το Σχέδιο.

• Εκτός των κύριων πολιτικών θεμάτων άμεσα συνδεδεμένων με την επανεγκατάσταση και το Σχέδιο Ανάν, η έρευνα έδειξε ότι υπάρχει κάποια αισιοδοξία για επιτυχείς και ειρηνικές σχέσεις και συναναστροφές μεταξύ Ε/Κ και Τ/Κ. Η πλειοψηφία των Ε/Κ (53%) ανέφερε ότι θα χρειαζόταν μόνο ένας χρόνος ή λιγότερο για επιτυχή συνεργασία μεταξύ Ε/Κ και Τ/Κ. Περίπου το ένα τέταρτο ανέφερε το ίδιο αναφορικά με το να ζούν ως γείτονες, να έχουν κοινωνικές σχέσεις και συναναστροφή, και να συνεργάζονται σε οικονομικές επιχειρήσεις. Παρά τις σχετικά αισιόδοξες απόψεις περί συναναστροφής με τους Τ/Κ, η πλειοψηφία (52%) ανέφερε ότι γάμοι μεταξύ ατόμων από τις δύο κοινότητες δεν θα αποτελέσει ποτέ σύνηθες φαινόμενο. Οι κάτοικοι Λευκωσίας είναι γενικότερα πιο αισιόδοξοι όσον αφορά στις επιτυχείς συναναστροφές με τους Τ/Κ παρά με κατοίκους άλλων περιοχών. Οι πρόσφυγες και οι άντρες είναι οι ομάδες που είναι γενικότερα πιο αισιόδοξες για επιτυχείς σχέσεις και συναναστροφές Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων.

17 Ιουνίου 2004

Σχέσεις Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων,
η Λύση του Κυπριακού και το Μέλλον

Η επομένη του Δημοψηφίσματος
Έκθεση αποτελεσμάτων
Το άνοιγμα των οδοφραγμάτων τον Απρίλιο του 2003 δημιούργησε μια νέα κατάσταση στην Κύπρο και ένα διαφορετικό κλίμα κυριάρχησε στο δημόσια ζωή του νησιού. Για μερικούς άρχιζε μια νέα εποχή με καταλυτικές συνέπειες στη ζωή μας και έναρξη εντατικών σχέσεων συναλλαγής μεταξύ Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων. Άλλοι, όμως, αντιμετώπισαν με πολύ σκεπτικισμό ή άρνηση τη νέα κατάσταση προβλέποντας ή φοβούμενοι αρνητικές επιπτώσεις σε ενδεχόμενη λύση. Όπως σε πολλές άλλες περιπτώσεις, η πραγματικότητα διαφέρει από απλές προσωπικές απόψεις ή αξιολογήσεις. Για να κατανοήσουμε αυτό που συμβαίνει χρειάζεται να καταφύγουμε στην επιστημονική έρευνα και ανάλυση. Για το λόγο αυτό το Κολέγιο Τουρισμού και Διεύθυνσης Ξενοδοχείων είχε την πρωτοβουλία και ανέθεσε δυο έρευνες το 2003 αποβλέποντας να διερευνήσει θέματα σχετικά με τις επισκέψεις και τις δραστηριότητες των Ελληνοκυπρίων στα κατεχόμενα. Δυο σημαντικά συμπεράσματα προέκυψαν από αυτές και άλλες σχετικές έρευνες:
• Σχεδόν ένας στους δυο Ελληνοκύπριους αρνήθηκε επίμονα να διαβεί τη γραμμή διαχωρισμού, ενώ ιδιαίτερα σημαντικό είναι το ότι μόνο ένα μικρό ποσοστό – μικρότερο από 15% συνεχίζει να μεταβαίνει στην άλλη πλευρά.
• Ολόκληρος σχεδόν ο Ελληνοκυπριακός πλυθυσμός αρνείται να προβεί σε δραστηριότητες που θεωρούνται ψυχαγωγία η που συνεπάγονται δαπάνη χρημάτων κατά τις επισκέψεις. Εμφανείς είναι οι λόγοι: Είναι ο φόβος αναγνώρισης της διαίρεσης της χώρας και η άρνηση οικονομικής συνεισφοράς και ενίσχυσης της τουρκοκυπριακής ηγεσίας και του τουρκικού στρατού κατοχής.
H άρνηση της μεγάλης πλειοψηφίας να επισκεφθεί ή να συνεχίσει επισκέψεις στην άλλη πλευρά ή να έχει συναλλαγές με τους Τουρκοκύπριους αποτελεί απόρριψη της παρούσας κατάστασης: Οι Ελληνοκύπριοι δύσκολα θα δεχτούν τη διαίρεση και τα τετελεσμένα της εισβολής σαν λύση του Κυπριακού. Από την άλλη, πολλοί δεν είναι έτοιμοι να δεκτούν λύση με δυο κράτη.
Ένα χρόνο μετά το άνοιγμα των οδοφραγμάτων, το δημοψήφισμα του Απριλίου 2004 αποτελεί ακόμα ένα σταθμό στην πορεία του νησιού. Η κατάσταση που δημιούργησε η απόρριψη του σχεδίου μας ώθησε να εξετάσουμε αριθμό ερωτημάτων που έχουν κάποια σχέση με τις έρευνες που κάναμε το 2003. Επεκτείναμε το θεματολόγιο εστιάζοντας την προσοχή στις απόψεις των Ελληνοκυπρίων για την παρούσα κατάσταση και για άλλα θέματα: Τις απόψεις τους για το μέλλον του νησιού, τις σχέσεις με τους Τουρκοκυπρίους, και την άλλη πλευρά γενικά.
Ένα μήνα μετά το δημοψήφισμα, η πλειοψηφία (42.4%) δηλώνει ικανοποιημένη με την κατάσταση ενώ ένας στους τρεις (34%) δεν είναι ούτε ευχαριστημένοι ούτε δυσαρεστημένοι. Ποσοστό 20.7% δηλώνουν δυσαρεστημένοι ή πολύ δυσαρεστημένοι. Είναι ενδιαφέρον ότι ένας στους 10 δηλώνουν πολύ δυσαρεστημένοι. Πολύ λιγότεροι νέοι (3,8%), γυναίκες (8.0%), άτομα με τριτοβάθμια εκπαίδευση (7.3%), και μη πρόσφυγες (8.3%), εμφανίζονται «πολύ δυσαρεστημένοι», ενώ δεν υπάρχουν καθόλου άτομα που δηλώνουν “πολύ δυσαρεστημένοι” ανάμεσα στους κατοίκους της επαρχίας Πάφου. Διαφαίνεται ότι ο βαθμός ικανοποίησης ή δυσαρέσκειας επηρεάζεται από την ηλικία, τη μόρφωση την απόσταση από τη διαχωριστική γραμμή, το φύλο και την ιδιότητα του πρόσφυγα. Παρά το ότι οι αριθμοί που πήραμε για την πρόθεση ψήφου στις ευροεκλογές πρέπει να χρησιμοποιηθούν με φειδώ και επιφύλαξη, αξίζει να πούμε ότι αυτοί που δηλώνουν ψήφο για το ΔΗΣΥ φαίνονται οι πλέον δυσαρεστημένοι (21%) με την κατάσταση, ενώ το μικρότερο σχετικό ποσοστό παρουσιάζουν υποστηρικτές του ΔΗΚΟ (0.6%).

Η πλειοψηφία (55.2%) εμφανίζονται αισιόδοξοι για τις προοπτικες επανένωσης μετά το δημοψήφισμα, ενώ απαισιοδοξία εκφράζει το 35.9%. Με κάποιες εξαιρέσεις παρόμοιοι είναι οι τύποι συμπεριφοράς σχετικά με το θέμα που εξετάζουμε και την προηγούμενη ερώτηση. Οι απαντήσεις με βάση την ηλικία δεν παρουσιάζουν σημαντικές αποκλίσεις ανάμεσα στις ηλικιακές ομάδες. Αυτοί που έχουν ψηλά εισοδήματα, έχουν τριτοβάθμια μόρφωση, ζουν στις επαρχίες Λεμεσού και Αμμοχώστου και σε αγροτικές περιοχές, όπως επίσης οι οπαδοί του ΔΗΣΥ είναι οι πλεόν απαισιόδοιξοι. Τα ποσοστά τους κινούνται κοντά στο 40% ενώ για τους οπαδούς του ΔΗΣΥ είναι 59%. Ουδεμία σημαντική διαφορά παρατηρείται σε πρόσφυγες και μη.
Τα θέματα της επιθυμητής λύσης και του μέλλοντος της Κύπρου παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον λόγω και του δημόσιου διαλόγου την επομένη των δημοψηφισμάτων: Επανειλημμένα λέχθηκε ότι η απόρριψη του σχεδίου Ανάν δεν σημαίνει απόρριψη της λύσης. Από τις απαντήσεις φαίνεται ότι η επανένωση είναι η λύση που προτιμά η πλειοψηφία με 51.4%. Φαίνεται ότι η αμφισημία της λέξης επανένωση βολεύει μεγάλο αριθμό αυτών που υποστηρίζουν ενιαίο κράτος, αυτούς που προτιμούν την ομοσπονδία ή τη χαλαρή ομοσπονδία ή και μια ισχυρή κεντρική κυβέρνηση.
Επομένως δεν αποτελεί έκπληξη η επιλογή της επανένωσης από την πλειοψηφία, ενώ η ομοσπονδία επιλέγεται μόνο από το 14.6%. Σίγουρα φαίνεται άβολο το ότι 28.2%, σχεδόν ένας στους τρεις Ελληνοκύπριους επιλέγουν τη διαίρεση της Κύπρου, με τη μορφή είτε της διαιώνισης της παρούσας κατάστασης είτε με την ύπαρξη δυοι κρατών. Ακόμα πιο μεγάλη έκπληξη προκαλεί το ότι μόνιμη διαίρεση επιλέγουν οι νεότεροι (18-24 και 25-34 ετών) με 41% και 35.4%, ενώ το χαμηλότερο ποσοστό υποστήριξης της διαίρεσης εκδηλώνουν οι μεγάλες ηλικίες των 55-65 (10.2%).
Μεγαλύτερο ποσοστό ατόμων με γυμνασιακή μόρφωση, κατοίκων της επαρχίας Λεμεσού (34,3%) και αγροτικών περιοχών (33,5%) επιλέγουν τη διαίρεση του νησιού. Δεν παρατηρείται διαφορά ανάμεσα σε πρόσφυγες και μη (27.7% & 28.5% αντίστοιχα).
Η ομοσπονδία υποστηρίζεται από 7.5% μόνο των νέων ενώ το μεγαλύτερο ποσοστό προτίμησης συγκεντρώνουν η ηλικία 45-54 με (20.9%) και άτομα με τριτοβάθμια εκπαίδευση (17.0%), ψηλά εισοδήματα (21%) και οι άντρες (17.6%). Για ακόμα μια φορά δεν υπάρχει διαφορά προσφύγων και μη.
Τα αποτελέσματα αναφορικά με τις επισκέψεις στο βόρειο τμήμα έδειξαν ότι συμπεριφορές που υιοθετήθηκαν μέχρι τον περασμένο Οκτώβρη, όταν έγινε η προηγούμεη έρευνα μας έχουν παγιωθεί. 46.9% των ενηλίκων αρνούνται να διαβούν τη γραμμή διαχωρισμού. Σε σύγκριση με τα στοιχεία του περασμένου Οκτώβρη 2003 (54%), φαίνεται ότι 7% ή περίπου 35,000 νέα άτομα πέρασαν το οδόφραγμα σε διάστημα οκτώ μηνών. Αξίζει να σημειωθεί ότι 32% πέρασαν τη γραμμή μόνο μια ή δυο φορές, κάτι που υποδεικνύει ότι μόνο μικρό ποσοστό συνεχίζει τις επισκέψεις. Η απόλυτη πλειοψηφία των νέων (52.6%) ηλικίας 18 μέχρι 34, άτομα με ψηλά εισοδήματα (54.3%), με τριτοβάθμια μόρφωση (53.2%), κάτοικοι επαρχιών Λεμεσού και Πάφου και αγροτικών περιοχών, όπως επίσης οι μη πρόσφυγες (57.9%) δεν πέρασαν ποτέ τη γραμμή διαχωρισμού. Αυτό υποδηλώνει σαφή άρνηση να πάνε στα κατεχόμενα Πολλαπλές επισκέψεις, τέσσερις ή πιο πολλές φορές έκαναν άτομα 45-54 χρόνων (14.9%), άντρες (14.1%), άτομα με δημοτική εκπαίδευση, κάτοικοι επαρχιών Αμμοχώστου (21.4%), Λευκωσίας (17%) και Λάρνακας (16%), όπως επίσης αγροτικών περιοχών (14.8%). Ψηλό είναι το ποσοστό των προσφύγων που πήγαν πολλές φορές (20.7%).

Η άρνηση για επισκέψεις μας ώθησε να αναζητήσουμε απαντήσεις στο ερώτημα: Τι σχέση θα έχετε με την άλλη πλευρά μετά από μια λύση; Οι απαντήσεις δίνουν μια αισιόδοξη και μια αρνητική πτυχή. Περισσότεροι από ένας στους δέκα (11.3%) δηλώνουν ότι θα κατοικήσουν μόνιμα στην άλλη πλευρά ενώ άλλο 9.1% σκοπεύουν να έχουν δεύτερη κατοικία εκεί. Τα αντίστοιχα στοιχεία για τους πρόσφυγες είναι 25.8% and 15.2%, που σημαίνει ότι 41% των προσφύγων θα κατοικούν με κάποιο τρόπο στην άλλη πλευρά, σε περίπτωση λύσης. Μεγάλος αριθμός δηλώνουν ότι έχουν πρόθεση να επισκέπτονται τακτικά την άλλη πλευρά (31.8%) ενώ 37.3% θα την επισκέπτονται κάποτε ή σπάνια. Ουδείς κάτοικος επαρχίας Πάφου ανέφερε πρόθεση να έχει δεύτερη κατοικία ή να εγκατασταθεί στην άλλη πλευρά μετά από τη λύση. Μεγαλύτερο ποσοστό πρόθεσης για μετακίνηση στην άλλη πλευρά εκδηλώνουν άτομα με μόρφωση δημοτικού, όπως επίσης οι μεγαλύτερης ηλικίας (55-65 χρόνων). Η ηλικία και η μόρφωση φαίνεται να έχουν ιδιαίτερο ρόλο στο θέμα αυτό.

Στην προηγούμενη ερώτηση δεν υπήρχε αναφορά σε περιεχόμενο λύσης. Για διευκρίνηση θεμάτων σχετικά με το σχέδιο Ανάν, σαν βάση για λύση επικεντρωθήκαμε σε συγκεκριμένη ερώτηση: Αφού διαφάνηκε ότι οι εγγυήσεις και η ασφάλεια αποτελούσαν τη βασική έγνοια των Ελληνοκυπρίων, ρωτήσαμε τι θέση θα έπαιρναν σε μια λύση που θα εγγυάτο την ασφαλή εφαρμογή μιας λύσης με βάση το σχέδιο Ανάν.

Η πλειοψηφία (61,9%) δηλώνει σαφώς ότι θα υπερψήφιζε το σχέδιο αν είχε εγγυήσεις για ασφαλή εφαρμογή των προνοιών του. Συγκεκριμένες ομάδες συμπεριφέρονται διαφορετικά, με τους κατοίκους της επαρχίας Πάφου κατά πλειοψηφία (50.1%) και άτομα που δήλωσαν πρόθεση ψήφου για την ΕΔΕΚ (56.2%) και το συνασπισμό Για την Ευρώπη (52.1%) να δηλώνουν πως θα αντιτίθεντο στο σχέδιο. Η υποστήριξη επηρεάζεται από την ηλικία (68,6% των ηλικίας 55-65), το φύλο (63.8% των αντρών), και την επαρχία κατοικίας (75,2% για την Αμμόχωστο, 67,6% για τη Λεμεσό και 65.4% για την επαρχία Λάρνακας). Η ιδιότητα του πρόσφυγα και το μορφωτικό επίπεδο είναι αποφασιστικοί παράγοντες αφού οι πρόσφυγες θα ψήφιζαν υπέρ σε ποσοστό 66.1% ενώ άτομα με μόρφωση δημοτικού θα έδιναν το πιο ψηλό ποσοστό (70%). Οι αριθμοί για άτομα γυμνασιακής μόρφωσης είναι (61.4%) και τριτοβάθμιας μόρφωσης πιο χαμηλά (57%).

Η κομματική υποστήριξη φαίνεται ότι είναι αποφασιστικός παράγοντας, με ψηφοφόρους του ΔΗΣΥ (71.5%), του ΑΚΕΛ (67.4%) και του ΔΗΚΟ (58.7%) να δηλώνουν υποστήριξη της λύσης με βάση το σχέδιο Ανάν εφόσον υπάρχουν εγγυήσεις για ασφαλή εφαρμογή της.

Πέρα από τις μεγάλες πολιτικές επιλογές για τη λύση και το σχέδιο Ανάν, η έρευνα έδειξε ότι υπάρχει αισιοδοξία για επιτυχείς σχέσεις σε ατομικό και κοινωνικό επίπεδο μεταξύ Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων. Η πλειοψηφία των Ελληνοκυπρίων (52.9%) ανάφεραν ότι θα χρειαστεί λιγότερο από ένα χρόνο για να εργάζονται μαζί οι Ελληνοκύπριοι και οι Τουρκοκύπριοι. Περίπου το ένα τέταρτο δήλωσαν ότι τον ίδιο χρόνο χρειάζεται για να ζουν επιτυχώς σαν γείτονες, να κάνουν επιχειρήσεις μαζί και να έχουν κοινή κοινωνική ζωή. Παρά τις αισιόδοξες θέσεις για τις σχέσεις μεταξύ των μελών των δυο κοινοτήτων η πλειοψηφία (52.2%) φρονεί ότι μικτοί γάμοι δεν θα υπάρξουν ποτέ. Οι κάτοικοι της επαρχίας Λευκωσίας όπως επίσης οι πρόσφυγες και οι άντρες είναι γενικά πιο αισιόδοξοι για επιτυχείς σχέσεις μεταξύ των κοινοτήτων.

17 Ιουνίου 2004

Αντίγραφα όλων των εγγράφων και των παρουσιάσεων βρίσκονται στην ιστοσελίδα του Κολεγίου Τουρισμού και Διεύθυνσης Επιχειρήσεων:
www.cothm.ac.cy